ZIPRASIDONE
Ζιπραζιδόνη
### Φαρμακοδυναμικές **Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία**: Αντιψυχωσικά, παράγωγα ινδολίου, κωδικός ATC Ν05ΑΕ04 ### Μηχανισμός δράσης Η ζιπραζιδόνη έχει υψηλή συγγένεια προς τους ντοπαμινεργικούς υποδοχείς τύπου 2 (D2) και σημαντικά υψηλότερη συγγένεια προς τους σεροτονινεργικούς …
Εμπορικά Ονόματα
Ενδείξεις
Εγκεκριμένες ενδείξεις από το SPC, ομαδοποιημένες κατά ICD-10
-
F31 Διπολική συναισθηματική διαταραχή
Περιλαμβάνει (όροι από SPC): Διπολική διαταραχή · Μεικτά επεισόδια
-
F30 Μανιακό επεισόδιο
Περιλαμβάνει (όροι από SPC): Μανιακά επεισόδια
-
F20 Σχιζοφρένεια
Πληροφορίες Συνταγογράφησης
Επιμελημένα δεδομένα από το SPC
medication
Μορφή & Εμφάνιση
ΠΧΠ (SPC) §3 · περιγραφή σκευάσματος GEODON
expand_more
Μορφή & Εμφάνιση
medication
Δοσολογία
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Δοσολογία
- Οδός: από του στόματος
- Χορήγηση: με τη λήψη τροφής
- Δόση έναρξης: 40 mg δύο φορές ημερησίως
- Τιτλοποίηση: Για ενήλικες, η ημερήσια δοσολογία μπορεί να προσαρμοστεί μέχρι τη μέγιστη δόση των 80 mg δύο φορές ημερησίως, ακόμη και από την 3η ημέρα. Για παιδιατρικούς ασθενείς με διπολική μανία (10-17 ετών), μετά την αρχική εφάπαξ δόση 20 mg, η δόση τιτλοποιείται σε διάστημα 1-2 εβδομάδων.
-
ΕνήλικεςΔόση40 mg δύο φορές ημερησίωςΜέγ. δόση80 mg δύο φορές ημερησίωςΓια οξέα επεισόδια σχιζοφρένειας και διπολικής μανίας. Προσαρμογή βάσει κλινικής κατάστασης. Για θεραπεία συντήρησης σχιζοφρένειας, χορηγείται στη χαμηλότερη αποτελεσματική δόση, 20 mg δύο φορές ημερησίως μπορεί να είναι επαρκής.
-
ΗλικιωμένοιΚατά κανόνα δεν ενδείκνυται μικρότερη δόση έναρξης, ωστόσο, μπορεί να εξεταστεί σε ασθενείς 65 ετών και άνω, όταν το δικαιολογούν οι κλινικές παράμετροι.
-
Ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργίαΔεν χρειάζεται προσαρμογή της δόσης.
-
Ασθενείς με ηπατική δυσλειτουργίαΠρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο χορήγησης χαμηλότερων δόσεων.
-
Παιδιατρικός πληθυσμός (10 έως 17 ετών)Για διπολική μανία: εφάπαξ δόση 20 mg την ημέρα 1, μετά τιτλοποίηση σε 1-2 εβδομάδες σε 120-160 mg/ημέρα για ασθενείς ≥45 kg, ή 60-80 mg/ημέρα για ασθενείς <45 kg. Επακόλουθη δοσολογία 80-160 mg/ημέρα (≥45 kg) ή 40-80 mg/ημέρα (<45 kg). Μη ισόποσα διηρημένη δοσολογία επιτρεπόμενη. Η μέγιστη δόση δεν πρέπει να υπερβαίνεται (160 mg/ημέρα για ≥45 kg και 80 mg/ημέρα για <45 kg). Για σχιζοφρένεια: ασφάλεια και αποτελεσματικότητα δεν έχουν ακόμα τεκμηριωθεί.
block
Αντενδείξεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Αντενδείξεις
-
Υπερευαισθησία στη δραστική ουσία ή σε κάποιο από τα έκδοχα που αναφέρονται στην παράγραφο 6.1
-
Γνωστή παράταση του διαστήματος QT
-
Συγγενές σύνδρομο μακρού QT
-
Πρόσφατο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου
-
Μη αντιρροπούμενη καρδιακή ανεπάρκεια
-
Αρρυθμίες που αντιμετωπίζονται με αντιαρρυθμικά φαρμακευτικά προϊόντα Τάξης ΙΑ και ΙΙΙ
-
Ταυτόχρονη θεραπεία με φαρμακευτικά προϊόντα τα οποία προκαλούν παράταση του διαστήματος QT
warning
Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις
-
Ιατρικό ιστορικό και αξιολόγηση διαστήματος QTΠρέπει να λαμβάνεται το ιατρικό ιστορικό, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης του οικογενειακού ιστορικού, καθώς επίσης να πραγματοποιείται και κλινική εξέταση προκειμένου να αναγνωριστούν οι ασθενείς για τους οποίους δεν συνιστάται η θεραπεία με ζιπραζιδόνη (βλ. Αντενδείξεις).
-
Διάστημα QTπροσοχήΗ ζιπραζιδόνη προκαλεί δοσοεξαρτώμενη ήπιου έως μέτριου βαθμού παράταση του διαστήματος QT (βλ. Ανεπιθύμητες ενέργειες και Φαρμακοδυναμικές). Δεν πρέπει να χορηγείται μαζί με φαρμακευτικά προϊόντα που είναι γνωστό ότι προκαλούν παράταση του διαστήματος QT (βλ. Αντενδείξεις και Αλληλεπιδράσεις). Ηλεκτρολυτικές διαταραχές, όπως υποκαλιαιμία και υπομαγνησιαιμία, αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης κακοήθους αρρυθμίας και πρέπει να διορθώνονται πριν από την έναρξη της θεραπείας με ζιπραζιδόνη. Εάν εμφανιστούν καρδιακά συμπτώματα, όπως αίσθημα παλμών, ίλιγγος, συγκοπή ή σπασμοί, τότε πρέπει να εξεταστεί η πιθανότητα κακοήθους αρρυθμίας και να γίνει εκτίμηση της καρδιακής λειτουργίας που να περιλαμβάνει και ΗΚΓ έλεγχο. Συνιστάται διακοπή της θεραπείας εφόσον το διάστημα QTc είναι > 500 msec (βλ. Αντενδείξεις).
-
Παιδιατρικός πληθυσμόςΠληθυσμόςΠαιδιά και έφηβοιΗ ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα της ζιπραζιδόνης για τη θεραπεία της σχιζοφρένειας δεν έχουν τεκμηριωθεί (βλ. Φαρμακοδυναμικές).
-
Κακόηθες νευροληπτικό σύνδρομο (NMS)Η αντιμετώπιση του NMS πρέπει να περιλαμβάνει άμεση διακοπή όλων των αντιψυχωσικών φαρμακευτικών προϊόντων.
-
Σοβερές δερματικές ανεπιθύμητες αντιδράσεις (DRESS, Stevens-Johnson)Διακόψτε τη ζιπραζιδόνη εάν εμφανιστούν σοβερές δερματικές ανεπιθύμητες αντιδράσεις.
-
Όψιμη δυσκινησίαΠληθυσμόςΑσθενείς με διπολική διαταραχή, ηλικιωμένοιΕάν εμφανιστούν σημεία και συμπτώματα όψιμης δυσκινησίας, πρέπει να εξεταστεί η περίπτωση ελάττωσης της δόσης ή διακοπής της χορήγησης ζιπραζιδόνης.
-
ΠτώσειςπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο (π.χ. ηλικιωμένους ή εξασθενημένους ασθενείς)Πρέπει να δίνεται προσοχή κατά τη θεραπεία. Να εξετάζεται το ενδεχόμενο χρήσης χαμηλότερης δόσης έναρξης (βλ. Δοσολογία).
-
ΣπασμοίπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με ιστορικό σπασμώνΣυνιστάται προσοχή.
-
Ηπατική δυσλειτουργίαπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με σοβαρή ηπατική ανεπάρκειαΝα χορηγείται με προσοχή (βλ. Δοσολογία και Φαρμακοκινητικές).
-
Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδιαπροσοχήΠληθυσμόςΠληθυσμός με άνοια, ασθενείς με παράγοντες κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιοΠρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή σε ασθενείς με παράγοντες κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο. Το Ζιπραζιδόνη δεν είναι εγκεκριμένο για τη θεραπεία των διαταραχών συμπεριφοράς, που σχετίζονται με άνοια.
-
Έκδοχα - Παραϋδροξυβενζοϊκό μεθυλεστέρα και προπυλεστέραΜπορεί να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις (πιθανώς με καθυστέρηση).
-
Έκδοχα - Νάτριο
-
Αυξημένη θνησιμότηταΠληθυσμόςΗλικιωμένα άτομα με άνοιαΤο Ζιπραζιδόνη δεν είναι εγκεκριμένο για τη θεραπεία των διαταραχών συμπεριφοράς, που σχετίζονται με άνοια.
