ZIPRASIDONE(Ζιπραζιδόνη)
Ημίσεια ζωή
Ο χρόνος στον οποίο η συγκέντρωση του φαρμάκου στο πλάσμα πέφτει στο μισό. Από αυτόν προκύπτει κάθε πότε δίνεται: το μεσοδιάστημα των δόσεων ακολουθεί χονδρικά την ημιζωή, οπότε μικρή ημιζωή σημαίνει πολλές δόσεις την ημέρα και μεγάλη ημιζωή μία δόση ημερησίως ή αραιότερα. Σταθερά επίπεδα στο αίμα επιτυγχάνονται μετά από 4-5 ημιζωές. Ο κανόνας είναι ενδεικτικός — οι μορφές παρατεταμένης αποδέσμευσης και η εγκεκριμένη δοσολογία της ΠΧΠ υπερισχύουν.
Κατά την πηγή: 6,6 ώρες
- DrugBank: 7 ώρες
- PubChem: 6-7 ώρες
Δέσμευση πρωτεϊνών
Το ποσοστό του φαρμάκου που κυκλοφορεί δεσμευμένο σε πρωτεΐνες του πλάσματος. Δρα μόνο το ελεύθερο κλάσμα, γι' αυτό η υψηλή δέσμευση αυξάνει τον κίνδυνο αλληλεπιδράσεων εκτόπισης.
Βιοδιαθεσιμότητα
Το ποσοστό της χορηγούμενης δόσης που φτάνει αναλλοίωτο στη συστηματική κυκλοφορία.
Απέκκριση
Η κύρια οδός αποβολής του φαρμάκου. Δείχνει πού χρειάζεται προσαρμογή δόσης — σε νεφρική ή σε ηπατική ανεπάρκεια.
Καθαρίζει (~5×t½)
Φαρμακοκινητική εκτίμηση, όχι κλινικός κανόνας. Μετά από 5 ημιζωές έχει αποβληθεί πάνω από το 95% της ουσίας από το πλάσμα. Ο αριθμός προκύπτει αυτόματα από τη μεγαλύτερη ημιζωή που αναφέρει η πηγή — συχνά την τελική φάση αποβολής ή την κατανομή στους ιστούς — γι' αυτό μπορεί να δείχνει εβδομάδες ή μήνες. ΔΕΝ είναι το διάστημα διακοπής πριν από επέμβαση ή πριν από φάρμακο που αλληλεπιδρά: αυτό καθορίζεται από τη φαρμακοδυναμική (η ασπιρίνη δρα στα αιμοπετάλια αφού φύγει από το πλάσμα), τους ενεργούς μεταβολίτες, τις μορφές depot, τη νεφρική και ηπατική λειτουργία, τον κίνδυνο της επέμβασης και τον λόγο της αγωγής. Ακολουθήστε την ΠΧΠ και το πρωτόκολλο της επέμβασης.
Σκευάσματα και τιμές
Ενδείξεις κατά έγγραφο
Ατομικές ενδείξεις όπως δηλώνονται στα πιστοποιημένα κείμενα των SPC, με τεκμηρίωση
- Φόρτωση…
Πληροφορίες Συνταγογράφησης
Επιμελημένα δεδομένα από το SPC
clinical_notes
Ενδείξεις
ΠΧΠ (SPC) §4.1
expand_more
Ενδείξεις
-
θεραπεία της σχιζοφρένειας
σε: ενήλικες
- F20 Σχιζοφρένεια
-
θεραπεία των μανιακών ή μεικτών επεισοδίων μετρίου βαθμού σοβαρότητας στη διπολική διαταραχή
σε: ενήλικες και παιδιά και εφήβους, ηλικίας 10-17 ετών
η πρόληψη επεισοδίων διπολικής διαταραχής δεν έχει επιβεβαιωθεί (βλ. Φαρμακοδυναμικές)
medication
Μορφή & Εμφάνιση
ΠΧΠ (SPC) §3 · περιγραφή σκευάσματος GEODON
expand_more
Μορφή & Εμφάνιση
medication
Δοσολογία
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Δοσολογία
- Οδός: από του στόματος
- Χορήγηση: με φαγητό
- Δόση έναρξης: 40 mg δύο φορές ημερησίως
- Τιτλοποίηση: Η ημερήσια δοσολογία (ενηλίκων) μπορεί να προσαρμοστεί μέχρι τη μέγιστη δόση των 80 mg δύο φορές ημερησίως. Η τιτλοποίηση σε παιδιατρικούς ασθενείς (διπολική μανία) γίνεται σε διάστημα 1-2 εβδομάδων.
-
ΕνήλικεςΔόση40 mg δύο φορές ημερησίωςΜέγ. δόση80 mg δύο φορές ημερησίωςΓια οξέα επεισόδια σχιζοφρένειας και διπολικής μανίας. Δοσολογία συντήρησης σχιζοφρένειας: 20 mg δύο φορές ημερησίως μπορεί να είναι επαρκής.
-
ΗλικιωμένοιΜικρότερη δόση εφόδου μπορεί να εξεταστεί σε ασθενείς 65 ετών και άνω.
-
Ασθενείς με νεφρική ανεπάρκειαΔεν χρειάζεται προσαρμογή της δόσης.
-
Ασθενείς με ηπατική ανεπάρκειαΠρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο χορήγησης χαμηλότερων δόσεων.
-
Παιδιατρικός πληθυσμός (10-17 ετών) - Διπολική ΜανίαΔόσηΗμέρα 1: 20 mg εφάπαξ. Στόχος τιτλοποίησης (1-2 εβδομάδες): 120-160 mg/ημέρα για ≥45 kg, 60-80 mg/ημέρα για <45 kg. Επακόλουθη δοσολογία: 80-160 mg/ημέρα για ≥45 kg, 40-80 mg/ημέρα για <45 kg.Μέγ. δόση160 mg/ημέρα για ≥45 kg, 80 mg/ημέρα για <45 kgΜη ισόποσα διηρημένη δοσολογία επετράπη.
-
Παιδιατρικός πληθυσμός - ΣχιζοφρένειαΗ ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα δεν έχουν τεκμηριωθεί.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
block
Αντενδείξεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Αντενδείξεις
-
Υπερευαισθησία στη δραστική ουσία ή σε κάποιο από τα έκδοχα που αναφέρονται στην παράγραφο 6.1
-
Γνωστή παράταση του διαστήματος QT
-
Συγγενές σύνδρομο παρατεταμένου QT
-
Πρόσφατο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου
-
Μη αντιρροπούμενη καρδιακή ανεπάρκεια
-
Αρρυθμίες που αντιμετωπίζονται με αντιαρρυθμικά φαρμακευτικά προϊόντα Τάξης ΙΑ και ΙΙΙ
-
Ταυτόχρονη θεραπεία με φαρμακευτικά προϊόντα, τα οποία προκαλούν παράταση του διαστήματος QT, όπως αντιαρρυθμικά Τάξης ΙΑ και ΙΙΙ, τριοξείδιο του αρσενικού, αλοφαντρίνη, οξεική λεβομεθαδίλη, μεζοριδαζίνη, θειοριδαζίνη, πιμοζίδη, σπαρφλοξασίνη, γκατιφλοξασίνη, μοξιφλοξασίνη, μεθανοσουλφονική δολασετρόνη, μεφλοκίνη, σερτινδόλη ή σιζαπρίδη (βλ. Ειδικές προειδοποιήσεις και Αλληλεπιδράσεις)
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
warning
Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις
-
Ιατρικό ιστορικό και κλινική εξέτασηΠρέπει να λαμβάνεται το ιατρικό ιστορικό του ασθενούς και να γίνεται αξιολόγηση του οικογενειακού του ιστορικού, καθώς επίσης να πραγματοποιείται και κλινική εξέταση προκειμένου να αναγνωριστούν οι ασθενείς για τους οποίους δεν συνιστάται η θεραπεία με ζιπραζιδόνη (βλ. Αντενδείξεις).
-
Παράταση διαστήματος QTΗ ζιπραζιδόνη προκαλεί δοσοεξαρτώμενη ελαφρά έως μέτριου βαθμού παράταση του διαστήματος QT (βλ. Ανεπιθύμητες ενέργειες και Φαρμακοδυναμικές).
-
Συνχορήγηση με φαρμακευτικά προϊόντα που παρατείνουν το QTΗ ζιπραζιδόνη δεν πρέπει να χορηγείται μαζί με φαρμακευτικά προϊόντα που είναι γνωστό ότι προκαλούν παράταση του διαστήματος QT (βλ. Αντενδείξεις και Αλληλεπιδράσεις).
-
Σημαντική βραδυκαρδίαΠροσοχήΠληθυσμόςασθενείς με σημαντική βραδυκαρδίαΠροσοχή συνιστάται.
-
Ηλεκτρολυτικές διαταραχές (υποκαλιαιμία και υπομαγνησιαιμία)Πρέπει να διορθώνονται πριν από την έναρξη της θεραπείας με ζιπραζιδόνη, καθώς αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης κακοήθους αρρυθμίας.
-
Διακοπή θεραπείας λόγω QTcΣυνιστάται διακοπή της θεραπείας εφόσον το διάστημα QTc είναι > 500 msec (βλ. Αντενδείξεις).
-
Κοιλιακή ταχυκαρδία δίκην ριπιδίου (torsade de pointes)Έχουν υπάρξει σπάνιες αναφορές, μετά την κυκλοφορία του προϊόντος, κοιλιακής ταχυκαρδίας δίκην ριπιδίου (torsade de pointes) σε ασθενείς που ελάμβαναν ζιπραζιδόνη, με ασαφείς πολλαπλούς παράγοντες κινδύνου.
-
Χρήση σε παιδιατρικό πληθυσμό (σχιζοφρένεια)Πληθυσμόςπαιδιά και έφηβοιΗ ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα της ζιπραζιδόνης για τη θεραπεία της σχιζοφρένειας δεν έχει εκτιμηθεί.
-
Κακόηθες νευροληπτικό σύνδρομο (NMS)Ενδεχομένως θανατηφόροΗ αντιμετώπιση του NMS πρέπει να περιλαμβάνει άμεση διακοπή όλων των αντιψυχωσικών φαρμακευτικών προϊόντων.
-
Σοβαρές Δερματικές Ανεπιθύμητες Αντιδράσεις (DRESS, Stevens-Johnson)Ορισμένες φορές θανατηφόρεςΔιακόψτε τη ζιπραζιδόνη εάν εμφανιστούν σοβαρές δερματικές ανεπιθύμητες αντιδράσεις.
-
Όψιμη δυσκινησία και άλλα όψιμα εξωπυραμιδικά σύνδρομαΠληθυσμόςασθενείς με διπολική διαταραχή, ασθενείς με αυξημένη διάρκεια θεραπείας και σε μεγάλη ηλικίαΕάν εμφανιστούν σημεία και συμπτώματα όψιμης δυσκινησίας πρέπει να εξεταστεί η περίπτωση ελάττωσης της δόσης ή και διακοπής της χορήγησης ζιπραζιδόνης.
-
ΣπασμοίΠροσοχήΠληθυσμόςασθενείς με ιστορικό σπασμώνΣυνιστάται προσοχή κατά τη θεραπεία.
-
Ηπατική ανεπάρκειαΠροσοχήΠληθυσμόςασθενείς με σοβαρή ηπατική ανεπάρκειαΗ χρήση της ζιπραζιδόνης σε αυτή την ομάδα των ασθενών απαιτεί προσοχή (βλ. Δοσολογία και Φαρμακοκινητικές).
-
Αυξημένος κίνδυνος αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίωνΠροσοχήΠληθυσμόςπληθυσμός με άνοιαΤο Ζιπραζιδόνη πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή σε ασθενείς με παράγοντες κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο.
-
Έκδοχα (Methyl parahydroxybenzoate και propyl parahydroxybenzoate)Μπορεί να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις (πιθανώς με καθυστέρηση).
-
Έκδοχα (Νάτριο)Πληθυσμόςασθενείς που βρίσκονται σε δίαιτα με περιορισμό άλατοςΘα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη. Η συνήθης δόση είναι μεταξύ 4 και 8 ml δύο φορές ημερησίως ώστε η ολική ημερήσια επιβάρυνση σε νάτριο να κυμαίνεται μεταξύ 37,2 και 74,4 mg.
-
Αυξημένη ΘνησιμότηταΠληθυσμόςΗλικιωμένα άτομα με άνοιαΔεν είναι εγκεκριμένο για τη θεραπεία των διαταραχών συμπεριφοράς, που σχετίζονται με άνοια.
-
Φλεβική Θρομβοεμβολή (VTE)Θα πρέπει να εντοπίζονται όλοι οι πιθανοί παράγοντες κινδύνου για φλεβική θρομβοεμβολή πριν και κατά τη διάρκεια της θεραπείας με ζιπραζιδόνη και θα πρέπει να λαμβάνονται κατάλληλα προληπτικά μέτρα.
-
ΠριαπισμόςΈχουν αναφερθεί περιπτώσεις πριαπισμού με τη χρήση αντιψυχωσικών, συμπεριλαμβανομένης της ζιπραζιδόνης.
-
ΥπερπρολακτιναιμίαΗ μακροχρόνια υπερπρολακτιναιμία, όταν σχετίζεται με υπογοναδισμό, μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη οστική πυκνότητα. Έχουν αναφερθεί διαταραχές όπως γαλακτόρροια, αμηνόρροια, γυναικομαστία και σεξουαλική ανικανότητα.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
swap_horiz
Αλληλεπιδράσεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Αλληλεπιδράσεις
-
Φαρμακευτικά προϊόντα που προκαλούν παράταση του διαστήματος QT (αντιαρρυθμικά Τάξης ΙΑ, ΙΙΙ, τριοξείδιο του αρσενικού, αλοφαντρίνη, οξεική λεβομεθαδίλη, μεζοριδαζίνη, θειοριδαζίνη, πιμοζίδη, σπαρφλοξασίνη, γκατιφλοξασίνη, μοξιφλοξασίνη, μεθανοσουλφονική δολασετρόνη, μεφλοκίνη, σερτινδόλη ή σιζαπρίδη)αντένδειξηΑθροιστική παράταση του διαστήματος QTΣύστασηΔεν πρέπει να χορηγείται
-
Φαρμακευτικά προϊόντα που δρουν στο Κ.Ν.Σ.προσοχήΣυμπληρωματικές επιδράσεις στο Κ.Ν.Σ.
-
Οινοπνευματώδη ποτάπροσοχήΣυμπληρωματικές επιδράσεις στο Κ.Ν.Σ.
-
Αντισυλληπτικά από του στόματος (ethinyl oestradiol, προγεστεροειδή)παρακολούθησηΔεν επηρεάστηκε σημαντικά η φαρμακοκινητική
-
προσοχήΔεν επηρεάστηκε η φαρμακοκινητική του λιθίου. Πιθανός κίνδυνος φαρμακοδυναμικών αλληλεπιδράσεων (αρρυθμίες), αλλά χωρίς αυξημένο κλινικό κίνδυνο σε ελεγχόμενες μελέτες.
-
προσοχήΜείωση της βιοδιαθεσιμότητας της ζιπραζιδόνης κατά περίπου 35%
-
παρακολούθησηΔεν είναι πιθανή φαρμακοκινητική αλληλεπίδραση
-
Κετοκοναζόλη (αναστολέας του CYP3Α4)παρακολούθησηΑύξηση συγκέντρωσης ζιπραζιδόνης στον ορό (<40%), όχι κλινικά σημαντικήΣύστασηΔεν απαιτείται προσαρμογή της δοσολογίας
-
προσοχήΑυξημένες συγκεντρώσεις ζιπραζιδόνης στο πλάσμα
-
Επαγωγείς P-γλυκοπρωτεΐνης (p-gp) (ριφαμπικίνη, St John´s Wort)προσοχήΜειωμένες συγκεντρώσεις ζιπραζιδόνης στο πλάσμαΣύστασηΠρέπει να λαμβάνεται υπόψη
-
παρακολούθησηΔεν είχαν κλινικά σημαντική επίδραση στην φαρμακοκινητική της ζιπραζιδόνης
-
Σεροτονινεργικά φαρμακευτικά προϊόντα (π.χ. SSRIs)προσοχήΣύνδρομο σεροτονίνης
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
sick
Ανεπιθύμητες ενέργειες
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Ανεπιθύμητες ενέργειες
Ανεπιθύμητες ενέργειες
Η από του στόματος χορηγούμενη ζιπραζιδόνη έχει χορηγηθεί σε κλινικές δοκιμές (βλ. Φαρμακοδυναμικές), σε περίπου 6500 ενήλικες ασθενείς. Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες σε κλινικές δοκιμές για τη σχιζοφρένεια, ήταν η καταστολή και η ακαθησία. Σε κλινικές δοκιμές για τη διπολική μανία, οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν η καταστολή, η ακαθησία, η εξωπυραμιδική διαταραχή και η ζάλη.
Ο παρακάτω πίνακας περιέχει ανεπιθύμητα συμβάντα που βασίζονται σε συνδυασμένες, βραχυχρόνιες (4-6 εβδομάδων), σταθερής δοσολογίας μελέτες στη σχιζοφρένεια και βραχυχρόνιες (3 εβδομάδων) μελέτες, με μεταβαλλόμενη δοσολογία, στη διπολική μανία, με πιθανή ή ενδεχόμενη συσχέτιση με τη θεραπεία με ζιπραζιδόνη και που εμφανίζονται με συχνότητα μεγαλύτερη από το εικονικό φάρμακο. Επιπλέον αντιδράσεις που αναφέρθηκαν από την εμπειρία μετά την κυκλοφορία του φαρμάκου στην αγορά, περιλαμβάνονται στην κατηγορία «Μη γνωστές», με πλάγια γράμματα, στον παρακάτω πίνακα.
Όλες οι ανεπιθύμητες ενέργειες αναφέρονται ανά κατηγορία και συχνότητα:
- Πολύ συχνές (≥1/10)
- Συχνές (≥1/100 έως <1/10)
- Όχι συχνές (≥1/1.000 έως <1/100)
- Σπάνιες (≥1/10.000 έως <1/1.000)
- Πολύ σπάνιες (<1/10.000)
- Μη γνωστές (δεν μπορούν να εκτιμηθούν με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα).
Οι ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρονται παρακάτω μπορεί επίσης να σχετίζονται με την υποκείμενη νόσο και/ή τα συγχορηγούμενα φάρμακα.
| Κατηγορία/Οργανικό Σύστημα | Συχνότητα | Ανεπιθύμητες ενέργειες
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
pregnant_woman
Κύηση / Γαλουχία
ΠΧΠ (SPC)
Επίπεδο κινδύνου: Αποφεύγεται
expand_more
Κύηση / Γαλουχία
-
ΚύησηΔεν συνιστάταιΔεν έχουν πραγματοποιηθεί μελέτες σε έγκυες γυναίκες. Οι γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία πρέπει να χρησιμοποιούν κατάλληλη μέθοδο αντισύλληψης. Η χορήγηση δεν συνιστάται, εκτός εάν τα θεραπευτικά οφέλη για τη μητέρα υπερτερούν των κινδύνων για το έμβρυο. Νεογνά που εκτέθηκαν σε αντιψυχωσικά (συμπεριλαμβανομένης της ζιπραζιδόνης) κατά το τρίτο τρίμηνο της κύησης, διατρέχουν κίνδυνο εξωπυραμιδικών συμπτωμάτων και/ή συμπτωμάτων απόσυρσης (διέγερση, υπερτονία, υποτονία, τρόμος, υπνηλία, αναπνευστική δυσχέρεια ή διαταραχή πρόσληψης τροφής). Το Ζιπραζιδόνη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται εκτός εάν είναι σαφώς απαραίτητο. Η διακοπή δεν πρέπει να γίνεται απότομα.
-
ΓαλουχίαΑποφεύγεταιΔεν είναι γνωστό εάν η ζιπραζιδόνη απεκκρίνεται στο μητρικό γάλα. Οι ασθενείς πρέπει να μη θηλάζουν εφόσον παίρνουν ζιπραζιδόνη. Εάν είναι απαραίτητη η θεραπεία, πρέπει να διακόπτεται ο θηλασμός.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
e911_emergency
Υπερδοσολογία
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Υπερδοσολογία
- εξωπυραμιδικά συμπτώματα
- QTc διάστημα των 446 msec
- υπνηλία
- τρόμος
- άγχος
- καταστολή
- σπασμοί
- δυστονικές αντιδράσεις της κεφαλής και του αυχένα
directions_car
Επίδραση στην οδήγηση
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Επίδραση στην οδήγηση
science
Έκδοχα
ΠΧΠ (SPC) §2 & §6.1
expand_more
Έκδοχα
biotech
Φαρμακολογία
Φαρμακοδυναμική & Φαρμακοκινητική
expand_more
Φαρμακολογία
Φαρμακοδυναμικές
Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: Αντιψυχωσικά, παράγωγα ινδολίου, κωδικός ATC ΝΟ5ΑΕ04.
Μηχανισμός δράσης
Η ζιπραζιδόνη έχει υψηλή συγγένεια προς τους ντοπαμινεργικούς υποδοχείς τύπου 2 (D2) και σημαντικά υψηλότερη συγγένεια προς τους σεροτονινεργικούς υποδοχείς τύπου 2A (5HT2A). Ο αποκλεισμός των υποδοχέων ήταν μεγαλύτερος από 80% για τους σεροτονινεργικούς υποδοχείς τύπου 2A και μεγαλύτερος από 50% για τους D2, όπως διαπιστώθηκε μετά από ακτινολογικό έλεγχο με PET (Position Emission Tomography) 12 ώρες μετά από χορήγηση μιας εφάπαξ δόσης 40 mg. Επίσης, η ζιπραζιδόνη αλληλεπιδρά με τους σεροτονινεργικούς υποδοχείς 5HT2C, 5HT1D και 5HT1A προς τους οποίους παρουσιάζει συγγένεια ίση ή μεγαλύτερη της συγγένειας που παρουσιάζει προς τους υποδοχείς D2. Η ζιπραζιδόνη παρουσιάζει μέτριου βαθμού συγγένεια προς τους νευρωνικούς σεροτονινεργικούς και αδρενεργικούς διαβιβαστές. Η ζιπραζιδόνη εμφανίζει μέτριου βαθμού συγγένεια προς τους υποδοχείς της ισταμίνης H(1)- και τους α(1)- υποδοχείς. Η ζιπραζιδόνη εμφανίζει αμελητέα συγγένεια προς τους μουσκαρινικούς Μ(1)- υποδοχείς.
Η ζιπραζιδόνη έχει αποδειχτεί ότι δρα ανταγωνιστικά προς τους σεροτονινεργικούς υποδοχείς τύπου 2A (5HT2A) και προς τους ντοπαμινεργικούς υποδοχείς τύπου 2 (D2). Προτείνεται ότι η θεραπευτική της δράση επιτυγχάνεται μερικώς μέσω του συνδυασμού αυτών των ανταγωνιστικών δράσεών της. Η ζιπραζιδόνη αποτελεί επίσης έναν ισχυρό ανταγωνιστή των υποδοχέων 5HT2C και 5HT1D, έναν ισχυρό αγωνιστή του υποδοχέα 5HT1A και αναστέλλει επίσης την επαναπρόσληψη της νορεπινεφρίνης και της σεροτονίνης από τους νευρώνες.
Επιπλέον πληροφορίες από κλινικές δοκιμές
Σχιζοφρένεια Σε μία μελέτη διάρκειας 52 εβδομάδων η ζιπραζιδόνη ήταν αποτελεσματική στη διατήρηση της βελτιωμένης κλινικής κατάστασης κατά τη διάρκεια της συνέχισης της θεραπείας σε ασθενείς που αποκρίθηκαν αρχικά στη θεραπεία. Δεν υπήρξαν σαφείς ενδείξεις συσχέτισης δόσης-απόκρισης μεταξύ των ομάδων που ελάμβαναν ζιπραζιδόνη. Σε αυτή τη μελέτη, η οποία περιελάμβανε ασθενείς τόσο με θετικά όσο και με αρνητικά συμπτώματα, η αποτελεσματικότητα της ζιπραζιδόνης ήταν εμφανής και στα θετικά και στα αρνητικά συμπτώματα.
Η συχνότητα αύξησης του βάρους του σώματος αναφέρθηκε ως ανεπιθύμητο συμβάν κατά τη διάρκεια βραχυχρόνιων (4-6 εβδομάδων) κλινικών μελετών στη σχιζοφρένεια, σε μικρό ποσοστό, το οποίο ήταν ίδιο μεταξύ των ασθενών που ελάμβαναν ζιπραζιδόνη και των ασθενών που ελάμβαναν εικονικό φάρμακο (και στις δύο περιπτώσεις 0,4%). Σε μία ετήσια, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη παρατηρήθηκε μέση ελάττωση βάρους 1-3 Kg στους ασθενείς που βρίσκονταν υπό θεραπεία με ζιπραζιδόνη, ενώ η μέση ελάττωση βάρους των ασθενών που ελάμβαναν εικονικό φάρμακο ήταν 3 Kg.
Σε μία διπλά-τυφλή, συγκριτική μελέτη στη σχιζοφρένεια, προσδιορίστηκαν μεταβολικές παράμετροι που περιλάμβαναν μετρήσεις του βάρους και των επιπέδων της ινσουλίνης σε κατάσταση νηστείας, της ολικής χοληστερόλης και των τρυγλυκεριδίων και ενός δείκτη αντίστασης στην ινσουλίνη (IR). Στους ασθενείς υπό θεραπεία με ζιπραζιδόνη δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές μεταβολές σε οποιαδήποτε από αυτές τις μεταβολικές παραμέτρους σε σχέση με τις αρχικές τιμές.
Αποτελέσματα από μεγάλη μελέτη της ασφάλειας του φαρμάκου μετά την κυκλοφορία του στην αγορά Μια τυχαιοποιημένη, μετεγκριτική μελέτη 18239 ασθενών με σχιζοφρένεια, με περίοδο παρακολούθησης 1 χρόνου, πραγματοποιήθηκε για να διαπιστωθεί εάν η επίδραση της ζιπραζιδόνης στο διάστημα QTc συσχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο θνητότητας από αίτια που δεν σχετίζονται με αυτοκτονία. Αυτή η μελέτη, η οποία πραγματοποιήθηκε σε περιβάλλον καθημερινής κλινικής πρακτικής, δεν έδειξε διαφορά στο ποσοστό της συνολικής θνητότητας από αίτια που δεν σχετίζονται με αυτοκτονία, μεταξύ των θεραπειών με ζιπραζιδόνη και ολανζαπίνη (πρωτεύον τελικό σημείο). Η μελέτη δεν έδειξε επίσης διαφορά στα δευτερεύοντα τελικά σημεία της θνητότητας από οποιοδήποτε αίτιο, θνητότητας από αυτοκτονία, θνητότητας από ξαφνικό θάνατο. Ωστόσο, παρατηρήθηκε μια μη σημαντική, αριθμητικά μεγαλύτερη επίπτωση στη θνητότητα από καρδιαγγειακά αίτια στην ομάδα που ελάμβανε ζιπραζιδόνη. Μια στατιστικά σημαντική μεγαλύτερη επίπτωση στην εισαγωγή σε νοσοκομείο από οποιοδήποτε αίτιο, κυρίως λόγω διαφορών στον αριθμό των εισαγωγών σε ψυχιατρικά νοσοκομεία, παρατηρήθηκε επίσης στην ομάδα που ελάμβανε ζιπραζιδόνη.
Διπολική μανία Η αποτελεσματικότητα της ζιπραζιδόνης σε ενήλικες με μανία, έχει επιβεβαιωθεί σε δύο ελεγχόμενες με εικονικό φάρμακο, διπλά-τυφλές μελέτες, 3 εβδομάδων, όπου η ζιπραζιδόνη συγκρίθηκε με το εικονικό φάρμακο και σε μια διπλά-τυφλή μελέτη, 12 εβδομάδων, όπου η ζιπραζιδόνη συγκρίθηκε με αλοπεριδόλη και εικονικό φάρμακο. Αυτές οι μελέτες συμπεριέλαβαν περίπου 850 ασθενείς, με διπολική διαταραχή τύπου Ι, με ένα οξύ μανιακό ή μεικτό επεισόδιο, με ή χωρίς ψυχωσικά στοιχεία, σύμφωνα με τα κριτήρια DSM-IV. Η παρουσία ψυχωσικών στοιχείων κατά την έναρξη των μελετών, ήταν 49,7%, 34,7% ή 34,9%. Η αποτελεσματικότητα αξιολογήθηκε χρησιμοποιώντας την κλίμακα Mania Rating Scale (MRS) (Κλίμακα Αξιολόγησης Μανίας). Η κλίμακα Clinical Global Impression-Severity (CGI-S) (Κλίμακα Συνολικής Κλινικής Εντύπωσης - Σοβαρότητας) ήταν είτε συν-πρωτεύουσα είτε σημαντικά δευτερεύουσα μεταβλητή σε αυτές τις μελέτες. Η θεραπεία με ζιπραζιδόνη (40-80 mg δύο φορές την ημέρα, με μέση ημερήσια δόση τα 120 mg) οδήγησε σε στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερη βελτίωση στη βαθμολογία, τόσο στην MRS όσο και στην CGI-S, στην Τελική Επίσκεψη (3 εβδομάδες), συγκρινόμενη με το εικονικό φάρμακο. Στην μελέτη των 12 εβδομάδων, η θεραπεία με αλοπεριδόλη (μέση ημερήσια δόση 16 mg) προκάλεσε σημαντικά μεγαλύτερες μειώσεις στη βαθμολογία στην MRS, συγκρινόμενη με τη ζιπραζιδόνη (μέση ημερήσια δόση 121 mg). Η ζιπραζιδόνη παρουσίασε συγκρίσιμη αποτελεσματικότητα με την αλοπεριδόλη, ως προς την αναλογία των ασθενών που διατήρησαν την απόκρισή τους στη θεραπεία από την εβδομάδα 3 έως την εβδομάδα 12.
Η αποτελεσματικότητα της ζιπραζιδόνης στη θεραπεία της Διπολικής Διαταραχής Τύπου Ι, σε παιδιατρικούς ασθενείς (ηλικίας 10 έως 17 ετών), εκτιμήθηκε σε μια ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη, 4 εβδομάδων, σε εσωτερικούς ή εξωτερικούς ασθενείς (n=237), που πληρούσαν τα κριτήρια της DSM-IV, για μανιακά ή μεικτά επεισόδια Διπολικής Διαταραχής Τύπου Ι, με ή χωρίς ψυχωσικά στοιχεία και είχαν βαθμολογία ≥17 στην κλίμακα Y-MRS, κατά την έναρξη. Σε αυτή τη διπλά-τυφλή, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη, συγκρίθηκε η, ελαστικής δόσης, από του στόματος ζιπραζιδόνη (80-160 mg/ημέρα (40-80 mg BID) σε δύο διηρημένες δόσεις, για ασθενείς που ζύγιζαν ≥45 kg και 40-80 mg/ημέρα (20-40 mg BID) για ασθενείς που ζύγιζαν <45 kg), σε σχέση με το εικονικό φάρμακο. Η ζιπραζιδόνη χορηγήθηκε ως εφάπαξ δόση των 20 mg την πρώτη ημέρα και ακολούθως τιτλοποιήθηκε σε διάστημα 1-2 εβδομάδων, σε δύο ημερήσιες δόσεις, με στόχο το εύρος των 120-160 mg/ημέρα, για ασθενείς που ζυγίζουν ≥45 kg ή το εύρος των 60-80 mg/ημέρα, για ασθενείς που ζυγίζουν <45 kg. Επετράπη η μη ισόποσα διηρημένη δοσολογία, με πρωινές δόσεις κατά 20 mg ή 40 mg χαμηλότερες από τις βραδινές δόσεις. Η ζιπραζιδόνη ήταν ανώτερη του εικονικού φαρμάκου, στη μεταβολή στη συνολική βαθμολογία της Y-MRS, από την έναρξη έως την εβδομάδα 4. Σε αυτήν την κλινική μελέτη, η μέση τιμή των ημερήσιων δόσεων που χορηγήθηκαν ήταν 119 mg και 69 mg στους ασθενείς που ζύγιζαν ≥45 kg και <45 kg, αντίστοιχα.
Η ζιπραζιδόνη εκτιμήθηκε για την ασφάλεια σε 267 παιδιατρικούς ασθενείς (ηλικίας 10 έως 17 ετών), οι οποίοι συμμετείχαν σε κλινικές μελέτες πολλαπλών δόσεων, στη διπολική μανία. Συνολικά 82 παιδιατρικοί ασθενείς, με Διπολική Διαταραχή Τύπου Ι έλαβαν θεραπεία με από του στόματος ζιπραζιδόνη, για τουλάχιστον 180 ημέρες.
Σε μια μελέτη 4 εβδομάδων, σε παιδιατρικούς ασθενείς (10-17 ετών), με διπολική μανία, δεν υπήρξαν διαφορές μεταξύ των ασθενών που ελάμβαναν ζιπραζιδόνη και εικονικό φάρμακο, στη μέση μεταβολή, σε σχέση με την έναρξη, στο σωματικό βάρος, στη γλυκόζη νηστείας, στην ολική χοληστερόλη, στην LDL χοληστερόλη ή στα επίπεδα των τριγλυκεριδίων.
Δεν υπάρχουν μακροχρόνιες, διπλά-τυφλές κλινικές μελέτες, που να ερευνούν την αποτελεσματικότητα και την ανεκτικότητα της ζιπραζιδόνης, σε παιδιά και εφήβους. Δεν υπάρχουν μακροχρόνιες κλινικές μελέτες που να διερευνούν την αποτελεσματικότητα της ζιπραζιδόνης στην πρόληψη από την υποτροπή των μανιακών/καταθλιπτικών επεισοδίων.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
Φαρμακοκινητικές
Απορρόφηση: Μετά από χορήγηση πολλαπλών δόσεων ζιπραζιδόνης από του στόματος μαζί με τροφή, οι μέγιστες συγκεντρώσεις στον ορό του αίματος τυπικά εμφανίζονται 6-8 ώρες μετά τη λήψη της δόσης. Η απόλυτη βιοδιαθεσιμότητα μιας δόσης 20 mg είναι 60% σε άτομα που έχουν γευματίσει. Φαρμακοκινητικές μελέτες έχουν δείξει ότι η βιοδιαθεσιμότητα της ζιπραζιδόνης αυξάνεται έως και 100% παρουσία τροφής. Κατά συνέπεια συνιστάται να λαμβάνεται μαζί με τροφή. Σε μια μελέτη πολλαπλών δόσεων, το πόσιμο εναιώρημα ζιπραζιδόνης ήταν βιοϊσοδύναμο με τα καψάκια ζιπραζιδόνης, στη σταθεροποιημένη κατάσταση. Σε μια μελέτη εφάπαξ χορήγησης, αποδείχθηκε ισοδυναμία, όσον αφορά στην επιφάνεια κάτω από την καμπύλη (AUC). Η μέση Cmax του πόσιμου εναιωρήματος μειώθηκε κατά 10-15% περίπου, σε σύγκριση με τα καψάκια. Για την μελέτη πολλαπλών δόσεων, το διάστημα εμπιστοσύνης 90% της μέσης τιμής ήταν (79,6-101,0%).
Κατανομή: Ο όγκος κατανομής είναι περίπου 1,1 L/kg. Η σύνδεση της ζιπραζιδόνης με τις πρωτεΐνες του πλάσματος είναι μεγαλύτερη από 99%.
Βιομετασχηματισμός και αποβολή: Ο μέσος τελικός χρόνος ημιζωής της ζιπραζιδόνης μετά από του στόματος χορήγηση είναι 6,6 ώρες. Σταθεροποιημένη κατάσταση επιτυγχάνεται μέσα σε 1-3 ημέρες. Η μέση κάθαρση της ζιπραζιδόνης μετά από ενδοφλέβια χορήγηση είναι 5 ml/min/kg. Περίπου το 20% της δόσης απεκκρίνεται στα ούρα, ενώ περίπου το 66% αποβάλλεται στα κόπρανα. Η ζιπραζιδόνη εμφανίζει γραμμική κινητική επί των θεραπευτικών δόσεων, που κυμαίνονται από 40 έως 80 mg, δύο φορές ημερησίως, σε άτομα που έχουν γευματίσει. Η ζιπραζιδόνη μεταβολίζεται σε μεγάλο βαθμό μετά από του στόματος χορήγηση, ενώ ένα μικρό μόνο ποσοστό απεκκρίνεται στα ούρα (<1%) ή στα κόπρανα (<4%) ως αναλλοίωτη ζιπραζιδόνη. Η ζιπραζιδόνη μεταβολίζεται κυρίως μέσω τριών προτεινόμενων μεταβολικών οδών που οδηγούν στο σχηματισμό τεσσάρων κύριων κυκλοφορούντων μεταβολιτών: benzisothiazole piperazine (BITP) sulphoxide, BITP sulphone, ziprasidone sulphoxide και S-methyldihydroziprasidone. Η υπό αναλλοίωτη μορφή ζιπραζιδόνη αντιπροσωπεύει το 44% περίπου της συνολικής ποσότητας του φαρμάκου στον ορό του αίματος. Η ζιπραζιδόνη μεταβολίζεται, κυρίως, μέσω δύο οδών: της αναγωγής και μεθυλίωσης, για την παραγωγή του S-methyldihydroziprasidone, που ευθύνεται για τα 2/3 περίπου του μεταβολισμού, και του οξειδωτικού μεταβολισμού, ο οποίος ευθύνεται για το υπόλοιπο 1/3. In vitro μελέτες, στις οποίες χρησιμοποιήθηκαν υποκυτταρικά κλάσματα ανθρωπίνου ήπατος, υποδεικνύουν ότι το S-methyldihydroziprasidone παράγεται σε δύο βήματα. Αυτές οι μελέτες υποδεικνύουν ότι για το πρώτο βήμα μεσολαβεί κυρίως η χημική αναγωγή από τη γλουταθειόνη, καθώς και η ενζυμική αναγωγή από την αλδεϋδική οξειδάση. Το δεύτερο βήμα είναι η μεθυλίωση, η οποία διαμεσολαβείται από τη μεθυλοτρανσφεράση της θειόλης. In vitro μελέτες υποδεικνύουν ότι το CYP3A4 είναι το κύριο κυτόχρωμα P450 που καταλύει τον οξειδωτικό μεταβολισμό της ζιπραζιδόνης, με πιθανή μικρή συμμετοχή του CYP1A2. Η ζιπραζιδόνη, το S-methyldihydroziprasidone και το ziprasidone sulphoxide, σε in vitro δοκιμές, έδειξαν να έχουν ιδιότητες που προεικάζουν επίδρασή τους στην παράταση του QTc. Το S-methyldihydroziprasidone απομακρύνεται κυρίως με τα κόπρανα μέσω της χολής με μικρή συμμετοχή του μεταβολισμού που καταλύεται από το CYP3A4. Το ziprasidone sulphoxide απομακρύνεται μέσω της νεφρικής απέκκρισης και με δευτερογενή μεταβολισμό που καταλύεται από το CYP3A4.
Ειδικοί πληθυσμοί Η φαρμακοκινητική ανάλυση ασθενών δεν έδειξε σημαντικές φαρμακοκινητικές διαφορές μεταξύ καπνιστών και μη καπνιστών. Δεν έχουν παρατηρηθεί κλινικά σημαντικές διαφορές στην φαρμακοκινητική της ζιπραζιδόνης σχετιζόμενες με την ηλικία και το φύλο. Η φαρμακοκινητική της ζιπραζιδόνης σε παιδιατρικούς ασθενείς ηλικίας 10 έως 17 ετών, ήταν παρόμοια με αυτή των ενηλίκων, μετά τη διόρθωση για τις διαφορές στα σωματικά βάρη. Σε συμφωνία με το γεγονός ότι η νεφρική απέκκριση της ζιπραζιδόνης συμβάλλει ελάχιστα στην συνολική απέκκρισή της από το σώμα, δεν παρατηρήθηκαν προοδευτικές αυξήσεις της βιοδιαθεσιμότητάς της, όταν χορηγήθηκε σε ασθενείς με διαφόρων βαθμών μειωμένη νεφρική λειτουργία. Η βιοδιαθεσιμότητα του φαρμάκου, μετά από του στόματος χορήγηση 20 mg δύο φορές ημερησίως για επτά ημέρες, σε άτομα με ήπια (κάθαρση κρεατινίνης 30-60 ml/min), μέτρια (κάθαρση κρεατινίνης 10-29 ml/min) και σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια (που απαιτεί αιμοκάθαρση) ήταν ίση με το 146%, 87% και 75% των υγιών εθελοντών (κάθαρση κρεατινίνης >70 ml/min). Δεν είναι γνωστό εάν στους ασθενείς αυτούς οι συγκεντρώσεις των μεταβολιτών στον ορό του αίματος είναι αυξημένες. Σε ήπια έως μέτρια ηπατική ανεπάρκεια (Child Pugh A ή B) που προκλήθηκε από κίρρωση, οι συγκεντρώσεις στον ορό μετά από του στόματος χορήγηση ήταν κατά 30% υψηλότερες και ο τελικός χρόνος ημιζωής περίπου 2 ώρες μακρύτερος από ότι σε φυσιολογικούς ασθενείς. Η επίδραση της ηπατικής ανεπάρκειας στις συγκεντρώσεις των μεταβολιτών στον ορό του αίματος δεν είναι γνωστή.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
Φαρμακοδυναμικές Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: Αντιψυχωσικά, παράγωγα ινδολίου, κωδικός ATC ΝΟ5ΑΕ04. ### Μηχανισμός δράσης Η ζιπραζιδόνη έχει υψηλή συγγένεια προς τους ντοπαμινεργικούς υποδοχείς τύπου 2 (D2) και σημαντικά υψηλότερη συγγένεια προς…
Φαρμακοκινητικές Απορρόφηση: Μετά από χορήγηση πολλαπλών δόσεων ζιπραζιδόνης από του στόματος μαζί με τροφή, οι μέγιστες συγκεντρώσεις στον ορό του αίματος τυπικά εμφανίζονται 6-8 ώρες μετά τη λήψη της δόσης. Η απόλυτη βιοδιαθεσιμότητα μιας δόσης…
Παρακολούθηση Αγωγής
Εργαστηριακοί & κλινικοί έλεγχοι από το SPC, ανά σύστημα
Κλινική εξέταση & ζωτικά
| Έλεγχος | Σύστημα | Συχνότητα | Προϋπόθεση |
|---|---|---|---|
| ΗΚΓ έλεγχο | more_horizΆλλο / λοιπά | — | Καρδιακά συμπτώματα |
| Ηλεκτροκαρδιογραφικός έλεγχος (ΗΚΓ) | more_horizΆλλο / λοιπά | πριν από την έναρξη της θεραπείας | Σταθεροποιημένη καρδιακή νόσος |
Μονογραφίες Πηγών
Αναλυτικό περιεχόμενο ανά πηγή για τεκμηρίωση και έλεγχο
DrugBank
Description
expand_more
Description
DrugBank
Indication
expand_more
Indication
DrugBank
Pharmacology
expand_more
Pharmacology
DrugBank
Mechanism of action
expand_more
Mechanism of action
DrugBank
Absorption
expand_more
Absorption
DrugBank
Half life
expand_more
Half life
DrugBank
Protein binding
expand_more
Protein binding
DrugBank
Route of elimination
expand_more
Route of elimination
DrugBank
Volume of distribution
expand_more
Volume of distribution
DrugBank
Clearance
expand_more
Clearance
science
PubChem
Φαρμακοδυναμική
expand_more
Φαρμακοδυναμική
Φαρμακοδυναμική
Η ζιπρασιδόνη ταξινομείται ως αντιψυχωσικό “δεύτερης γενιάς” ή “άτυπο” και είναι ανταγωνιστής των υποδοχέων ντοπαμίνης και 5HT2A με μοναδικό προφίλ δέσμευσης υποδοχέων. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, η ζιπρασιδόνη έχει πολύ υψηλό λόγο συγγένειας 5-HT2A/D2, δεσμεύεται σε πολλαπλούς υποδοχείς σεροτονίνης εκτός από τον 5-HT2A και αναστέλλει τους μεταφορείς μονοαμινών, οι οποίοι εμποδίζουν την επαναπρόσληψη 5HT και NE. Από την άλλη πλευρά, η ζιπρασιδόνη έχει χαμηλή συγγένεια για τους μουσκαρινικούς χολινεργικούς M1, τους ισταμινικούς H1 και τους α1-αδρενεργικούς υποδοχείς.
neurology
PubChem
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
Μηχανισμός Δράσης
Τα αποτελέσματα της ζιπρασιδόνης διαφοροποιούνται από άλλα αντιψυχωσικά βάσει της προτίμησης και της συγγένειάς της για συγκεκριμένους υποδοχείς. Η ζιπρασιδόνη δεσμεύεται στους υποδοχείς σεροτονίνης-2A (5-HT2A) και ντοπαμίνης D2 με παρόμοιο τρόπο με άλλα άτυπα αντιψυχωσικά. Ωστόσο, μια βασική διαφορά είναι ότι η ζιπρασιδόνη έχει υψηλότερο λόγο συγγένειας υποδοχέων 5-HT2A/D2 σε σύγκριση με άλλα αντιψυχωσικά όπως η ολανζαπίνη, η κvετιαπίνη, η ρισπεριδόνη και η αριπιπραζόλη.
Η ζιπρασιδόνη προσφέρει ενισχυμένη διαμόρφωση της διάθεσης, αξιοσημείωτη ανακούφιση αρνητικών συμπτωμάτων, συνολική γνωστική βελτίωση και μειωμένη κινητική δυσλειτουργία, η οποία συνδέεται με την ισχυρή αλληλεπίδρασή της με τους υποδοχείς 5-HT2C, 5-HT1D και 5-HT1A στον εγκεφαλικό ιστό. Η ζιπρασιδόνη μπορεί να δεσμεύεται μέτρια στις θέσεις επαναπρόσληψης νορεπινεφρίνης και σεροτονίνης, γεγονός που μπορεί να συμβάλλει στην αντικαταθλιπτική και αγχολυτική της δράση.
Οι ασθενείς που λαμβάνουν ζιπρασιδόνη πιθανότατα θα εμφανίσουν χαμηλότερη συχνότητα ορθοστατικής υπότασης, γνωστικής διαταραχής, καταστολής, αύξησης βάρους και διαταραχής των επιπέδων προλακτίνης, καθώς η ζιπρασιδόνη έχει χαμηλότερη συγγένεια για τους υποδοχείς ισταμίνης H1, μουσκαρινικούς M1 και α1-αδρενεργικούς.
Η ζιπρασιδόνη είναι ένας παράγοντας αντιψυχωσικής δράσης που ανήκει στην κατηγορία βενζισοθειαζολυλ πιπεραζίνης, χημικά άσχετος με άλλους διαθέσιμους αντιψυχωσικούς παράγοντες (π.χ., βουτυροφενόνες, φαινοθειαζίνες) και αναφέρεται ως άτυπος ή αντιψυχωσικός παράγοντας δεύτερης γενιάς.
Ο ακριβής μηχανισμός αντιψυχωσικής δράσης της ζιπρασιδόνης δεν έχει πλήρως διευκρινιστεί, αλλά, όπως και με άλλους άτυπους αντιψυχωσικούς παράγοντες (π.χ., ολανζαπίνη, ρισπεριδόνη), μπορεί να περιλαμβάνει ανταγωνισμό κεντρικών υποδοχέων σεροτονίνης τύπου 2 (5-HT2) και κεντρικών υποδοχέων ντοπαμίνης D2.
Όπως και με άλλα φάρμακα που είναι αποτελεσματικά στη διπολική διαταραχή, ο ακριβής μηχανισμός αντικαταθλιπτικής δράσης της ζιπρασιδόνης δεν έχει πλήρως διευκρινιστεί.
Ο ανταγωνισμός σε διάφορους άλλους υποδοχείς (π.χ., υποδοχείς ισταμίνης H1, α1-αδρενεργικοί υποδοχείς) μπορεί να συμβάλλει σε άλλες θεραπευτικές και ανεπιθύμητες ενέργειες (π.χ., ορθοστατική υπόταση, υπνηλία) που παρατηρούνται με τη ζιπρασιδόνη.
Η ζιπρασιδόνη παρουσίασε υψηλή in vitro συγγένεια δέσμευσης για τους υποδοχείς ντοπαμίνης D2 και D3, σεροτονίνης 5HT2A, 5HT2C, 5HT1A, 5HT1D και α1-αδρενεργικούς (Ki s 4,8, 7,2, 0,4, 1,3, 3,4, 2 και 10 nM, αντίστοιχα) και μέτρια συγγένεια για τον υποδοχέα ισταμίνης H1 (Ki=47 nM).
Η ζιπρασιδόνη λειτούργησε ως ανταγωνιστής στους υποδοχείς D2, 5HT2A και 5HT1D, και ως αγωνιστής στον υποδοχέα 5HT1A.
Η ζιπρασιδόνη ανέστειλε τη συναπτική επαναπρόσληψη σεροτονίνης και νορεπινεφρίνης.
Δεν εκδηλώθηκε αξιόλογη συγγένεια για άλλους υποδοχείς/θέσεις δέσμευσης που δοκιμάστηκαν, συμπεριλαμβανομένου του χολινεργικού μουσκαρινικού υποδοχέα (IC50 >1 uM).
Ο ανταγωνισμός σε υποδοχείς πέραν της ντοπαμίνης και της 5HT2 με παρόμοιες συγγένειες υποδοχέων μπορεί να εξηγήσει ορισμένες από τις άλλες θεραπευτικές και παρενέργειες της ζιπρασιδόνης.
Ο ανταγωνισμός της ζιπρασιδόνης στους υποδοχείς ισταμίνης H1 μπορεί να εξηγήσει την υπνηλία που παρατηρείται με αυτό το φάρμακο.
Ο ανταγωνισμός της ζιπρασιδόνης στους α1-αδρενεργικούς υποδοχείς μπορεί να εξηγήσει την ορθοστατική υπόταση που παρατηρείται με αυτό το φάρμακο.
Η ανοσοϊστοχημεία c-Fos πραγματοποιήθηκε σε κρυοτομές εγκεφάλων αρουραίων σταθεροποιημένων με παραφορμαλδεΰδη, που λήφθηκαν αρχικά από ζώα 2, 4 ή 6 ώρες μετά από από του στόματος χορήγηση 10 mg/kg ζιπρασιδόνης ή οχήματος και, στη συνέχεια, από ζώα 2 ώρες μετά από από του στόματος χορήγηση 1, 3 ή 10 mg/kg ζιπρασιδόνης ή οχήματος.
Η πυκνότητα των ανοσοαντιδραστικών πυρήνων αξιολογήθηκε σε προκαθορισμένες περιοχές του προσθίου εγκεφάλου.
Η ζιπρασιδόνη προκάλεσε χρονικά εξαρτώμενη αύξηση της πυκνότητας των πυρήνων c-Fos-θετικών, η οποία ήταν μέγιστη στις 2 ώρες.
Στο χρονικό σημείο των 2 ωρών, η έκφραση c-Fos ήταν σημαντικά (p<0,05) αυξημένη στο περίβλημα και τον πυρήνα του ν. accumbens, στο πλάγιο και έσω ραβδωτό σώμα, και στο πλάγιο διάφραγμα.
Στις 4 ώρες μετά τη δόση, η έκφραση c-Fos ήταν επίσης σημαντικά αυξημένη στην προμετωπιαία έλικα.
Η έκφραση c-Fos που προκλήθηκε από τη ζιπρασιδόνη ήταν δοσοεξαρτώμενη, με σημαντική (p<0,05) έκφραση c-Fos να παρατηρείται στο ν. accumbens (περίβλημα και πυρήνας) και στο ραβδωτό σώμα (πλάγιο και έσω) σε δόσεις 3 και 10 mg/kg και στο πλάγιο διάφραγμα σε δόση 10 mg/kg.
Η αυξημένη έκφραση c-Fos στο ν. accumbens και το πλάγιο διάφραγμα θεωρείται προγνωστική για δράση κατά των θετικών συμπτωμάτων, στο ραβδωτό σώμα για κινητικές παρενέργειες, και στην προμετωπιαία έλικα για αποτελεσματικότητα κατά των αρνητικών συμπτωμάτων.
Ως εκ τούτου, το παρατηρούμενο πρότυπο έκφρασης c-Fos που προκαλείται στον εγκέφαλο αρουραίων από τη ζιπρασιδόνη είναι συνεπές με τις αναφερόμενες κλινικές της επιδράσεις…
…Ο μηχανισμός δράσης για τα αντιψυχωσικά δεν έχει πλήρως διευκρινιστεί, αλλά η υποθερμία που προκαλείται από αυτή την κατηγορία φαρμάκων πιστεύεται ότι οφείλεται στον ανταγωνισμό των υποδοχέων ντοπαμίνης (D(1-4)) και 5-υδροξυτρυπταμίνης-2 (5-HT2).
Έχει θεωρηθεί ότι υπό φυσιολογικές συνθήκες, υπάρχει ισορροπία μεταξύ της ντοπαμίνης που δρα στη μείωση της θερμοκρασίας του σώματος και της 5-HT2 που δρα στην αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος.
Τα άτυπα αντιψυχωσικά, ιδιαίτερα η ζιπρασιδόνη, φαίνεται να έχουν υψηλότερη συγγένεια για τον ανταγωνισμό του υποδοχέα 5-HT2 και χαμηλότερη στον υποδοχέα D(2), δημιουργώντας έτσι μια ανισορροπία που ευνοεί τη μείωση της κεντρικής θερμοκρασίας του σώματος.
Άλλες θεωρίες περιλαμβάνουν τον ανταγωνισμό των α(1) υποδοχέων από αυτά τα φάρμακα, προκαλώντας αγγειοδιαστολή και μετατόπιση του αίματος προς το δέρμα, οδηγώντας σε έντονη απώλεια θερμότητας…
biotech
PubChem
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
expand_more
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
Απορρόφηση, Κατανομή & Απέκκριση
Ελλείψει τροφής, η από του στόματος βιοδιαθεσιμότητα της ζιπρασιδόνης είναι 60% και η απορρόφηση μπορεί να φτάσει το 100% εάν η ζιπρασιδόνη ληφθεί με γεύμα που περιέχει τουλάχιστον 500 kcal.
Η διαφορά στη βιοδιαθεσιμότητα έχει μικρή σχέση με την περιεκτικότητα σε λίπος της τροφής και φαίνεται να σχετίζεται με τον όγκο του γεύματος, καθώς παρατηρείται μεγαλύτερη απορρόφηση όσο περισσότερο παραμένει η ζιπρασιδόνη στο στομάχι.
Η ζιπρασιδόνη μεταβολίζεται εκτενώς μετά από από του στόματος χορήγηση, με μικρή μόνο ποσότητα να απεκκρίνεται στα ούρα (<1%) ή στα κόπρανα (<4%) ως αμετάβλητο φάρμακο.
Ο μέσος φαινόμενος όγκος κατανομής της ζιπρασιδόνης είναι 1,5 L/kg.
Η μέση φαινόμενη συστηματική κάθαρση είναι 7,5 mL/min/kg.
Η ζιπρασιδόνη απορροφάται καλά μετά από από του στόματος χορήγηση, φθάνοντας μέγιστες πλασματικές συγκεντρώσεις σε 6 έως 8 ώρες.
Η απόλυτη βιοδιαθεσιμότητα μιας δόσης 20 mg υπό συνθήκες λήψης με τροφή είναι περίπου 60%.
Η απορρόφηση της ζιπρασιδόνης αυξάνεται έως και δύο φορές παρουσία τροφής.
Η βιοδιαθεσιμότητα της ζιπρασιδόνης που χορηγείται ενδομυϊκά είναι 100%.
Μετά από ενδομυϊκή χορήγηση εφάπαξ δόσεων, οι μέγιστες ολικές συγκεντρώσεις συνήθως παρατηρούνται περίπου 60 λεπτά μετά τη δόση ή νωρίτερα …
Οι σταθερές συγκεντρώσεις επιτυγχάνονται εντός μίας έως τριών ημερών χορήγησης.
Η μέση φαινόμενη συστηματική κάθαρση είναι 7,5 mL/min/kg.
Η ζιπρασιδόνη έχει μέσο φαινόμενο όγκο κατανομής 1,5 L/kg.
Δεσμεύεται σε ποσοστό άνω του 99% σε πλασματικές πρωτεΐνες, κυρίως αλβουμίνη και α1-όξινη γλυκοπρωτεΐνη.
Για περισσότερα δεδομένα Απορρόφησης, Κατανομής και Απέκκρισης (Πλήρη) για τη Ζιπρασιδόνη (11 συνολικά), παρακαλώ επισκεφθείτε τη σελίδα εγγραφής HSDB.
water_drop
PubChem
Δέσμευση πρωτεϊνών
expand_more
Δέσμευση πρωτεϊνών
Δέσμευση Πρωτεϊνών
Η ζιπρασιδόνη είναι εκτενώς δεσμευμένη σε πρωτεΐνες, με πάνω από 99% του φαρμάκου να δεσμεύεται σε πλασματικές πρωτεΐνες, κυρίως αλβουμίνη και α1-όξινη γλυκοπρωτεΐνη.
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
Μεταβολισμός
Η ζιπρασιδόνη μεταβολίζεται εκτενώς στο ήπαρ, με λιγότερο από 5% του φαρμάκου να απεκκρίνεται αμετάβλητο στα ούρα.
Η κύρια αναγωγική οδός καταλύεται από την αλδεϋδο-οξειδάση, ενώ 2 άλλες λιγότερο εμφανείς οξειδωτικές οδοί καταλύονται από το CYP3A4.
Η ζιπρασιδόνη είναι απίθανο να αλληλεπιδρά με άλλα φάρμακα που μεταβολίζονται από το CYP3A4, καθώς μόνο το 1/3 του αντιψυχωσικού μεταβολίζεται από το σύστημα CYP3A4.
Υπάρχουν 12 αναγνωρισμένοι μεταβολίτες της ζιπρασιδόνης (συντομογραφίες με πλάγια γραφή): Ζιπρασιδόνη σουλφοξείδιο, ζιπρασιδόνη σουλφόνη, (6-χλωρο-2-οξο-2,3-διυδρο-1H-ινδολ-5-υλ) οξικό οξύ (OX-COOH), OX-COOH γλυκουρονίδιο, 3-(πιπεραζιν-1-υλ)-1,2-βενζισοθειαζόλη (BITP), BITP σουλφοξείδιο, BITP σουλφόνη, BITP σουλφόνη λακτάμη, S-Μεθυλ-διυδρο-ζιπρασιδόνη, S-Μεθυλ-διυδρο-ζιπρασιδόνη-σουλφοξείδιο, 6-χλωρο-5-(2-πιπεραζιν-1-υλ-αιθυλ)-1,3-διυδρο-ινδολ-2-όνη (OX-P), και διυδρο-ζιπρασιδόνη-σουλφόνη.
Όπως υποδηλώνει η ποσότητα των μεταβολιτών, η ζιπρασιδόνη μεταβολίζεται μέσω διαφόρων διαφορετικών οδών.
Η ζιπρασιδόνη οξειδώνεται διαδοχικά σε ζιπρασιδόνη σουλφοξείδιο και ζιπρασιδόνη σουλφόνη, και η οξειδωτική Ν-δεαλκυλίωση της ζιπρασιδόνης παράγει OX-COOH και BITP.
Το OX-COOH υφίσταται μεταβολισμό φάσης ΙΙ για να δώσει ένα γλυκουρονιδωμένο μεταβολίτη, ενώ το BITP οξειδώνεται διαδοχικά σε BITP σουλφοξείδιο, BITP σουλφόνη, και στη συνέχεια BITP σουλφόνη λακτάμη.
Η ζιπρασιδόνη μπορεί επίσης να υποβληθεί σε αναγωγική διάσπαση και μεθυλίωση για να παραχθεί S-Μεθυλ-διυδρο-ζιπρασιδόνη και στη συνέχεια περαιτέρω οξείδωση για να παραχθεί S-Μεθυλ-διυδρο-ζιπρασιδόνη-σουλφοξείδιο.
Τέλος, η απο-αργυλίωση της ζιπρασιδόνης παράγει OX-P, και η διαδικασία ενυδάτωσης και οξείδωσης μετατρέπει το μητρικό φάρμακο σε διυδρο-ζιπρασιδόνη-σουλφόνη.
Αν και οι CYP3A4 και αλδεϋδο-οξειδάση είναι οι κύριοι εμπλεκόμενοι μεταβολισμοί, οι οδοί που σχετίζονται με κάθε ένζυμο δεν έχουν προσδιοριστεί.
Η ζιπρασιδόνη μεταβολίζεται εκτενώς στο ήπαρ, κυρίως μέσω αναγωγής από την αλδεϋδο-οξειδάση, με ελάχιστη απέκκριση αμετάβλητου φαρμάκου στα ούρα ή τα κόπρανα.
Περίπου το ένα τρίτο της μεταβολικής κάθαρσης της ζιπρασιδόνης μεσολαβείται από το ισοένζυμο κυτοχρώματος P-450 (CYP) 3A4.
Η ζιπρασιδόνη απομακρύνεται κυρίως μέσω τριών μεταβολικών οδών, παράγοντας τέσσερις κύριους κυκλοφορούντες μεταβολίτες: βενζισοθειαζόλη (BITP) σουλφοξείδιο, BITP-σουλφόνη, ζιπρασιδόνη σουλφοξείδιο και S-μεθυλ-διυδροζιπρασιδόνη.
Μελέτες in vitro χρησιμοποιώντας υποκυτταρικά κλάσματα ανθρώπινου ήπατος υποδεικνύουν ότι η S-μεθυλ-διυδροζιπρασιδόνη παράγεται σε δύο βήματα. Τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι η αναγωγική αντίδραση καταλύεται από την αλδεϋδο-οξειδάση και η επακόλουθη μεθυλίωση από τη θειολ-μεθυλ-τρανσφεράση.
Μελέτες in vitro χρησιμοποιώντας μικροσωμάτια ανθρώπινου ήπατος και ανασυνδυασμένα ένζυμα υποδεικνύουν ότι το CYP3A4 είναι το κύριο CYP που συμβάλλει στον οξειδωτικό μεταβολισμό της ζιπρασιδόνης. Το CYP1A2 μπορεί να συμβάλλει σε πολύ μικρότερο βαθμό.
Βάσει της in vivo αφθονίας των απεκκρινόμενων μεταβολιτών, λιγότερο από το ένα τρίτο της μεταβολικής κάθαρσης της ζιπρασιδόνης μεσολαβείται από οξείδωση που καταλύεται από κυτοχρώματα P450 και περίπου τα δύο τρίτα μέσω αναγωγής από αλδεϋδο-οξειδάση.
Δεν είναι γνωστοί κλινικά σχετικοί αναστολείς ή επαγωγείς της αλδεϋδο-οξειδάσης.
Ο μεταβολισμός και η απέκκριση της ζιπρασιδόνης (5-[2-[4-(1,2-βενζισοθειαζολ-3-υλ)πιπεραζιν-1-υλ]αιθυλ]-6-χλωροϊνδολιν-2-όνη υδροχλωρική ένυδρη) μελετήθηκαν σε αρουραίους Long Evans μετά από από του στόματος χορήγηση εφάπαξ δόσης μίγματος σημασμένης με 14C- και 3H-ζιπρασιδόνης.
Η ζιπρασιδόνη μεταβολίστηκε εκτενώς σε αρουραίους, και μόνο μια μικρή ποσότητα ζιπρασιδόνης απεκκρίθηκε ως αμετάβλητο φάρμακο.
Αναγνωρίστηκαν δώδεκα μεταβολίτες.
Οι δομές οκτώ μεταβολιτών επιβεβαιώθηκαν αδιαμφισβήτητα με ομο-έκλουση σε HPLC με συνθετικά πρότυπα, και τέσσερις επιπλέον μεταβολίτες προσδιορίστηκαν μερικώς.
Υπήρξε φύλο-σχετιζόμενη διαφορά στην απέκκριση ουρικών μεταβολιτών σε αρουραίους Long Evans.
Η κύρια οδός μεταβολισμού σε αρσενικούς αρουραίους περιλάμβανε Ν-δεαλκυλίωση.
Σε θηλυκούς αρουραίους, οι κύριοι μεταβολίτες οφείλονταν σε οξείδωση στον δακτύλιο της βενζισοθειαζόλης.
Βάσει των δομών αυτών των μεταβολιτών, αναγνωρίστηκαν τέσσερις κύριες και δύο δευτερεύουσες οδοί μεταβολισμού της ζιπρασιδόνης.
Οι κύριες οδοί περιλάμβαναν 1) Ν-δεαλκυλίωση της αιθυλο-πλευρικής αλυσίδας που συνδέεται με το άζωτο της πιπεραζίνης, 2) οξείδωση στο θείο, οδηγώντας στο σχηματισμό σουλφοξειδίου και σουλφόνης, 3) οξείδωση στο βενζισοθειαζολικό τμήμα (εκτός του θείου) και 4) ενυδάτωση του δεσμού C==N και επακόλουθη οξείδωση στο θείο του βενζισοθειαζολικού τμήματος.
Οι δευτερεύουσες οδοί περιλάμβαναν Ν-οξείδωση στον δακτύλιο της πιπεραζίνης και υδρόλυση του οξινδολικού τμήματος.
Η ζιπρασιδόνη έχει γνωστούς ανθρώπινους μεταβολίτες που περιλαμβάνουν Ζιπρασιδόνη Σουλφοξείδιο, 6-Χλωρο-5-αιθυλ-1,3-διυδροϊνδολ-2-όνη, και 3-(1-Πιπεραζινυλ)-1,2-βενζισοθειαζόλη.
hourglass
PubChem
Ημίσεια ζωή
expand_more
Ημίσεια ζωή
Βιολογικός Χρόνος Ημίσειας Ζωής
Ο χρόνος ημίσειας ζωής της ζιπρασιδόνης είναι 6-7 ώρες.
Η αποβολή της ζιπρασιδόνης γίνεται κυρίως μέσω ηπατικού μεταβολισμού με μέσο τελικό χρόνο ημίσειας ζωής περίπου 7 ώρες εντός του προτεινόμενου κλινικού εύρους δόσης.
Ο μέσος t(1/2), z σε νεαρούς άνδρες, νεαρές γυναίκες, ηλικιωμένους άνδρες και ηλικιωμένες γυναίκες ήταν 3,1, 4,1, 5,7 και 5,3 ώρες, αντίστοιχα.
category
PubChem
MeSH classification
expand_more
MeSH classification
Ταξινόμηση MeSH Φαρμακολογίας
- Φάρμακα που δεσμεύονται, αλλά δεν ενεργοποιούν, τους υποδοχείς σεροτονίνης, μπλοκάροντας έτσι τις δράσεις της σεροτονίνης ή τους ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΥΠΟΔΟΧΕΩΝ ΣΕΡΟΤΟΝΙΝΗΣ.
- Παράγοντες που ελέγχουν την αγχώδη ψυχωσική συμπεριφορά, ανακουφίζουν οξείες ψυχωσικές καταστάσεις, μειώνουν τα ψυχωσικά συμπτώματα και ασκούν ηρεμιστική δράση. Χρησιμοποιούνται στη ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ, γεροντική άνοια, παροδική ψύχωση μετά από χειρουργική επέμβαση, ή ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ, κ.λπ. Αυτά τα φάρμακα αναφέρονται συχνά ως νευροληπτικά, υπονοώντας την τάση να προκαλούν νευρολογικές παρενέργειες, αλλά δεν είναι όλα τα αντιψυχωσικά πιθανό να προκαλέσουν τέτοιες επιδράσεις. Πολλά από αυτά τα φάρμακα μπορεί επίσης να είναι αποτελεσματικά κατά της ναυτίας, του εμέτου και του κνησμού.
- Φάρμακα που δεσμεύονται, αλλά δεν ενεργοποιούν, τους ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΝΤΟΠΑΜΙΝΗΣ, μπλοκάροντας έτσι τις δράσεις της ντοπαμίνης ή εξωγενών αγωνιστών. Πολλά φάρμακα που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία ψυχωσικών διαταραχών (ΑΝΤΙΨΥΧΩΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ) είναι ανταγωνιστές της ντοπαμίνης, αν και οι θεραπευτικές τους επιδράσεις μπορεί να οφείλονται σε μακροχρόνιες προσαρμογές του εγκεφάλου παρά στις οξείες επιδράσεις του μπλοκαρίσματος των υποδοχέων ντοπαμίνης. Οι ανταγωνιστές της ντοπαμίνης έχουν χρησιμοποιηθεί για διάφορους άλλους κλινικούς σκοπούς, συμπεριλαμβανομένων των ΑΝΤΙΕΜΕΤΙΚΩΝ, στη θεραπεία του συνδρόμου Tourette και για το ρέψιμο. Ο αποκλεισμός των υποδοχέων ντοπαμίνης σχετίζεται με ΝΕΥΡΟΛΗΠΤΙΚΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ.
fact_check
PubChem
FDA classification
expand_more
FDA classification
Ταξινόμηση FDA Φαρμακολογίας
6UKA5VEJ6X
ZIPRASIDONE
Καθιερωμένη Φαρμακολογική Κατηγορία [EPC] - Άτυπο Αντιψυχωσικό
Η ζιπρασιδόνη είναι ένα Άτυπο Αντιψυχωσικό.
ZIPRASIDONE
Άτυπο Αντιψυχωσικό [EPC]
Επιστημονικό Προφίλ
expand_more
Ταξινόμηση MeSH Φαρμακολογίας
- Φάρμακα που δεσμεύονται, αλλά δεν ενεργοποιούν, τους υποδοχείς σεροτονίνης, μπλοκάροντας έτσι τις δράσεις της σεροτονίνης ή τους ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΥΠΟΔΟΧΕΩΝ ΣΕΡΟΤΟΝΙΝΗΣ.
- Παράγοντες που ελέγχουν την αγχώδη ψυχωσική συμπεριφορά, ανακουφίζουν οξείες ψυχωσικές καταστάσεις, μειώνουν τα ψυχωσικά συμπτώματα και ασκούν ηρεμιστική δράση. Χρησιμοποιούνται στη ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ, γεροντική άνοια, παροδική ψύχωση μετά από χειρουργική επέμβαση, ή ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ, κ.λπ. Αυτά τα φάρμακα αναφέρονται συχνά ως νευροληπτικά, υπονοώντας την τάση να προκαλούν νευρολογικές παρενέργειες, αλλά δεν είναι όλα τα αντιψυχωσικά πιθανό να προκαλέσουν τέτοιες επιδράσεις. Πολλά από αυτά τα φάρμακα μπορεί επίσης να είναι αποτελεσματικά κατά της ναυτίας, του εμέτου και του κνησμού.
- Φάρμακα που δεσμεύονται, αλλά δεν ενεργοποιούν, τους ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΝΤΟΠΑΜΙΝΗΣ, μπλοκάροντας έτσι τις δράσεις της ντοπαμίνης ή εξωγενών αγωνιστών. Πολλά φάρμακα που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία ψυχωσικών διαταραχών (ΑΝΤΙΨΥΧΩΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ) είναι ανταγωνιστές της ντοπαμίνης, αν και οι θεραπευτικές τους επιδράσεις μπορεί να οφείλονται σε μακροχρόνιες προσαρμογές του εγκεφάλου παρά στις οξείες επιδράσεις του μπλοκαρίσματος των υποδοχέων ντοπαμίνης. Οι ανταγωνιστές της ντοπαμίνης έχουν χρησιμοποιηθεί για διάφορους άλλους κλινικούς σκοπούς, συμπεριλαμβανομένων των ΑΝΤΙΕΜΕΤΙΚΩΝ, στη θεραπεία του συνδρόμου Tourette και για το ρέψιμο. Ο αποκλεισμός των υποδοχέων ντοπαμίνης σχετίζεται με ΝΕΥΡΟΛΗΠΤΙΚΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ.