LAPRAZOL

Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: αναστολείς αντλίας πρωτονίων, κωδικός ATC: Α02BC03

Μηχανισμός δράσης

Η λανσοπραζόλη είναι ένας γαστρικός αναστολέας αντλίας πρωτονίων. Αναστέλλει το τελικό στάδιο σχηματισμού του γαστρικού οξέος αναστέλλοντας τη δραστηριότητα της H+/K+ ATPάσης των τοιχωματικών κυττάρων στο στόμαχο. Η αναστολή είναι δοσοεξαρτώμενη και αναστρέψιμη και η δράση έχει εφαρμογή τόσο στη βασική όσο και στη διεγερθείσα έκκριση γαστρικού οξέος. Η λανσοπραζόλη συγκεντρώνεται στα τοιχωματικά κύτταρα και ενεργοποιείται στο όξινο περιβάλλον τους, όπου αντιδρά με τη σουλφυδριλική ομάδα της H+/K+ ATPάσης προκαλώντας αναστολή της ενζυμικής δραστηριότητας.

Φαρμακοδυναμικές επιδράσεις

Επίδραση στην έκκριση γαστρικού οξέος: Η λανσοπραζόλη είναι ένας εκλεκτικός αναστολέας της αντλίας πρωτονίων του τοιχωματικού κυττάρου. Μία εφάπαξ από του στόματος δόση λανσοπραζόλης αναστέλλει τη διεγερθείσα από την πενταγαστρίνη έκκριση γαστρικού οξέος κατά περίπου 80%. Μετά από επαναλαμβανόμενη καθημερινή χορήγηση για επτά ημέρες, επιτυγχάνεται αναστολή της έκκρισης γαστρικού οξέος κατά περίπου 90%. Έχει αντίστοιχη δράση στη βασική έκκριση γαστρικού οξέος. Μία εφάπαξ από του στόματος δόση των 30 mg μειώνει τη βασική έκκριση κατά 70% περίπου και συνεπώς οι ασθενείς ανακουφίζονται από τα συμπτώματα από την πρώτη κιόλας δόση. Μετά από οχτώ ημέρες επαναλαμβανόμενης χορήγησης η μείωση είναι περίπου 85%. Μία γρήγορη ανακούφιση από τα συμπτώματα επιτυγχάνεται με ένα δισκίο διασπειρόμενο στο στόμα (30 mg) ημερησίως, και οι περισσότεροι ασθενείς με δωδεκαδακτυλικό έλκος αναρρώνουν μέσα σε 2 εβδομάδες, ασθενείς με γαστρικό έλκος και οισοφαγίτιδα από παλινδρόμηση μέσα σε 4 εβδομάδες. Μειώνοντας τη γαστρική οξύτητα, η λανσοπραζόλη δημιουργεί ένα πρόσφορο περιβάλλον όπου τα κατάλληλα αντιβιοτικά μπορούν να είναι αποτελεσματικά έναντι του H.pylori.

Η λανσοπραζόλη είναι ένα ρακεμικό μίγμα δύο ενεργών εναντιομερών, τα οποία βιομετατρέπονται στη δραστική μορφή στο όξινο περιβάλλον των τοιχωματικών κυττάρων. Επειδή η λανσοπραζόλη απενεργοποιείται γρήγορα από το γαστρικό οξύ, χορηγείται από του στόματος σε εντεροδιαλυτές μορφή(ές) για συστηματική απορρόφηση.

Απορρόφηση και κατανομή

Η λανσοπραζόλη παρουσιάζει υψηλή (80-90%) βιοδιαθεσιμότητα με μία εφάπαξ δόση. Τα μέγιστα επίπεδα στο πλάσμα παρατηρούνται μέσα σε 1,5 με 2,0 ώρες. Η πρόσληψη τροφής επιβραδύνει το ποσοστό απορρόφησης της λανσοπραζόλης και μειώνει τη βιοδιαθεσιμότητα κατά περίπου 50%. Η σύνδεση με τις πρωτεΐνες του πλάσματος είναι 97%. Μελέτες κατέδειξαν ότι τα δισκία διασπειρόμενα στο στόμα διεσπαρμένα σε μικρή ποσότητα νερού και χορηγούμενα μέσω σύριγγας απευθείας στο στόμα δίνουν ισοδύναμο AUC με το συνήθη τρόπο χορήγησης.

Μεταβολισμός και απομάκρυνση

Η λανσοπραζόλη μεταβολίζεται εκτενώς από το ήπαρ και οι μεταβολίτες εκκρίνονται από τόσο τη νεφρική οδό όσο και τις χοληφόρους οδούς. Ο μεταβολισμός της λανσοπραζόλης καταλύεται κυρίως από το ένζυμο CYP2C19. Το ένζυμο CYP3A4 συνεισφέρει επίσης στο μεταβολισμό. Η ημιπερίοδος ζωής απομάκρυνσης από το πλάσμα κυμαίνεται από 1 έως 2 ώρες μετά τη χορήγηση εφάπαξ ή πολλαπλών δόσεων σε υγιή άτομα. Δεν υπάρχουν ενδείξεις συσσώρευσης μετά τη χορήγηση πολλαπλών δόσεων σε υγιή άτομα. Έχουν εντοπισθεί στο πλάσμα σουλφονικά, σουλφιδικά και 5-υδροξυλικά παράγωγα της λανσοπραζόλης. Αυτοί οι μεταβολίτες έχουν πολύ μικρή ή καθόλου αντι-εκκριτική δραστικότητα. Μία μελέτη με επισημασμένη με 14C λανσοπραζόλη έδειξε ότι το ένα τρίτο περίπου της χορηγούμενης ραδιενέργειας εκκρίνεται στα ούρα και τα δύο τρίτα ανακτώνται στα κόπρανα.

Φαρμακοκινητική στους ηλικιωμένους ασθενείς

Η κάθαρση της λανσοπραζόλης μειώνεται στους ηλικιωμένους, με ημιπερίοδο ζωής απομάκρυνσης αυξημένη περίπου κατά 50% έως 100%. Τα μέγιστα επίπεδα στο πλάσμα δεν αυξήθηκαν στους ηλικιωμένους.

Φαρμακοκινητική στους παιδιατρικούς ασθενείς

Η εκτίμηση της φαρμακοκινητικής σε παιδιά ηλικίας 1-17 ετών έδειξε παρόμοια έκθεση σε σύγκριση με τους ενήλικες με δόσεις των 15 mg για εκείνα βάρους κάτω των 30 kg και 30 mg για εκείνα άνω των 30 kg. Η διερεύνηση μίας δόσης των 17 mg/m² επιφάνειας σώματος ή 1 mg/kg βάρους σώματος είχε επίσης σαν αποτέλεσμα συγκρίσιμη έκθεση στη λανσοπραζόλη παιδιών ηλικίας 2-3 μηνών μέχρι και ενός έτους σε σχέση με τους ενήλικες. Υψηλότερη έκθεση στη λανσοπραζόλη σε σύγκριση με τους ενήλικες έχει παρατηρηθεί σε βρέφη κάτω από την ηλικία των 2-3 μηνών με δόσεις των 1,0 mg/kg και 0,5 mg/kg σωματικού βάρους χορηγούμενες ως εφάπαξ δόσεις.

Φαρμακοκινητική σε ηπατική ανεπάρκεια

Η έκθεση στη λανσοπραζόλη διπλασιάζεται σε ασθενείς με ήπια ηπατική δυσλειτουργία και αυξάνεται πολύ περισσότερο σε ασθενείς με μέτρια και σοβαρή ηπατική δυσλειτουργία.

Ασθενώς μεταβολίζοντες το CYP2C19

Το CYP2C19 υπόκειται σε γενετικό πολυμορφισμό και 2-6% του πληθυσμού, οι οποίοι καλούνται ασθενώς μεταβολίζοντες (poor metabolisers, PMs), είναι ομόζυγοι ως προς ένα μεταλλαγμένο CYP2C19 αλληλόμορφο και για αυτό το λόγο δε διαθέτουν ένα λειτουργικό CYP2C19 ένζυμο. Η έκθεση στη λανσοπραζόλη είναι αρκετές φορές υψηλότερη στους PMs συγκριτικά με τους εκτενώς μεταβολίζοντες (extensive metabolises, ΕΜs).