-
Φλεβική θρομβοεμβολή (VTE)Θα πρέπει να εντοπίζονται όλοι οι πιθανοί παράγοντες κινδύνου για φλεβική θρομβοεμβολή πριν και κατά τη διάρκεια της θεραπείας με ζιπραζιδόνη και θα πρέπει να λαμβάνονται προληπτικά μέτρα.
-
Πριαπισμός
-
Υπερπρολακτιναιμία
swap_horiz
Αλληλεπιδράσεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Αλληλεπιδράσεις
-
Φαρμακευτικά προϊόντα που προκαλούν παράταση του διαστήματος QT (αντιαρρυθμικά Τάξης ΙΑ, ΙΙΙ, τριοξείδιο του αρσενικού, αλοφαντρίνη, οξική λεβομεθαδίλη, μεσοριδαζίνη, θειοριδαζίνη, πιμοζίδη, σπαρφλοξασίνη, γατιφλοξασίνη, μοξιφλοξασίνη, μεθανοσουλφονική δολασετρόνη, μεφλοκίνη, σερτινδόλη ή σισαπρίδη)αντένδειξηΑθροιστική δράση στην παράταση του διαστήματος QTΣύστασηΔεν πρέπει να χορηγείται
-
Φαρμακευτικά προϊόντα που δρουν στο Κ.Ν.Σ./οινόπνευμαπροσοχήΠρωτογενείς επιδράσεις της ζιπραζιδόνηςΣύστασηΠρέπει να δίνεται προσοχή
-
Δεν έδειξε αξιοσημείωτη αναστολή του CYP2D6
-
Αντισυλληπτικά από του στόματος (οιστρογόνο, προγεστερόνη)Δεν προκάλεσε καμία σημαντική μεταβολή στη φαρμακοκινητική των συστατικών
-
προσοχήΔεν είχε επίδραση στη φαρμακοκινητική. Μπορεί να ενέχει κίνδυνο φαρμακοδυναμικών αλληλεπιδράσεων (αρρυθμίες) λόγω μεταβολών της καρδιακής αγωγιμότητας.ΣύστασηΣε ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές, ο συνδυασμός δεν επέδειξε αυξημένο κλινικό κίνδυνο, σε σύγκριση με τη χορήγηση μόνο λιθίου.
-
Καρβαμαζεπίνη (ως σταθεροποιητής διάθεσης)Περιορισμένα δεδομένα συγχορήγησης
-
Δεν είναι πιθανή φαρμακοκινητική αλληλεπίδραση. Μέσες συγκεντρώσεις εντός θεραπευτικού εύρους.
-
Αύξηση της συγκέντρωσης της ζιπραζιδόνης στον ορό του αίματος κατά < 40%.ΣύστασηΔεν απαιτείται προσαρμογή της δοσολογίας.
-
παρακολούθησηΜπορεί να προκαλέσουν μειωμένες συγκεντρώσεις της ζιπραζιδόνης. Η καρβαμαζεπίνη μείωσε την έκθεση κατά ~35%.
-
Δεν είχαν κλινικά σημαντική επίδραση στην φαρμακοκινητική της ζιπραζιδόνης.
-
Σεροτονινεργικά φαρμακευτικά προϊόντα (π.χ. SSRIs)προσοχήΚίνδυνος σεροτονινεργικού συνδρόμου (σύγχυση, διέγερση, πυρετός, εφιδρώσεις, αταξία, υπεραντανακλαστικότητα, μυόκλωνος, διάρροια)
-
Δεν μεταβλήθηκε η in vitro σύνδεση της ζιπραζιδόνης με τις πρωτεΐνες του πλάσματος, ούτε η ζιπραζιδόνη μετέβαλε τη σύνδεση της βαρφαρίνης.ΣύστασηΔεν είναι πιθανές φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις λόγω εκτόπισης.
-
Δεν μεταβλήθηκε η in vitro σύνδεση της ζιπραζιδόνης με τις πρωτεΐνες του πλάσματος, ούτε η ζιπραζιδόνη μετέβαλε τη σύνδεση της προπρανολόλης.ΣύστασηΔεν είναι πιθανές φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις λόγω εκτόπισης.
sick
Ανεπιθύμητες ενέργειες
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Ανεπιθύμητες ενέργειες
Ανεπιθύμητες ενέργειες
Η από στόματος χορηγούμενη ζιπραζιδόνη έχει χορηγηθεί σε κλινικές δοκιμές (βλ. Φαρμακοδυναμικές) σε περίπου 6500 ενήλικες ασθενείς. Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες του φαρμάκου σε κλινικές δοκιμές για τη σχιζοφρένεια ήταν η αϋπνία, η υπνηλία, η κεφαλαλγία και η διέγερση. Σε κλινικές δοκιμές για τη διπολική μανία, οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες του φαρμάκου ήταν η καταστολή, η κεφαλαλγία και η υπνηλία.
Ο παρακάτω πίνακας περιέχει ανεπιθύμητες ενέργειες του φαρμάκου που βασίζονται σε ελεγχόμενες μελέτες για τη σχιζοφρένεια και τη διπολική μανία.
Όλες οι ανεπιθύμητες ενέργειες του φαρμάκου αναφέρονται ανά κατηγορία και συχνότητα: πολύ συχνές (≥1/10), συχνές (≥1/100 έως <1/10), όχι συχνές (≥1/1.000 έως <1/100), σπάνιες (≥1/10.000 έως <1/1.000), πολύ σπάνιες (<1/10.000), μη γνωστές (δεν μπορούν να εκτιμηθούν με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα).
Οι ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρονται παρακάτω μπορεί επίσης να σχετίζονται με την υποκείμενη νόσο και/ή τα συγχορηγούμενα φάρμακα.
| Κατηγορία/Οργανικό Σύστημα | Πολύ συχνές (≥ 1/10) | Συχνές (≥ 1/100 έως < 1/10) | Όχι συχνές (≥ 1/1.000 έως < 1/100) Αναφορές
- Βιβλιογραφία
pregnant_woman
Κύηση / Γαλουχία
ΠΧΠ (SPC)
Επίπεδο κινδύνου: Αποφεύγεται
expand_more
Κύηση / Γαλουχία
-
ΚύησηΔεν συνιστάται, εκτός εάν τα αναμενόμενα οφέλη για τη μητέρα υπερτερούν των πιθανών κινδύνων για το έμβρυο. Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται εκτός εάν είναι σαφώς απαραίτητο.Νεογνά τα οποία είχαν εκτεθεί σε αντιψυχωσικά (συμπεριλαμβανομένης της ζιπραζιδόνης) κατά τη διάρκεια του τρίτου τριμήνου της κύησης διατρέχουν κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών, συμπεριλαμβανομένων εξωπυραμιδικών συμπτωμάτων και/ή συμπτωμάτων απόσυρσης τα οποία μπορεί να ποικίλουν σε σοβαρότητα και διάρκεια μετά τον τοκετό. Έχουν υπάρξει αναφορές για εμφάνιση διέγερσης, υπερτονίας, υποτονίας, τρόμου, υπνηλίας, αναπνευστικής δυσχέρειας ή διαταραχής πρόσληψης τροφής. Σε περίπτωση που είναι αναγκαία η διακοπή κατά τη διάρκεια της κύησης, αυτό δεν πρέπει να γίνεται απότομα.
-
ΘηλασμόςΔεν συνιστάται να θηλάζουν. Εάν είναι απαραίτητη η θεραπεία, πρέπει να διακόπτεται ο θηλασμός.Δεν έχουν πραγματοποιηθεί επαρκείς και καλά ελεγχόμενες μελέτες σε γυναίκες που θηλάζουν. Μία μεμονωμένη περιπτωσιολογική αναφορά διαπίστωσε ότι η ζιπραζιδόνη είναι ανιχνεύσιμη στο μητρικό γάλα.
-
ΓονιμότηταΣυνιστάται σε γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία να χρησιμοποιούν κατάλληλη μέθοδο αντισύλληψης.Δεν έχουν πραγματοποιηθεί επαρκείς και καλά ελεγχόμενες μελέτες σε γυναίκες και άντρες που έχουν εκτεθεί στη ζιπραζιδόνη.
e911_emergency
Υπερδοσολογία
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Υπερδοσολογία
- εξωπυραμιδικά συμπτώματα
- QTc διάστημα των 446 msec
- υπνηλία
- τρόμος
- άγχος
- καταστολή
- σπασμοί
- δυστονικές αντιδράσεις της κεφαλής και του αυχένα
- κίνδυνος εισρόφησης
directions_car
Επίδραση στην οδήγηση
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Επίδραση στην οδήγηση
science
Έκδοχα
ΠΧΠ (SPC) §2 & §6.1
expand_more
Έκδοχα
biotech
Φαρμακολογία
Φαρμακοδυναμική & Φαρμακοκινητική
expand_more
Φαρμακολογία
Φαρμακοδυναμικές
Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: Αντιψυχωσικά, παράγωγα ινδολίου, κωδικός ATC Ν05ΑΕ04
Μηχανισμός δράσης
Η ζιπραζιδόνη έχει υψηλή συγγένεια προς τους ντοπαμινεργικούς υποδοχείς τύπου 2 (D2) και σημαντικά υψηλότερη συγγένεια προς τους σεροτονινεργικούς υποδοχείς τύπου 2Α (5HT2A). Ο αποκλεισμός των υποδοχέων ήταν μεγαλύτερος από 80% για τους σεροτονινεργικούς υποδοχείς τύπου 2Α και μεγαλύτερος από 50% για τους D2, όπως διαπιστώθηκε με τη χρήση τομογραφίας εκπομπής ποζιτρονίων (PET) 12 ώρες μετά από χορήγηση μιας εφάπαξ δόσης 40 mg. Επίσης, η ζιπραζιδόνη αλληλεπιδρά με τους σεροτονινεργικούς υποδοχείς 5HT2C, 5HT1D και 5HT1A προς τους οποίους παρουσιάζει συγγένεια ίση ή μεγαλύτερη της συγγένειας που παρουσιάζει προς τους υποδοχείς D2. Η ζιπραζιδόνη παρουσιάζει μέτριου βαθμού συγγένεια προς τους νευρωνικούς μεταφορείς σεροτονίνης και νορεπινεφρίνης. Η ζιπραζιδόνη εμφανίζει μέτριου βαθμού συγγένεια προς τους υποδοχείς της ισταμίνης H(1)- και τους α(1)- υποδοχείς. Η ζιπραζιδόνη εμφανίζει αμελητέα συγγένεια προς τους μουσκαρινικούς Μ(1)- υποδοχείς.
Η ζιπραζιδόνη έχει αποδειχτεί ότι δρα ανταγωνιστικά προς τους σεροτονινεργικούς υποδοχείς τύπου 2Α (5HT2A) και προς τους ντοπαμινεργικούς υποδοχείς τύπου 2 (D2). Προτείνεται ότι η θεραπευτική της δράση επιτυγχάνεται μερικώς μέσω του συνδυασμού αυτών των ανταγωνιστικών δράσεών της. Η ζιπραζιδόνη αποτελεί επίσης έναν ισχυρό ανταγωνιστή των υποδοχέων 5HT2C και 5HT1D, έναν ισχυρό αγωνιστή του υποδοχέα 5HT1A και αναστέλλει την επαναπρόσληψη της νορεπινεφρίνης και της σεροτονίνης από τους νευρώνες.
Επιπλέον πληροφορίες από κλινικές δοκιμές
Σχιζοφρένεια Σε μία μελέτη διάρκειας 52 εβδομάδων, η ζιπραζιδόνη ήταν αποτελεσματική στη διατήρηση της κλινικής βελτίωσης κατά τη διάρκεια της συνέχισης της θεραπείας σε ασθενείς που αποκρίθηκαν αρχικά στη θεραπεία: δεν υπήρξαν σαφείς ενδείξεις συσχέτισης δόσης-απόκρισης μεταξύ των ομάδων που ελάμβαναν ζιπραζιδόνη. Σε αυτή τη μελέτη, η οποία περιελάμβανε ασθενείς τόσο με θετικά όσο και με αρνητικά συμπτώματα, η αποτελεσματικότητα της ζιπραζιδόνης ήταν εμφανής και στα θετικά και στα αρνητικά συμπτώματα.
Η επίπτωση αύξησης του βάρους του σώματος, η οποία αναφέρθηκε ως ανεπιθύμητο συμβάν κατά τη διάρκεια βραχυχρόνιων (4 - 6 εβδομάδων) κλινικών μελετών στη σχιζοφρένεια, μικρή και πανομοιότυπη μεταξύ των ασθενών που ελάμβαναν ζιπραζιδόνη και των ασθενών που ελάμβαναν εικονικό φάρμακο (και στις δύο περιπτώσεις 0,4%). Σε μία ετήσια, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη παρατηρήθηκε διάμεση απώλεια βάρους 1-3 kg στους ασθενείς που βρίσκονταν υπό θεραπεία με ζιπραζιδόνη, ενώ η διάμεση απώλεια βάρους των ασθενών που ελάμβαναν εικονικό φάρμακο ήταν 3 kg.
Σε μία διπλά-τυφλή, συγκριτική μελέτη στη σχιζοφρένεια, προσδιορίστηκαν μεταβολικές παράμετροι που περιλάμβαναν μετρήσεις του βάρους και των επιπέδων της ινσουλίνης σε κατάσταση νηστείας, της ολικής χοληστερόλης και των τρυγλυκεριδίων και ενός δείκτη αντίστασης στην ινσουλίνη (IR). Στους ασθενείς υπό θεραπεία με ζιπραζιδόνη δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές μεταβολές σε οποιαδήποτε από αυτές τις μεταβολικές παραμέτρους σε σχέση με τις αρχικές τιμές.
Αποτελέσματα από μεγάλη μελέτη της ασφάλειας του φαρμάκου μετά την κυκλοφορία του στην αγορά Μια τυχαιοποιημένη, μετεγκριτική μελέτη 18.239 ασθενών με σχιζοφρένεια, με περίοδο παρακολούθησης 1 χρόνου, πραγματοποιήθηκε για να διαπιστωθεί εάν η επίδραση της ζιπραζιδόνης στο διάστημα QTc συσχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας από αίτια που δεν σχετίζονται με αυτοκτονία. Αυτή η μελέτη, η οποία πραγματοποιήθηκε υπό συνθήκες καθημερινής κλινικής πρακτικής, δεν έδειξε διαφορά στο ποσοστό της συνολικής θνησιμότητας από αίτια που δεν σχετίζονται με αυτοκτονία, μεταξύ των θεραπειών με ζιπραζιδόνη και ολανζαπίνη (πρωτεύον τελικό σημείο). Η μελέτη δεν έδειξε επίσης διαφορά στα δευτερεύοντα τελικά σημεία της θνησιμότητας από οποιοδήποτε αίτιο, θνησιμότητας από αυτοκτονία, θνησιμότητας από ξαφνικό θάνατο. Ωστόσο, παρατηρήθηκε μια μη σημαντική, αριθμητικά μεγαλύτερη επίπτωση στη θνησιμότητας από καρδιαγγειακά αίτια στην ομάδα που ελάμβανε ζιπραζιδόνη. Μια στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερη επίπτωση στην εισαγωγή σε νοσοκομείο από οποιοδήποτε αίτιο, κυρίως λόγω διαφορών στον αριθμό των εισαγωγών σε ψυχιατρικά νοσοκομεία, παρατηρήθηκε επίσης στην ομάδα που ελάμβανε ζιπραζιδόνη.
Διπολική μανία Η αποτελεσματικότητα της ζιπραζιδόνης σε ενήλικες με μανία, έχει επιβεβαιωθεί σε δύο ελεγχόμενες με εικονικό φάρμακο, διπλά-τυφλές μελέτες, 3 εβδομάδων, όπου η ζιπραζιδόνη συγκρίθηκε με το εικονικό φάρμακο και σε μια διπλά-τυφλή μελέτη, 12 εβδομάδων, όπου η ζιπραζιδόνη συγκρίθηκε με αλοπεριδόλη και εικονικό φάρμακο. Αυτές οι μελέτες συμπεριέλαβαν περίπου 850 ασθενείς με διπολική διαταραχή τύπου I με ένα οξύ μανιακό ή μεικτό επεισόδιο, με ή χωρίς ψυχωσικά χαρακτηριστικά, σύμφωνα με τα κριτήρια DSM-IV. Η παρουσία ψυχωσικών χαρακτηριστικών κατά την έναρξη των μελετών, ήταν 49,7%, 34,7% ή 34,9%. Η αποτελεσματικότητα αξιολογήθηκε χρησιμοποιώντας την κλίμακα Mania Rating Scale (MRS) (Κλίμακα Αξιολόγησης Μανίας). Η κλίμακα Clinical Global Impression-Severity (CGI-S) (Κλίμακα Συνολικής Κλινικής Εντύπωσης - Σοβαρότητας) ήταν είτε συν-πρωτεύουσα είτε βασική δευτερεύουσα μεταβλητή αποτελεσματικότητας σε αυτές τις μελέτες. Η θεραπεία με ζιπραζιδόνη (40-80 mg δύο φορές την ημέρα, με μέση ημερήσια δόση τα 120 mg) οδήγησε σε στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερη βελτίωση στη βαθμολογία, τόσο στην MRS όσο και στην CGI-S, στην Τελική Επίσκεψη (3 εβδομάδων) συγκρινόμενη με το εικονικό φάρμακο. Στην μελέτη των 12 εβδομάδων, η θεραπεία με αλοπεριδόλη (μέση ημερήσια δόση 16 mg) προκάλεσε σημαντικά μεγαλύτερες μειώσεις στη βαθμολογία στην MRS συγκρινόμενη με τη ζιπραζιδόνη (μέση ημερήσια δόση 121 mg). Η ζιπραζιδόνη παρουσίασε συγκρίσιμη αποτελεσματικότητα με την αλοπεριδόλη, ως προς την αναλογία των ασθενών που διατήρησαν την απόκρισή τους στη θεραπεία από την εβδομάδα 3 έως την εβδομάδα 12.
Η αποτελεσματικότητα της ζιπραζιδόνης στη θεραπεία της Διπολικής Διαταραχής Τύπου Ι σε παιδιατρικούς ασθενείς (ηλικίας 10 έως 17 ετών), εκτιμήθηκε σε μια ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο δοκιμή, 4 εβδομάδων, σε εσωτερικούς ή εξωτερικούς ασθενείς (n=237) που πληρούσαν τα κριτήρια της DSM-IV για μανιακά ή μεικτά επεισόδια Διπολικής Διαταραχής Τύπου Ι, με ή χωρίς ψυχωσικά χαρακτηριστικά και είχαν βαθμολογία ≥17 στην κλίμακα Y-MRS κατά την έναρξη. Σε αυτή τη διπλά-τυφλή, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο δοκιμή, συγκρίθηκε η από του στόματος ζιπραζιδόνη με ευέλικτο δοσολογικό σχήμα (80-160 mg/ημέρα (40-80 mg BID) σε δύο διηρημένες δόσεις για ασθενείς που ζύγιζαν ≥45 kg και 40-80 mg/ημέρα (20-40 mg BID) για ασθενείς που ζύγιζαν <45 kg), σε σχέση με το εικονικό φάρμακο. Η ζιπραζιδόνη χορηγήθηκε ως εφάπαξ δόση των 20 mg την πρώτη ημέρα και ακολούθως τιτλοποιήθηκε σε διάστημα 1-2 εβδομάδων σε δύο ημερήσιες δόσεις, με στόχο το εύρος των 120-160 mg/ημέρα για ασθενείς που ζυγίζουν ≥45 kg, ή το εύρος των 60-80 mg/ημέρα για ασθενείς που ζυγίζουν <45 kg. Επετράπη η μη ισόποσα διηρημένη δοσολογία, με πρωινές δόσεις κατά 20 mg ή 40 mg χαμηλότερες από τις βραδινές δόσεις. Η ζιπραζιδόνη ήταν ανώτερη του εικονικού φαρμάκου στη μεταβολή στη συνολική βαθμολογία της Y-MRS από την έναρξη έως την εβδομάδα 4. Σε αυτήν την κλινική δοκιμή, η μέση τιμή των ημερήσιων δόσεων που χορηγήθηκαν ήταν 119 mg και 69 mg στους ασθενείς που ζύγιζαν ≥45 kg και <45 kg, αντίστοιχα.
Δεν υπάρχουν μακροχρόνιες κλινικές μελέτες σε ενηλίκους ασθενείς που να διερευνούν την αποτελεσματικότητα της ζιπραζιδόνης στην πρόληψη της υποτροπής των μανιακών/καταθλιπτικών συμπτωμάτων.
Παιδιατρικές Μελέτες
Διπολική Μανία
Η ζιπραζιδόνη εκτιμήθηκε για την ασφάλεια σε 237 παιδιατρικούς ασθενείς (ηλικίας 10 έως 17 ετών), οι οποίοι συμμετείχαν σε κλινικές δοκιμές πολλαπλών δόσεων, στη διπολική μανία. Συνολικά 31 παιδιατρικοί ασθενείς με Διπολική Διαταραχή Τύπου Ι έλαβαν θεραπεία με από του στόματος ζιπραζιδόνη για τουλάχιστον 180 ημέρες.
Σε μια δοκιμή 4 εβδομάδων σε παιδιατρικούς ασθενείς (10-17 ετών) με διπολική μανία, δεν υπήρξαν διαφορές μεταξύ των ασθενών που ελάμβαναν ζιπραζιδόνη και εικονικό φάρμακο, στη μέση μεταβολή σε σχέση με την έναρξη, στο σωματικό βάρος, στη γλυκόζη νηστείας, στην ολική χοληστερόλη, στην LDL χοληστερόλη ή στα επίπεδα των τριγλυκεριδίων.
Η αποτελεσματικότητα της ζιπραζιδόνης στη θεραπεία της Διπολικής Διαταραχής Τύπου Ι αξιολογήθηκε σε μια μελέτη μετά την κυκλοφορία στην αγορά σε παιδιατρικούς ασθενείς (n = 171 [πληθυσμός ασφάλειας], n = 168 [πληθυσμός ITT]), οι οποίοι πληρούσαν τα κριτήρια της DSM-5 για Διπολική Διαταραχή Τύπου Ι (για μανιακά ή μεικτά επεισόδια) κατά την έναρξη. Η μελέτη σύγκρινε τη χορηγούμενη από του στόματος με ευέλικτη δοσολογία ζιπραζιδόνη (80-160 mg/ημέρα [40-80 mg BID] για ασθενείς βάρους ≥45 kg, 40-80 mg/ημέρα [20-40 mg BID] για ασθενείς βάρους <45 kg) με εικονικό φάρμακο σε διάρκεια μιας περιόδου 4 εβδομάδων. Η μελέτη κατέδειξε ότι η ζιπραζιδόνη ήταν ανώτερη του εικονικού φαρμάκου στη μεταβολή στη συνολική βαθμολογία της Y-MRS από την έναρξη έως την εβδομάδα 4. Η μελέτη δεν παρατήρησε καμία σχετική διαφορά μεταξύ των ασθενών που ελάμβαναν ζιπραζιδόνη και εικονικό φάρμακο, στη μέση μεταβολή σε σχέση με την έναρξη, στο σωματικό βάρος, στη γλυκόζη νηστείας, στην ολική χοληστερόλη, στην LDL χοληστερόλη ή στα επίπεδα των τριγλυκεριδίων.
Δεν υπάρχουν μακροχρόνιες, διπλά-τυφλές κλινικές μελέτες που να ερευνούν την αποτελεσματικότητα και την ανεκτικότητα της ζιπραζιδόνης σε παιδιά και εφήβους.
Δεν υπάρχουν μακροχρόνιες κλινικές μελέτες σε παιδιατρικούς ασθενείς που να διερευνούν την αποτελεσματικότητα της ζιπραζιδόνης στην πρόληψη από την υποτροπή των μανιακών/καταθλιπτικών επεισοδίων.
Σχιζοφρένεια
Το παιδιατρικό πρόγραμμα σχιζοφρένειας ήταν μια βραχυχρόνια, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο δοκιμή, διάρκειας 6 εβδομάδων (A1281134), ακολουθούμενη από μια μελέτη επέκτασης ανοικτής επισήμανσης 26 εβδομάδων (A1281135) που σχεδιάστηκε για την παροχή πληροφοριών σχετικά με την αποτελεσματικότητα, την ασφάλεια και την ανοχή της από του στόματος ζιπραζιδόνης (40-80 mg BID με γεύματα) κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας χορήγησης σε εφήβους ασθενείς ηλικίας 13 έως 17 ετών (συμπεριλαμβανομένου) με σχιζοφρένεια. Η παιδιατρική μελέτη για το Ζιπραζιδόνη στη σχιζοφρένεια τερματίστηκε από την Pfizer λόγω απουσίας αποτελεσματικότητας (βλ. Δοσολογία).
Φαρμακοκινητικές
Απορρόφηση
Μετά από χορήγηση πολλαπλών δόσεων ζιπραζιδόνης από του στόματος μαζί με τροφή, οι μέγιστες συγκεντρώσεις στον ορό του αίματος τυπικά εμφανίζονται 6 έως 8 ώρες μετά τη λήψη της δόσης. Η απόλυτη βιοδιαθεσιμότητα μιας δόσης 20 mg είναι 60% σε άτομα που έχουν γευματίσει. Φαρμακοκινητικές μελέτες έχουν δείξει ότι η βιοδιαθεσιμότητα της ζιπραζιδόνης αυξάνεται έως και 100% παρουσία τροφής. Κατά συνέπεια συνιστάται να λαμβάνεται μαζί με τροφή.
Σε μια μελέτη πολλαπλών δόσεων, το πόσιμο εναιώρημα ζιπραζιδόνης ήταν βιοϊσοδύναμο με τα καψάκια ζιπραζιδόνης στη σταθεροποιημένη κατάσταση. Σε μια μελέτη εφάπαξ χορήγησης, αποδείχθηκε ισοδυναμία, όσον αφορά στην επιφάνεια κάτω από την καμπύλη (AUC). Η μέση Cmax του πόσιμου εναιωρήματος μειώθηκε κατά 10-15% περίπου σε σύγκριση με τα καψάκια. Για την μελέτη πολλαπλών δόσεων, το διάστημα εμπιστοσύνης 90% της μέσης τιμής ήταν (79,6-101,0%).
Κατανομή
Ο όγκος κατανομής είναι περίπου 1,1 L/kg. Η σύνδεση της ζιπραζιδόνης με τις πρωτεΐνες του ορού είναι μεγαλύτερη από 99%.
Βιομετασχηματισμός και αποβολή
Ο μέσος τελικός χρόνος ημιζωής της ζιπραζιδόνης μετά από του στόματος χορήγηση είναι 6,6 ώρες. Σταθεροποιημένη κατάσταση επιτυγχάνεται μέσα σε 1-3 ημέρες. Η μέση κάθαρση της ζιπραζιδόνης μετά από ενδοφλέβια χορήγηση είναι 5 ml/min/kg. Περίπου το 20% της δόσης απεκκρίνεται στα ούρα, ενώ περίπου το 66% αποβάλλεται στα κόπρανα.
Η ζιπραζιδόνη εμφανίζει γραμμική κινητική επί των θεραπευτικών δόσεων που κυμαίνονται από 40 έως 80 mg δύο φορές ημερησίως σε άτομα που έχουν γευματίσει.
Η ζιπραζιδόνη μεταβολίζεται εκτενώς μετά από του στόματος χορήγηση, ενώ ένα μικρό μόνο ποσοστό απεκκρίνεται στα ούρα (<1%) ή στα κόπρανα (<4%) ως αναλλοίωτη ζιπραζιδόνη. Η ζιπραζιδόνη μεταβολίζεται κυρίως μέσω τριών προτεινόμενων μεταβολικών οδών που οδηγούν στο σχηματισμό τεσσάρων κύριων κυκλοφορούντων μεταβολιτών: benzisothiazole piperazine (BITP) sulphoxide, BITP sulphone, ziprasidone sulphoxide και S-methyldihydroziprasidone. Η υπό αναλλοίωτη μορφή ζιπραζιδόνη αντιπροσωπεύει το 44% περίπου της συνολικής ποσότητας του φαρμάκου στον ορό του αίματος.
Η ζιπραζιδόνη μεταβολίζεται, κυρίως, μέσω δύο οδών: της αναγωγής και μεθυλίωσης για την παραγωγή του S-methyldihydroziprasidone, που ευθύνεται για τα 2/3 περίπου του μεταβολισμού, και του οξειδωτικού μεταβολισμού, ο οποίος ευθύνεται για το υπόλοιπο 1/3. In vitro μελέτες, στις οποίες χρησιμοποιήθηκαν υποκυτταρικά κλάσματα ανθρωπίνου ήπατος, υποδεικνύουν ότι το S-methyldihydroziprasidone παράγεται σε δύο βήματα. Αυτές οι μελέτες υποδεικνύουν ότι για το πρώτο βήμα μεσολαβεί κυρίως η χημική αναγωγή από τη γλουταθειόνη, καθώς και η ενζυμική αναγωγή από την αλδεϋδική οξειδάση. Το δεύτερο βήμα είναι η μεθυλίωση, η οποία διαμεσολαβείται από τη μεθυλοτρανσφεράση της θειόλης. In vitro μελέτες υποδεικνύουν ότι το CYP3A4 είναι το κύριο κυτόχρωμα P450 που καταλύει τον οξειδωτικό μεταβολισμό της ζιπραζιδόνης, με πιθανή μικρή συμμετοχή του CYP1A2.
Η ζιπραζιδόνη, το S-methyldihydroziprasidone και το ziprasidone sulphoxide, σε in vitro δοκιμές, έδειξαν να έχουν κοινές ιδιότητες που μπορεί να προβλέψουν μια επίδραση στην παράταση του QTc. Το S-methyldihydroziprasidone απομακρύνεται κυρίως με τα κόπρανα μέσω της χολής με μικρή συμμετοχή του μεταβολισμού που καταλύεται από το CYP3A4. Το ziprasidone sulphoxide απομακρύνεται μέσω της νεφρικής απέκκρισης και με δευτερογενή μεταβολισμό που καταλύεται από το CYP3A4.
Ειδικοί πληθυσμοί
Η φαρμακοκινητική ανάλυση ασθενών δεν έδειξε σημαντικές φαρμακοκινητικές διαφορές μεταξύ καπνιστών και μη καπνιστών.
Δεν έχουν παρατηρηθεί κλινικά σημαντικές διαφορές στην φαρμακοκινητική της ζιπραζιδόνης σχετιζόμενες με την ηλικία και το φύλο. Η φαρμακοκινητική της ζιπραζιδόνης σε παιδιατρικούς ασθενείς ηλικίας 10 έως 17 ετών ήταν παρόμοια με αυτή των ενηλίκων, μετά τη διόρθωση για τις διαφορές στα σωματικά βάρη.
Σε συμφωνία με το γεγονός ότι η νεφρική κάθαρση συμβάλλει ελάχιστα στην συνολική κάθαρση, δεν παρατηρήθηκαν προοδευτικές στην έκθεση στη ζιπραζιδόνη, όταν η ζιπραζιδόνη χορηγήθηκε σε ασθενείς με διαφόρων βαθμών νεφρική λειτουργία. Η έκθεση στη ζιπραζιδόνη μετά από του στόματος χορήγηση 20 mg δύο φορές ημερησίως για επτά ημέρες, σε άτομα με ήπια (κάθαρση κρεατινίνης 30-60 ml/min), μέτρια (κάθαρση κρεατινίνης 10-29 ml/min) και σοβαρή νεφρική δυσλειτουργία (που απαιτεί αιμοκάθαρση) ήταν ίση με το 146%, 87% και 75% των υγιών εθελοντών (κάθαρση κρεατινίνης >70 ml/min). Δεν είναι γνωστό εάν στους ασθενείς αυτούς οι συγκεντρώσεις των μεταβολιτών στον ορό του αίματος είναι αυξημένες.
Σε ήπια έως μέτρια ηπατική δυσλειτουργία (Child Pugh A ή B) που προκλήθηκε από κίρρωση, οι συγκεντρώσεις στον ορό μετά από του στόματος χορήγηση ήταν κατά 30% υψηλότερες και ο τελικός χρόνος ημιζωής περίπου 2 ώρες μακρύτερος από ό,τι σε φυσιολογικούς ασθενείς. Η επίδραση της ηπατικής δυσλειτουργίας στις συγκεντρώσεις των μεταβολιτών στον ορό του αίματος δεν είναι γνωστή.
Φαρμακοδυναμικές Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: Αντιψυχωσικά, παράγωγα ινδολίου, κωδικός ATC Ν05ΑΕ04 ### Μηχανισμός δράσης Η ζιπραζιδόνη έχει υψηλή συγγένεια προς τους ντοπαμινεργικούς υποδοχείς τύπου 2 (D2) και σημαντικά υψηλότερη συγγένεια προς τους…
Φαρμακοκινητικές ### Απορρόφηση Μετά από χορήγηση πολλαπλών δόσεων ζιπραζιδόνης από του στόματος μαζί με τροφή, οι μέγιστες συγκεντρώσεις στον ορό του αίματος τυπικά εμφανίζονται 6 έως 8 ώρες μετά τη λήψη της δόσης. Η απόλυτη βιοδιαθεσιμότητα μιας…
Παρακολούθηση Αγωγής
Εργαστηριακοί & κλινικοί έλεγχοι από το SPC, ανά σύστημα
ΗΚΓ / Καρδιολογικός έλεγχος
| Έλεγχος | Σύστημα | Συχνότητα | Προϋπόθεση |
|---|---|---|---|
| Ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ) | cardiologyΚαρδιακή λειτουργία (ΗΚΓ/καρδιά) | πριν από την έναρξη της θεραπείας | Σταθεροποιημένη καρδιακή νόσος |
| — | Καρδιακά συμπτώματα | ||
| Καρδιακή λειτουργία | cardiologyΚαρδιακή λειτουργία (ΗΚΓ/καρδιά) | — | Καρδιακά συμπτώματα |
Σκευάσματα & Τιμολόγηση
Μονογραφίες Πηγών
Αναλυτικό περιεχόμενο ανά πηγή για τεκμηρίωση και έλεγχο
DrugBank
Description
expand_more
Description
DrugBank
Indication
expand_more
Indication
DrugBank
Pharmacology
expand_more
Pharmacology
DrugBank
Mechanism of action
expand_more
Mechanism of action
DrugBank
Absorption
expand_more
Absorption
DrugBank
Half life
expand_more
Half life
DrugBank
Protein binding
expand_more
Protein binding
DrugBank
Route of elimination
expand_more
Route of elimination
DrugBank
Volume of distribution
expand_more
Volume of distribution
DrugBank
Clearance
expand_more
Clearance
science
PubChem
Φαρμακοδυναμική
expand_more
Φαρμακοδυναμική
Φαρμακοδυναμική
Η ζιπρασιδόνη ταξινομείται ως αντιψυχωσικό “δεύτερης γενιάς” ή “άτυπο” και είναι ανταγωνιστής των υποδοχέων ντοπαμίνης και 5HT2A με μοναδικό προφίλ δέσμευσης υποδοχέων. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, η ζιπρασιδόνη έχει πολύ υψηλό λόγο συγγένειας 5-HT2A/D2, δεσμεύεται σε πολλαπλούς υποδοχείς σεροτονίνης εκτός από τον 5-HT2A και αναστέλλει τους μεταφορείς μονοαμινών, οι οποίοι εμποδίζουν την επαναπρόσληψη 5HT και NE. Από την άλλη πλευρά, η ζιπρασιδόνη έχει χαμηλή συγγένεια για τους μουσκαρινικούς χολινεργικούς M1, τους ισταμινικούς H1 και τους α1-αδρενεργικούς υποδοχείς.
neurology
PubChem
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
Μηχανισμός Δράσης
Τα αποτελέσματα της ζιπρασιδόνης διαφοροποιούνται από άλλα αντιψυχωσικά βάσει της προτίμησης και της συγγένειάς της για συγκεκριμένους υποδοχείς. Η ζιπρασιδόνη δεσμεύεται στους υποδοχείς σεροτονίνης-2A (5-HT2A) και ντοπαμίνης D2 με παρόμοιο τρόπο με άλλα άτυπα αντιψυχωσικά. Ωστόσο, μια βασική διαφορά είναι ότι η ζιπρασιδόνη έχει υψηλότερο λόγο συγγένειας υποδοχέων 5-HT2A/D2 σε σύγκριση με άλλα αντιψυχωσικά όπως η ολανζαπίνη, η κvetιαπίνη, η ρισπεριδόνη και η αριπιπραζόλη.
Η ζιπρασιδόνη προσφέρει ενισχυμένη διαμόρφωση της διάθεσης, αξιοσημείωτη ανακούφιση αρνητικών συμπτωμάτων, συνολική γνωστική βελτίωση και μειωμένη κινητική δυσλειτουργία, η οποία συνδέεται με την ισχυρή αλληλεπίδρασή της με τους υποδοχείς 5-HT2C, 5-HT1D και 5-HT1A στον εγκεφαλικό ιστό. Η ζιπρασιδόνη μπορεί να δεσμεύεται μέτρια στις θέσεις επαναπρόσληψης νορεπινεφρίνης και σεροτονίνης, γεγονός που μπορεί να συμβάλλει στην αντικαταθλιπτική και αγχολυτική της δράση.
Οι ασθενείς που λαμβάνουν ζιπρασιδόνη πιθανότατα θα εμφανίσουν χαμηλότερη συχνότητα ορθοστατικής υπότασης, γνωστικής διαταραχής, καταστολής, αύξησης βάρους και διαταραχής των επιπέδων προλακτίνης, καθώς η ζιπρασιδόνη έχει χαμηλότερη συγγένεια για τους υποδοχείς ισταμίνης H1, μουσκαρινικούς M1 και α1-αδρενεργικούς.
Η ζιπρασιδόνη είναι ένας παράγοντας αντιψυχωσικής δράσης που ανήκει στην κατηγορία βενζισοθειαζολυλ πιπεραζίνης, χημικά άσχετος με άλλους διαθέσιμους αντιψυχωσικούς παράγοντες (π.χ., βουτυροφενόνες, φαινοθειαζίνες) και αναφέρεται ως άτυπος ή αντιψυχωσικός παράγοντας δεύτερης γενιάς.
Ο ακριβής μηχανισμός αντιψυχωσικής δράσης της ζιπρασιδόνης δεν έχει πλήρως διευκρινιστεί, αλλά, όπως και με άλλους άτυπους αντιψυχωσικούς παράγοντες (π.χ., ολανζαπίνη, ρισπεριδόνη), μπορεί να περιλαμβάνει ανταγωνισμό κεντρικών υποδοχέων σεροτονίνης τύπου 2 (5-HT2) και κεντρικών υποδοχέων ντοπαμίνης D2.
Όπως και με άλλα φάρμακα που είναι αποτελεσματικά στη διπολική διαταραχή, ο ακριβής μηχανισμός αντικαταθλιπτικής δράσης της ζιπρασιδόνης δεν έχει πλήρως διευκρινιστεί.
Ο ανταγωνισμός σε διάφορους άλλους υποδοχείς (π.χ., υποδοχείς ισταμίνης H1, α1-αδρενεργικοί υποδοχείς) μπορεί να συμβάλλει σε άλλες θεραπευτικές και ανεπιθύμητες ενέργειες (π.χ., ορθοστατική υπόταση, υπνηλία) που παρατηρούνται με τη ζιπρασιδόνη.
Η ζιπρασιδόνη παρουσίασε υψηλή in vitro συγγένεια δέσμευσης για τους υποδοχείς ντοπαμίνης D2 και D3, σεροτονίνης 5HT2A, 5HT2C, 5HT1A, 5HT1D και α1-αδρενεργικούς (Ki s 4,8, 7,2, 0,4, 1,3, 3,4, 2 και 10 nM, αντίστοιχα) και μέτρια συγγένεια για τον υποδοχέα ισταμίνης H1 (Ki=47 nM).
Η ζιπρασιδόνη λειτούργησε ως ανταγωνιστής στους υποδοχείς D2, 5HT2A και 5HT1D, και ως αγωνιστής στον υποδοχέα 5HT1A.
Η ζιπρασιδόνη ανέστειλε τη συναπτική επαναπρόσληψη σεροτονίνης και νορεπινεφρίνης.
Δεν εκδηλώθηκε αξιόλογη συγγένεια για άλλους υποδοχείς/θέσεις δέσμευσης που δοκιμάστηκαν, συμπεριλαμβανομένου του χολινεργικού μουσκαρινικού υποδοχέα (IC50 >1 uM).
Ο ανταγωνισμός σε υποδοχείς πέραν της ντοπαμίνης και της 5HT2 με παρόμοιες συγγένειες υποδοχέων μπορεί να εξηγήσει ορισμένες από τις άλλες θεραπευτικές και παρενέργειες της ζιπρασιδόνης.
Ο ανταγωνισμός της ζιπρασιδόνης στους υποδοχείς ισταμίνης H1 μπορεί να εξηγήσει την υπνηλία που παρατηρείται με αυτό το φάρμακο.
Ο ανταγωνισμός της ζιπρασιδόνης στους α1-αδρενεργικούς υποδοχείς μπορεί να εξηγήσει την ορθοστατική υπόταση που παρατηρείται με αυτό το φάρμακο.
Η ανοσοϊστοχημεία c-Fos πραγματοποιήθηκε σε κρυοτομές εγκεφάλων αρουραίων σταθεροποιημένων με παραφορμαλδεΰδη, που λήφθηκαν αρχικά από ζώα 2, 4 ή 6 ώρες μετά από από του στόματος χορήγηση 10 mg/kg ζιπρασιδόνης ή οχήματος και, στη συνέχεια, από ζώα 2 ώρες μετά από από του στόματος χορήγηση 1, 3 ή 10 mg/kg ζιπρασιδόνης ή οχήματος.
Η πυκνότητα των ανοσοαντιδραστικών πυρήνων αξιολογήθηκε σε προκαθορισμένες περιοχές του προσθίου εγκεφάλου.
Η ζιπρασιδόνη προκάλεσε χρονικά εξαρτώμενη αύξηση της πυκνότητας των πυρήνων c-Fos-θετικών, η οποία ήταν μέγιστη στις 2 ώρες.
Στο χρονικό σημείο των 2 ωρών, η έκφραση c-Fos ήταν σημαντικά (p<0,05) αυξημένη στο περίβλημα και τον πυρήνα του ν. accumbens, στο πλάγιο και έσω ραβδωτό σώμα, και στο πλάγιο διάφραγμα.
Στις 4 ώρες μετά τη δόση, η έκφραση c-Fos ήταν επίσης σημαντικά αυξημένη στην προμετωπιαία έλικα.
Η έκφραση c-Fos που προκλήθηκε από τη ζιπρασιδόνη ήταν δοσοεξαρτώμενη, με σημαντική (p<0,05) έκφραση c-Fos να παρατηρείται στο ν. accumbens (περίβλημα και πυρήνας) και στο ραβδωτό σώμα (πλάγιο και έσω) σε δόσεις 3 και 10 mg/kg και στο πλάγιο διάφραγμα σε δόση 10 mg/kg.
Η αυξημένη έκφραση c-Fos στο ν. accumbens και το πλάγιο διάφραγμα θεωρείται προγνωστική για δράση κατά των θετικών συμπτωμάτων, στο ραβδωτό σώμα για κινητικές παρενέργειες, και στην προμετωπιαία έλικα για αποτελεσματικότητα κατά των αρνητικών συμπτωμάτων.
Ως εκ τούτου, το παρατηρούμενο πρότυπο έκφρασης c-Fos που προκαλείται στον εγκέφαλο αρουραίων από τη ζιπρασιδόνη είναι συνεπές με τις αναφερόμενες κλινικές της επιδράσεις…
…Ο μηχανισμός δράσης για τα αντιψυχωσικά δεν έχει πλήρως διευκρινιστεί, αλλά η υποθερμία που προκαλείται από αυτή την κατηγορία φαρμάκων πιστεύεται ότι οφείλεται στον ανταγωνισμό των υποδοχέων ντοπαμίνης (D(1-4)) και 5-υδροξυτρυπταμίνης-2 (5-HT2).
Έχει θεωρηθεί ότι υπό φυσιολογικές συνθήκες, υπάρχει ισορροπία μεταξύ της ντοπαμίνης που δρα στη μείωση της θερμοκρασίας του σώματος και της 5-HT2 που δρα στην αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος.
Τα άτυπα αντιψυχωσικά, ιδιαίτερα η ζιπρασιδόνη, φαίνεται να έχουν υψηλότερη συγγένεια για τον ανταγωνισμό του υποδοχέα 5-HT2 και χαμηλότερη στον υποδοχέα D(2), δημιουργώντας έτσι μια ανισορροπία που ευνοεί τη μείωση της κεντρικής θερμοκρασίας του σώματος.
Άλλες θεωρίες περιλαμβάνουν τον ανταγωνισμό των α(1) υποδοχέων από αυτά τα φάρμακα, προκαλώντας αγγειοδιαστολή και μετατόπιση του αίματος προς το δέρμα, οδηγώντας σε έντονη απώλεια θερμότητας…
biotech
PubChem
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
expand_more
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
Απορρόφηση, Κατανομή & Απέκκριση
Ελλείψει τροφής, η από του στόματος βιοδιαθεσιμότητα της ζιπρασιδόνης είναι 60% και η απορρόφηση μπορεί να φτάσει το 100% εάν η ζιπρασιδόνη ληφθεί με γεύμα που περιέχει τουλάχιστον 500 kcal.
Η διαφορά στη βιοδιαθεσιμότητα έχει μικρή σχέση με την περιεκτικότητα σε λίπος της τροφής και φαίνεται να σχετίζεται με τον όγκο του γεύματος, καθώς παρατηρείται μεγαλύτερη απορρόφηση όσο περισσότερο παραμένει η ζιπρασιδόνη στο στομάχι.
Η ζιπρασιδόνη μεταβολίζεται εκτενώς μετά από από του στόματος χορήγηση, με μικρή μόνο ποσότητα να απεκκρίνεται στα ούρα (<1%) ή στα κόπρανα (<4%) ως αμετάβλητο φάρμακο.
Ο μέσος φαινόμενος όγκος κατανομής της ζιπρασιδόνης είναι 1,5 L/kg.
Η μέση φαινόμενη συστηματική κάθαρση είναι 7,5 mL/min/kg.
Η ζιπρασιδόνη απορροφάται καλά μετά από από του στόματος χορήγηση, φθάνοντας μέγιστες πλασματικές συγκεντρώσεις σε 6 έως 8 ώρες.
Η απόλυτη βιοδιαθεσιμότητα μιας δόσης 20 mg υπό συνθήκες λήψης με τροφή είναι περίπου 60%.
Η απορρόφηση της ζιπρασιδόνης αυξάνεται έως και δύο φορές παρουσία τροφής.
Η βιοδιαθεσιμότητα της ζιπρασιδόνης που χορηγείται ενδομυϊκά είναι 100%.
Μετά από ενδομυϊκή χορήγηση εφάπαξ δόσεων, οι μέγιστες ολικές συγκεντρώσεις συνήθως παρατηρούνται περίπου 60 λεπτά μετά τη δόση ή νωρίτερα …
Οι σταθερές συγκεντρώσεις επιτυγχάνονται εντός μίας έως τριών ημερών χορήγησης.
Η μέση φαινόμενη συστηματική κάθαρση είναι 7,5 mL/min/kg.
Η ζιπρασιδόνη έχει μέσο φαινόμενο όγκο κατανομής 1,5 L/kg.
Δεσμεύεται σε ποσοστό άνω του 99% σε πλασματικές πρωτεΐνες, κυρίως αλβουμίνη και α1-όξινη γλυκοπρωτεΐνη.
Για περισσότερα δεδομένα Απορρόφησης, Κατανομής και Απέκκρισης (Πλήρη) για τη Ζιπρασιδόνη (11 συνολικά), παρακαλώ επισκεφθείτε τη σελίδα εγγραφής HSDB.
water_drop
PubChem
Δέσμευση πρωτεϊνών
expand_more
Δέσμευση πρωτεϊνών
Δέσμευση Πρωτεϊνών
Η ζιπρασιδόνη είναι εκτενώς δεσμευμένη σε πρωτεΐνες, με πάνω από 99% του φαρμάκου να δεσμεύεται σε πλασματικές πρωτεΐνες, κυρίως αλβουμίνη και α1-όξινη γλυκοπρωτεΐνη.
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
Μεταβολισμός
Η ζιπρασιδόνη μεταβολίζεται εκτενώς στο ήπαρ, με λιγότερο από 5% του φαρμάκου να απεκκρίνεται αμετάβλητο στα ούρα.
Η κύρια αναγωγική οδός καταλύεται από την αλδεϋδο-οξειδάση, ενώ 2 άλλες λιγότερο εμφανείς οξειδωτικές οδοί καταλύονται από το CYP3A4.
Η ζιπρασιδόνη είναι απίθανο να αλληλεπιδρά με άλλα φάρμακα που μεταβολίζονται από το CYP3A4, καθώς μόνο το 1/3 του αντιψυχωσικού μεταβολίζεται από το σύστημα CYP3A4.
Υπάρχουν 12 αναγνωρισμένοι μεταβολίτες της ζιπρασιδόνης (συντομογραφίες με πλάγια γραφή): Ζιπρασιδόνη σουλφοξείδιο, ζιπρασιδόνη σουλφόνη, (6-χλωρο-2-οξο-2,3-διυδρο-1H-ινδολ-5-υλ) οξικό οξύ (OX-COOH), OX-COOH γλυκουρονίδιο, 3-(πιπεραζιν-1-υλ)-1,2-βενζισοθειαζόλη (BITP), BITP σουλφοξείδιο, BITP σουλφόνη, BITP σουλφόνη λακτάμη, S-Μεθυλ-διυδρο-ζιπρασιδόνη, S-Μεθυλ-διυδρο-ζιπρασιδόνη-σουλφοξείδιο, 6-χλωρο-5-(2-πιπεραζιν-1-υλ-αιθυλ)-1,3-διυδρο-ινδολ-2-όνη (OX-P), και διυδρο-ζιπρασιδόνη-σουλφόνη.
Όπως υποδηλώνει η ποσότητα των μεταβολιτών, η ζιπρασιδόνη μεταβολίζεται μέσω διαφόρων διαφορετικών οδών.
Η ζιπρασιδόνη οξειδώνεται διαδοχικά σε ζιπρασιδόνη σουλφοξείδιο και ζιπρασιδόνη σουλφόνη, και η οξειδωτική Ν-δεαλκυλίωση της ζιπρασιδόνης παράγει OX-COOH και BITP.
Το OX-COOH υφίσταται μεταβολισμό φάσης ΙΙ για να δώσει ένα γλυκουρονιδωμένο μεταβολίτη, ενώ το BITP οξειδώνεται διαδοχικά σε BITP σουλφοξείδιο, BITP σουλφόνη, και στη συνέχεια BITP σουλφόνη λακτάμη.
Η ζιπρασιδόνη μπορεί επίσης να υποβληθεί σε αναγωγική διάσπαση και μεθυλίωση για να παραχθεί S-Μεθυλ-διυδρο-ζιπρασιδόνη και στη συνέχεια περαιτέρω οξείδωση για να παραχθεί S-Μεθυλ-διυδρο-ζιπρασιδόνη-σουλφοξείδιο.
Τέλος, η απο-αργυλίωση της ζιπρασιδόνης παράγει OX-P, και η διαδικασία ενυδάτωσης και οξείδωσης μετατρέπει το μητρικό φάρμακο σε διυδρο-ζιπρασιδόνη-σουλφόνη.
Αν και οι CYP3A4 και αλδεϋδο-οξειδάση είναι οι κύριοι εμπλεκόμενοι μεταβολισμοί, οι οδοί που σχετίζονται με κάθε ένζυμο δεν έχουν προσδιοριστεί.
Η ζιπρασιδόνη μεταβολίζεται εκτενώς στο ήπαρ, κυρίως μέσω αναγωγής από την αλδεϋδο-οξειδάση, με ελάχιστη απέκκριση αμετάβλητου φαρμάκου στα ούρα ή τα κόπρανα.
Περίπου το ένα τρίτο της μεταβολικής κάθαρσης της ζιπρασιδόνης μεσολαβείται από το ισοένζυμο κυτοχρώματος P-450 (CYP) 3A4.
Η ζιπρασιδόνη απομακρύνεται κυρίως μέσω τριών μεταβολικών οδών, παράγοντας τέσσερις κύριους κυκλοφορούντες μεταβολίτες: βενζισοθειαζόλη (BITP) σουλφοξείδιο, BITP-σουλφόνη, ζιπρασιδόνη σουλφοξείδιο και S-μεθυλ-διυδροζιπρασιδόνη.
Μελέτες in vitro χρησιμοποιώντας υποκυτταρικά κλάσματα ανθρώπινου ήπατος υποδεικνύουν ότι η S-μεθυλ-διυδροζιπρασιδόνη παράγεται σε δύο βήματα. Τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι η αναγωγική αντίδραση καταλύεται από την αλδεϋδο-οξειδάση και η επακόλουθη μεθυλίωση από τη θειολ-μεθυλ-τρανσφεράση.
Μελέτες in vitro χρησιμοποιώντας μικροσωμάτια ανθρώπινου ήπατος και ανασυνδυασμένα ένζυμα υποδεικνύουν ότι το CYP3A4 είναι το κύριο CYP που συμβάλλει στον οξειδωτικό μεταβολισμό της ζιπρασιδόνης. Το CYP1A2 μπορεί να συμβάλλει σε πολύ μικρότερο βαθμό.
Βάσει της in vivo αφθονίας των απεκκρινόμενων μεταβολιτών, λιγότερο από το ένα τρίτο της μεταβολικής κάθαρσης της ζιπρασιδόνης μεσολαβείται από οξείδωση που καταλύεται από κυτοχρώματα P450 και περίπου τα δύο τρίτα μέσω αναγωγής από αλδεϋδο-οξειδάση.
Δεν είναι γνωστοί κλινικά σχετικοί αναστολείς ή επαγωγείς της αλδεϋδο-οξειδάσης.
Ο μεταβολισμός και η απέκκριση της ζιπρασιδόνης (5-[2-[4-(1,2-βενζισοθειαζολ-3-υλ)πιπεραζιν-1-υλ]αιθυλ]-6-χλωροϊνδολιν-2-όνη υδροχλωρική ένυδρη) μελετήθηκαν σε αρουραίους Long Evans μετά από από του στόματος χορήγηση εφάπαξ δόσης μίγματος σημασμένης με 14C- και 3H-ζιπρασιδόνης.
Η ζιπρασιδόνη μεταβολίστηκε εκτενώς σε αρουραίους, και μόνο μια μικρή ποσότητα ζιπρασιδόνης απεκκρίθηκε ως αμετάβλητο φάρμακο.
Αναγνωρίστηκαν δώδεκα μεταβολίτες.
Οι δομές οκτώ μεταβολιτών επιβεβαιώθηκαν αδιαμφισβήτητα με ομο-έκλουση σε HPLC με συνθετικά πρότυπα, και τέσσερις επιπλέον μεταβολίτες προσδιορίστηκαν μερικώς.
Υπήρξε φύλο-σχετιζόμενη διαφορά στην απέκκριση ουρικών μεταβολιτών σε αρουραίους Long Evans.
Η κύρια οδός μεταβολισμού σε αρσενικούς αρουραίους περιλάμβανε Ν-δεαλκυλίωση.
Σε θηλυκούς αρουραίους, οι κύριοι μεταβολίτες οφείλονταν σε οξείδωση στον δακτύλιο της βενζισοθειαζόλης.
Βάσει των δομών αυτών των μεταβολιτών, αναγνωρίστηκαν τέσσερις κύριες και δύο δευτερεύουσες οδοί μεταβολισμού της ζιπρασιδόνης.
Οι κύριες οδοί περιλάμβαναν 1) Ν-δεαλκυλίωση της αιθυλο-πλευρικής αλυσίδας που συνδέεται με το άζωτο της πιπεραζίνης, 2) οξείδωση στο θείο, οδηγώντας στο σχηματισμό σουλφοξειδίου και σουλφόνης, 3) οξείδωση στο βενζισοθειαζολικό τμήμα (εκτός του θείου) και 4) ενυδάτωση του δεσμού C==N και επακόλουθη οξείδωση στο θείο του βενζισοθειαζολικού τμήματος.
Οι δευτερεύουσες οδοί περιλάμβαναν Ν-οξείδωση στον δακτύλιο της πιπεραζίνης και υδρόλυση του οξινδολικού τμήματος.
Η ζιπρασιδόνη έχει γνωστούς ανθρώπινους μεταβολίτες που περιλαμβάνουν Ζιπρασιδόνη Σουλφοξείδιο, 6-Χλωρο-5-αιθυλ-1,3-διυδροϊνδολ-2-όνη, και 3-(1-Πιπεραζινυλ)-1,2-βενζισοθειαζόλη.
hourglass
PubChem
Ημίσεια ζωή
expand_more
Ημίσεια ζωή
Βιολογικός Χρόνος Ημίσειας Ζωής
Ο χρόνος ημίσειας ζωής της ζιπρασιδόνης είναι 6-7 ώρες.
Η αποβολή της ζιπρασιδόνης γίνεται κυρίως μέσω ηπατικού μεταβολισμού με μέσο τελικό χρόνο ημίσειας ζωής περίπου 7 ώρες εντός του προτεινόμενου κλινικού εύρους δόσης.
Ο μέσος t(1/2), z σε νεαρούς άνδρες, νεαρές γυναίκες, ηλικιωμένους άνδρες και ηλικιωμένες γυναίκες ήταν 3,1, 4,1, 5,7 και 5,3 ώρες, αντίστοιχα.
category
PubChem
MeSH classification
expand_more
MeSH classification
Ταξινόμηση MeSH Φαρμακολογίας
- Φάρμακα που δεσμεύονται, αλλά δεν ενεργοποιούν, τους υποδοχείς σεροτονίνης, μπλοκάροντας έτσι τις δράσεις της σεροτονίνης ή τους ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΥΠΟΔΟΧΕΩΝ ΣΕΡΟΤΟΝΙΝΗΣ.
- Παράγοντες που ελέγχουν την αγχώδη ψυχωσική συμπεριφορά, ανακουφίζουν οξείες ψυχωσικές καταστάσεις, μειώνουν τα ψυχωσικά συμπτώματα και ασκούν ηρεμιστική δράση. Χρησιμοποιούνται στη ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ, γεροντική άνοια, παροδική ψύχωση μετά από χειρουργική επέμβαση, ή ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ, κ.λπ. Αυτά τα φάρμακα αναφέρονται συχνά ως νευροληπτικά, υπονοώντας την τάση να προκαλούν νευρολογικές παρενέργειες, αλλά δεν είναι όλα τα αντιψυχωσικά πιθανό να προκαλέσουν τέτοιες επιδράσεις. Πολλά από αυτά τα φάρμακα μπορεί επίσης να είναι αποτελεσματικά κατά της ναυτίας, του εμέτου και του κνησμού.
- Φάρμακα που δεσμεύονται, αλλά δεν ενεργοποιούν, τους ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΝΤΟΠΑΜΙΝΗΣ, μπλοκάροντας έτσι τις δράσεις της ντοπαμίνης ή εξωγενών αγωνιστών. Πολλά φάρμακα που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία ψυχωσικών διαταραχών (ΑΝΤΙΨΥΧΩΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ) είναι ανταγωνιστές της ντοπαμίνης, αν και οι θεραπευτικές τους επιδράσεις μπορεί να οφείλονται σε μακροχρόνιες προσαρμογές του εγκεφάλου παρά στις οξείες επιδράσεις του μπλοκαρίσματος των υποδοχέων ντοπαμίνης. Οι ανταγωνιστές της ντοπαμίνης έχουν χρησιμοποιηθεί για διάφορους άλλους κλινικούς σκοπούς, συμπεριλαμβανομένων των ΑΝΤΙΕΜΕΤΙΚΩΝ, στη θεραπεία του συνδρόμου Tourette και για το ρέψιμο. Ο αποκλεισμός των υποδοχέων ντοπαμίνης σχετίζεται με ΝΕΥΡΟΛΗΠΤΙΚΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ.
fact_check
PubChem
FDA classification
expand_more
FDA classification
Ταξινόμηση FDA Φαρμακολογίας
6UKA5VEJ6X
ZIPRASIDONE
Καθιερωμένη Φαρμακολογική Κατηγορία [EPC] - Άτυπο Αντιψυχωσικό
Η ζιπρασιδόνη είναι ένα Άτυπο Αντιψυχωσικό.
ZIPRASIDONE
Άτυπο Αντιψυχωσικό [EPC]
Ημίσεια ζωή
Δέσμευση πρωτεϊνών
Βιοδιαθεσιμότητα
Απέκκριση
Επιστημονικό Προφίλ
expand_more
Ταξινόμηση MeSH Φαρμακολογίας
- Φάρμακα που δεσμεύονται, αλλά δεν ενεργοποιούν, τους υποδοχείς σεροτονίνης, μπλοκάροντας έτσι τις δράσεις της σεροτονίνης ή τους ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΥΠΟΔΟΧΕΩΝ ΣΕΡΟΤΟΝΙΝΗΣ.
- Παράγοντες που ελέγχουν την αγχώδη ψυχωσική συμπεριφορά, ανακουφίζουν οξείες ψυχωσικές καταστάσεις, μειώνουν τα ψυχωσικά συμπτώματα και ασκούν ηρεμιστική δράση. Χρησιμοποιούνται στη ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ, γεροντική άνοια, παροδική ψύχωση μετά από χειρουργική επέμβαση, ή ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ, κ.λπ. Αυτά τα φάρμακα αναφέρονται συχνά ως νευροληπτικά, υπονοώντας την τάση να προκαλούν νευρολογικές παρενέργειες, αλλά δεν είναι όλα τα αντιψυχωσικά πιθανό να προκαλέσουν τέτοιες επιδράσεις. Πολλά από αυτά τα φάρμακα μπορεί επίσης να είναι αποτελεσματικά κατά της ναυτίας, του εμέτου και του κνησμού.
- Φάρμακα που δεσμεύονται, αλλά δεν ενεργοποιούν, τους ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΝΤΟΠΑΜΙΝΗΣ, μπλοκάροντας έτσι τις δράσεις της ντοπαμίνης ή εξωγενών αγωνιστών. Πολλά φάρμακα που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία ψυχωσικών διαταραχών (ΑΝΤΙΨΥΧΩΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ) είναι ανταγωνιστές της ντοπαμίνης, αν και οι θεραπευτικές τους επιδράσεις μπορεί να οφείλονται σε μακροχρόνιες προσαρμογές του εγκεφάλου παρά στις οξείες επιδράσεις του μπλοκαρίσματος των υποδοχέων ντοπαμίνης. Οι ανταγωνιστές της ντοπαμίνης έχουν χρησιμοποιηθεί για διάφορους άλλους κλινικούς σκοπούς, συμπεριλαμβανομένων των ΑΝΤΙΕΜΕΤΙΚΩΝ, στη θεραπεία του συνδρόμου Tourette και για το ρέψιμο. Ο αποκλεισμός των υποδοχέων ντοπαμίνης σχετίζεται με ΝΕΥΡΟΛΗΠΤΙΚΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ.