FENTANYL(Φαιντανύλη)
Ημίσεια ζωή
Ο χρόνος στον οποίο η συγκέντρωση του φαρμάκου στο πλάσμα πέφτει στο μισό. Από αυτόν προκύπτει κάθε πότε δίνεται: το μεσοδιάστημα των δόσεων ακολουθεί χονδρικά την ημιζωή, οπότε μικρή ημιζωή σημαίνει πολλές δόσεις την ημέρα και μεγάλη ημιζωή μία δόση ημερησίως ή αραιότερα. Σταθερά επίπεδα στο αίμα επιτυγχάνονται μετά από 4-5 ημιζωές. Ο κανόνας είναι ενδεικτικός — οι μορφές παρατεταμένης αποδέσμευσης και η εγκεκριμένη δοσολογία της ΠΧΠ υπερισχύουν.
Κατά την πηγή: Στους ενήλικες, μετά από 24ωρη εφαρμογή, πτώση 50% σε 17 ώρες (εύρος 13-22). Μετά από 72ωρη εφαρμογή, μέσος χρόνος ημίσειας ζωής 20-27 ώρες. Στα παιδιά, μετά από 24ωρη εφαρμογή, πτώση 50% σε 22-25 ώρες. Με ενδοφλέβια έγχυση, φαινόμενος χρόνος ημίσειας ζωής περίπου 7 ώρες (εύρος 3-12 ώρες). Στους ηλικιωμένους, μέσες τιμές ημίσειας ζωής επιμηκύνθηκαν σε 34 ώρες.
- DrugBank: 7 ώρες (εύρος 3–12)
- PubChem: 7 ώρες
Δέσμευση πρωτεϊνών
Το ποσοστό του φαρμάκου που κυκλοφορεί δεσμευμένο σε πρωτεΐνες του πλάσματος. Δρα μόνο το ελεύθερο κλάσμα, γι' αυτό η υψηλή δέσμευση αυξάνει τον κίνδυνο αλληλεπιδράσεων εκτόπισης.
Βιοδιαθεσιμότητα
Το ποσοστό της χορηγούμενης δόσης που φτάνει αναλλοίωτο στη συστηματική κυκλοφορία.
Απέκκριση
Η κύρια οδός αποβολής του φαρμάκου. Δείχνει πού χρειάζεται προσαρμογή δόσης — σε νεφρική ή σε ηπατική ανεπάρκεια.
Καθαρίζει (~5×t½)
Φαρμακοκινητική εκτίμηση, όχι κλινικός κανόνας. Μετά από 5 ημιζωές έχει αποβληθεί πάνω από το 95% της ουσίας από το πλάσμα. Ο αριθμός προκύπτει αυτόματα από τη μεγαλύτερη ημιζωή που αναφέρει η πηγή — συχνά την τελική φάση αποβολής ή την κατανομή στους ιστούς — γι' αυτό μπορεί να δείχνει εβδομάδες ή μήνες. ΔΕΝ είναι το διάστημα διακοπής πριν από επέμβαση ή πριν από φάρμακο που αλληλεπιδρά: αυτό καθορίζεται από τη φαρμακοδυναμική (η ασπιρίνη δρα στα αιμοπετάλια αφού φύγει από το πλάσμα), τους ενεργούς μεταβολίτες, τις μορφές depot, τη νεφρική και ηπατική λειτουργία, τον κίνδυνο της επέμβασης και τον λόγο της αγωγής. Ακολουθήστε την ΠΧΠ και το πρωτόκολλο της επέμβασης.
Σκευάσματα και τιμές
Ενδείξεις κατά έγγραφο
Ατομικές ενδείξεις όπως δηλώνονται στα πιστοποιημένα κείμενα των SPC, με τεκμηρίωση
- Φόρτωση…
Πληροφορίες Συνταγογράφησης
Επιμελημένα δεδομένα από το SPC
clinical_notes
Ενδείξεις
ΠΧΠ (SPC) §4.1
expand_more
Ενδείξεις
-
σοβαρό χρόνιο άλγος
σε: Ενήλικες
το οποίο μπορεί να αντιμετωπισθεί επαρκώς μόνο με οπιοειδή αναλγητικά
- R52 Πόνος, αλλού ταξινομημένος
-
σοβαρό χρόνιο άλγος
σε: Παιδιά και έφηβοι από την ηλικία των 2 ετών
Μακροχρόνια αντιμετώπιση σε παιδιά και εφήβους που λαμβάνουν θεραπεία με οπιοειδή
- R52 Πόνος, αλλού ταξινομημένος
medication
Μορφή & Εμφάνιση
ΠΧΠ (SPC) §3 · περιγραφή σκευάσματος FENTANYL-MYLAN
expand_more
Μορφή & Εμφάνιση
medication
Δοσολογία
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Δοσολογία
- Οδός: διαδερμική
- Χορήγηση: κάθε 72 ώρες
- Δόση έναρξης: 12 μικρογραμμάρια/ώρα
- Τιτλοποίηση: Το έμπλαστρο πρέπει να αντικαθίσταται κάθε 72 ώρες. Η δόση πρέπει να εξατομικεύεται μέχρι να επιτευχθεί η αναλγητική αποτελεσματικότητα. Σε ασθενείς που εμφανίζουν σημαντική μείωση κατά τη διάρκεια των 48 - 72 ωρών μετά την εφαρμογή, μπορεί να είναι απαραίτητη η αντικατάσταση του Fentanyl / Φαιντανύλη μετά από 48 ώρες. Εάν η αναλγησία είναι ανεπαρκής κατά το τέλος της περιόδου αρχικής εφαρμογής, η δόση μπορεί να αυξηθεί μετά από 3 ημέρες μέχρι να επιτευχθεί η επιθυμητή δράση για κάθε ασθενή. Η επιπρόσθετη προσαρμογή της δοσολογίας πρέπει κανονικά να γίνεται με προσαύξηση κατά 25 μικρογραμμάρια/ώρα. Όταν η δόση της φαιντανύλης υπερβαίνει τα 300 μικρογραμμάρια/ώρα, πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο επιπρόσθετων ή εναλλακτικών μεθόδων αναλγησίας ή χορήγησης εναλλακτικών οπιοειδών. Για παιδιά, οι δοσολογικές ρυθμίσεις θα πρέπει να γίνονται σε βήματα των 12 μικρογραμμαρίων/ώρα.
-
ΕνήλικεςΜέγ. δόση300 μικρογραμμάρια/ώραΗ δοσολογία εξατομικεύεται και βασίζεται στο ιστορικό λήψης οπιοειδών του ασθενούς, στην τρέχουσα γενική κατάσταση, την ιατρική κατάσταση του ασθενούς και το βαθμό της σοβαρότητας της διαταραχής.
-
Ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία με οπιοειδή για πρώτη φοράΔόση12 μικρογραμμάρια/ώραΔεν συνιστάται η έναρξη της θεραπείας σε πολύ ηλικιωμένους ή αδύναμους ασθενείς. Σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι προτιμότερο να γίνεται η έναρξη της θεραπείας με χαμηλές δόσεις μορφίνης άμεσης αποδέσμευσης.
-
Ηλικιωμένοι ασθενείςΠρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά και η δοσολογία να μειώνεται εάν είναι απαραίτητο (βλ. Ειδικές προειδοποιήσεις και Φαρμακοκινητικές).
-
Ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργίαΠρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά και η δοσολογία να μειώνεται εάν είναι απαραίτητο (βλ. Ειδικές προειδοποιήσεις).
-
Ασθενείς με ηπατική δυσλειτουργίαΠρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά και η δοσολογία να μειώνεται εάν είναι απαραίτητο (βλ. Ειδικές προειδοποιήσεις).
-
Έφηβοι ηλικίας 16 ετών και άνωΔόσηΑκολουθείται η δοσολογία των ενηλίκων.
-
Παιδιά και έφηβοι ηλικίας 2 έως 16 ετώνΤο Fentanyl / Φαιντανύλη πρέπει να χορηγείται μόνο σε παιδιατρικούς ασθενείς με ανοχή στα οπιοειδή (ηλικίας 2 έως 16 ετών) οι οποίοι λαμβάνουν ήδη τουλάχιστον 30 mg σε ισοδύναμα από του στόματος μορφίνης την ημέρα.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
block
Αντενδείξεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Αντενδείξεις
-
Υπερευαισθησία στη δραστική ουσία ή σε κάποιο από τα έκδοχα (βλ. παράγραφο 6.1)
-
Οξύ ή μετεγχειρητικό άλγος
-
Σοβαρή διαταραχή του κεντρικού νευρικού συστήματος
-
Σοβαρή καταστολή του αναπνευστικού συστήματος
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
warning
Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις
-
Παρακολούθηση μετά την αφαίρεση του εμπλάστρουΠληθυσμόςΑσθενείς που εμφάνισαν σοβαρά ανεπιθύμητα συμβάνταΝα παρακολουθούνται για διάστημα μέχρι 24 ώρες ή και περισσότερο ανάλογα με τη σοβαρότητα των κλινικών συμπτωμάτων, επειδή οι συγκεντρώσεις της φαιντανύλης στον ορό φθίνουν βαθμιαία και μειώνονται κατά περίπου 50% 17 (εύρος 13-22) ώρες αργότερα.
-
Επίβλεψη ιατρούΝα χορηγείται μόνο υπό την επίβλεψη ιατρού, που είναι εξοικειωμένος με τα φαρμακοκινητικά χαρακτηριστικά του διαδερμικού εμπλάστρου και των κινδύνων εμφάνισης σοβαρού υποαερισμού.
-
Αναπνευστική καταστολήΠληθυσμόςΌλοι οι ασθενείςΝα παρακολουθούνται για την επίδραση αυτή. Η αναπνευστική καταστολή μπορεί να επιμείνει και μετά την αφαίρεση του εμπλάστρου. Η συχνότητα εμφάνισης αναπνευστικής καταστολής αυξάνει αυξανομένης της δόσης της φαιντανύλης. Φάρμακα που δρουν στο ΚΝΣ μπορεί να επιδεινώσουν την αναπνευστική καταστολή (βλ. Αλληλεπιδράσεις).
-
Χρόνια πνευμονοπάθειαΠληθυσμόςΑσθενείς με χρόνια αποφρακτική ή άλλες πνευμονοπάθειεςΗ φαιντανύλη ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρότερες ανεπιθύμητες ενέργειες. Τα οπιοειδή μπορεί να μειώσουν την αναπνευστική δυναμικότητα και να αυξήσουν την αντίσταση των αεραγωγών. (implied caution)
-
Σεροτονινεργικό σύνδρομοπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς που συγχορηγούνται με άλλα φαρμακευτικά προϊόντα που επιδρούν στα σεροτονινεργικά νευροδιαβιβαστικά συστήματα (SSRIs, SNRIs, αναστολείς ΜΑΟ)Προσοχή θα πρέπει να επιδεικνύεται. Σε περίπτωση υποψίας σεροτονινεργικού συνδρόμου, θα πρέπει να αξιολογείται η άμεση διακοπή της θεραπείας με το Fentanyl / Φαιντανύλη.
-
Εξάρτηση και δυναμικό κατάχρησηςΠληθυσμόςΑσθενείς με ιστορικό φαρμακευτικής εξάρτησης/κατάχρησης αλκοόλΔιατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης εξάρτησης και κατάχρησης. Χρειάζεται παρακολούθηση για τυχόν σημεία κακής χρήσης, κατάχρησης ή εθισμού.
-
Αυξημένη ενδοκρανιακή πίεσηπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με ενδείξεις αυξημένης ενδοκρανιακής πίεσης, μειωμένη συνείδηση, κώμα, ή όγκους στον εγκέφαλοΗ φαιντανύλη θα πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή.
-
Καρδιοπάθεια (Βραδυκαρδία)προσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με βραδυαρρυθμίεςΝα χορηγείται με προσοχή.
-
Καρδιοπάθεια (Υπόταση)ΠληθυσμόςΑσθενείς με οξεία υποογκαιμίαΗ υποκείμενη, συμπτωματική υπόταση και/ή η υποογκαιμία θα πρέπει να διορθώνονται πριν ξεκινήσει η αγωγή.
-
Ηπατική δυσλειτουργίαΠληθυσμόςΑσθενείς με ηπατική δυσλειτουργίαΠρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά για σημεία τοξικότητας από τη φαιντανύλη και η δοσολογία να μειώνεται εάν είναι απαραίτητο (βλ. Φαρμακοκινητικές).
-
Νεφρική δυσλειτουργίαΠληθυσμόςΑσθενείς με νεφρική δυσλειτουργίαΠρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά για σημεία τοξικότητας οφειλόμενης στη φαιντανύλη και η δοσολογία να μειώνεται εάν είναι απαραίτητο (βλ. Φαρμακοκινητικές).
-
ΠυρετόςΠληθυσμόςΑσθενείς με πυρετόΠρέπει να παρακολουθούνται για τυχόν ανεπιθύμητες ενέργειες λόγω των οπιοειδών και η δόση του Fentanyl / Φαιντανύλη θα πρέπει να αναπροσαρμόζεται εάν χρειάζεται.
-
Έκθεση σε εξωτερική θερμότηταΠληθυσμόςΌλοι οι ασθενείςΝα αποφεύγουν να εκθέτουν την περιοχή εφαρμογής του Fentanyl / Φαιντανύλη σε άμεσες πηγές εξωτερικής θερμότητας (θερμαινόμενα μαξιλάρια, ηλεκτρικές κουβέρτες, θερμαινόμενα στρώματα νερού, σολάριουμ, έντονη ηλιοθεραπεία, θερμοφόρες, παρατεταμένης διάρκειας θερμά μπάνια, σάουνα ή μπάνια με περιδίνηση ζεστού νερού (spa)) ενώ φορούν το έμπλαστρο.
-
ΔυσκοιλιότηταΠληθυσμόςΌλοι οι ασθενείςΝα λαμβάνουν προφυλακτικά μέτρα κατά της δυσκοιλιότητας, καθώς και να εξετάζεται η πιθανότητα λήψης προφυλακτικής αγωγής με υπακτικά. Ιδιαίτερη προσοχή σε ασθενείς που πάσχουν από χρόνια δυσκοιλιότητα.
-
Παραλυτικός ειλεόςΠληθυσμόςΑσθενείς με υποψία ή διάγνωση παραλυτικού ειλεούΗ θεραπεία με Fentanyl / Φαιντανύλη θα πρέπει να διακοπεί.
-
Παροξυσμικός πόνοςΠληθυσμόςΌλοι οι ασθενείςΧρίζουν συμπληρωματικής θεραπείας με κάποιο δυνατό, ταχέως απορροφούμενο φαρμακευτικό προϊόν.
-
Χρήση σε ηλικιωμένους ασθενείςΠληθυσμόςΗλικιωμένοι ασθενείςΠρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά για σημεία τοξικότητας λόγω της φαιντανύλης και η δοσολογία να μειώνεται εάν είναι απαραίτητο (βλ. Φαρμακοκινητικές).
-
Παιδιατρικοί ασθενείς (μη θεραπευθέντες με οπιοειδή)ΠληθυσμόςΠαιδιατρικοί ασθενείς οι οποίοι δεν έχουν προηγουμένως υποβληθεί σε θεραπεία με οπιοειδήΔεν πρέπει να χορηγείται (βλ. Δοσολογία).
-
Παιδιατρικοί ασθενείς (< 2 ετών)ΠληθυσμόςΠαιδιά ηλικίας κάτω των 2 ετώνΔεν πρέπει να χορηγείται.
-
Παιδιατρικοί ασθενείς (τυχαία κατάποψη)ΠληθυσμόςΠαιδιάΝα δίδεται προσοχή όταν επιλέγεται η θέση εφαρμογής (βλ. Δοσολογία) και να ελέγχεται προσεκτικά η συγκόλληση του εμπλάστρου για να προφυλαχθούν από τυχαία κατάποση.
-
Βαριά μυασθένεια (myasthenia gravis)προσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με βαριά μυασθένεια (myasthenia gravis)Πρέπει να δίδεται προσοχή κατά τη θεραπεία.
-
Τυχαία μεταφορά εμπλάστρουΠληθυσμόςΆτομα που κοιμούνται στο ίδιο κρεβάτι ή έχουν στενή σωματική επαφή με τον ασθενή, ιδιαίτερα παιδιάΟι ασθενείς να ενημερώνονται πως σε περίπτωση που σημειωθεί κατά λάθος μεταφορά εμπλάστρου σε άλλο άτομο, το εν λόγω έμπλαστρο πρέπει να αφαιρεθεί άμεσα από το δέρμα του ατόμου όπου κόλλησε κατά λάθος (βλ. Υπερδοσολογία).
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
swap_horiz
Αλληλεπιδράσεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Αλληλεπιδράσεις
-
Άλλα κατασταλτικά του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (οπιοειδή, κατασταλτικά, υπνωτικά, γενικά αναισθητικά, φαινοθειαζίνες, ηρεμιστικά, χαλαρωτικά των σκελετικών μυών, κατασταλτικά αντιισταμινικά, αλκοολούχα ποτά)προσοχήΑθροιστική κατασταλτική δράση, υποαερισμός, υπόταση, έντονη καταστολή, κώμα ή θάνατος.ΣύστασηΑπαιτείται ιδιαίτερη φροντίδα και παρακολούθηση του ασθενούς, ενώ η δόση του ενός ή και των δύο φαρμακευτικών προϊόντων θα πρέπει να μειωθεί.
-
Αναστολείς CYP3A4 (ριτοναβίρη, κετοκοναζόλη, ιτρακοναζόλη, φλουκοναζόλη, βορικοναζόλη, τρολεανδομυκίνη, κλαριθρομυκίνη, νελφιναβίρη, νεφαζοδόνη, βεραπαμίλη, διλτιαζέμη, αμιωδαρόνη)προσοχήΑύξηση των συγκεντρώσεων φαιντανύλης στο πλάσμα, αύξηση ή παράταση των θεραπευτικών και ανεπιθύμητων ενεργειών, σοβαρή αναπνευστική καταστολή.ΣύστασηΕνδείκνυται αυξημένη φροντίδα και παρακολούθηση του ασθενούς. Δεν συνιστάται η ταυτόχρονη χρήση, εκτός εάν ο ασθενής παρακολουθείται προσεκτικά.
-
προσοχήΜείωση της συγκέντρωσης της φαιντανύλης στο πλάσμα και ελάττωση του θεραπευτικού αποτελέσματος. Μετά τη διακοπή των επαγωγέων, πιθανή αύξηση της συγκέντρωσης της φαιντανύλης στο πλάσμα, αυξάνοντας και επιμηκύνοντας τις ανεπιθύμητες ενέργειες, προκαλώντας πιθανόν σοβαρή αναπνευστική καταστολή.ΣύστασηΠιθανόν να απαιτείται αναπροσαρμογή της δόσης της διαδερμικής φαιντανύλης. Μετά τη διακοπή των επαγωγέων, απαιτείται προσεκτική παρακολούθηση και αναπροσαρμογή της δόσης εάν κριθεί αναγκαίο.
-
Αναστολείς μονοαμινοοξειδάσης (MAOI)αντένδειξηΕνίσχυση των δράσεων των οπιοειδών ή στην ενίσχυση των σεροτονινεργικών δράσεων.ΣύστασηΔε συνιστάται η χρήση. Το Fentanyl / Φαιντανύλη δε θα πρέπει να χρησιμοποιείται εντός 14 ημερών από τη διακοπή της θεραπείας με MAOIs.
-
Σεροτονινεργικοί παράγοντες (εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs), αναστολείς επαναπρόληψης σεροτονίνης νορ-αδρεναλίνης (SNRIs), αναστολείς της ΜΑΟ)προσοχήΑύξηση των πιθανοτήτων εμφάνισης σεροτονινεργικού συνδρόμου.
-
Μικτού τύπου αγωνιστές/ανταγωνιστές (βουπρενορφίνη, ναλβουφίνη, πενταζοκίνη)αντένδειξηΑνταγωνίζονται μερικώς την αναλγητική δράση της φαιντανύλης και ενδέχεται να επάγουν συμπτώματα στέρησης σε ασθενείς με εξάρτηση στα οπιοειδή.ΣύστασηΔε συνιστάται η ταυτόχρονη χρήση.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
sick
Ανεπιθύμητες ενέργειες
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Ανεπιθύμητες ενέργειες
- Υπερευαισθησία
- Αναφυλακτικό σοκ
- Αναφυλακτική αντίδραση
- Αναφυλακτοειδής αντίδραση
- Ανορεξία
- Αϋπνία
- Κατάθλιψη
- Άγχος
- Συγχυτική κατάσταση
- Ψευδαισθήσεις
- Διέγερση
- Αποπροσανατολισμός
- Ευφορική διάθεση
- Σύνδρομο στέρησης λόγω διακοπής φαρμάκου
- Υπνηλία
- Ζάλη
- Κεφαλαλγία
- Τρόμος
- Παραισθησία
- Υπαισθησία
- Αμνησία
- Διαταραχές λόγου
- Μειωμένο επίπεδο συνείδησης
- Απώλεια συνείδησης
- Ίλιγγος
- Σπασμοί (συμπεριλαμβανομένων κλονικών σπασμών και σπασμών γενικευμένης επιληψίας)
- Επιπεφυκίτιδα
- Θολή όραση
- Μύση
- Αίσθημα παλμών
- Ταχυκαρδία
- Βραδυκαρδία
- Κυάνωση
- Αρρυθμία
- Υπέρταση
- Υπόταση
- Αγγειοδιαστολή
- Δύσπνοια
- Αναπνευστική καταστολή
- Αναπνευστική δυσχέρεια
- Άπνοια
- Υποαερισμός
- Βραδύπνοια
- Ναυτία
- Έμετος
- Δυσκοιλιότητα
- Διάρροια
- Ξηροστομία
- Κοιλιακό άλγος
- Άλγος άνω κοιλιακής χώρας
- Δυσπεψία
- Ειλεός
- Ατελής ειλεός
- Επώδυνος μετεωρισμός εντέρου
- Υπεριδρωσία
- Κνησμός
- Εξάνθημα
- Ερύθημα
- Έκζεμα
- Αλλεργική δερματίτιδα
- Δερματική διαταραχή
- Δερματίτιδα
- Δερματίτιδα εξ επαφής
- Δερματίτιδα θέσης εφαρμογής
- Έκζεμα στο σημείο εφαρμογής
- Μυικοί σπασμοί
- Μυϊκές δεσμιδώσεις
- Κατακράτηση ούρων
- Ολιγουρία
- Άλγος κύστης
- Στυτική δυσλειτουργία
- Σεξουαλική δυσλειτουργία
- Κόπωση
- Περιφερικό οίδημα
- Εξασθένιση
- Κακουχία
- Αίσθηση ψυχρού
- Αντίδραση θέσης εφαρμογής
- Γριππώδης συνδρομή
- Αίσθηση μεταβολής της θερμοκρασίας του σώματος
- Υπερευαισθησία της θέσης εφαρμογής
- Πυρεξία
Λεπτομέρειες κατά συχνότητα expand_more
-
Πολύ συχνέςΈμετοςΓαστρεντερικό
-
Πολύ συχνέςΑίσθηση ψυχρούΓενικές
-
Πολύ συχνέςΔυσκοιλιότηταΓαστρεντερικό
-
Πολύ συχνέςΕξασθένισηΓενικές
-
Πολύ συχνέςΖάληΝευρικό
-
Πολύ συχνέςΚακουχίαΓενικές
-
Πολύ συχνέςΚεφαλαλγίαΝευρικό
-
Πολύ συχνέςΚόπωσηΓενικές
-
Πολύ συχνέςΝαυτίαΓαστρεντερικό
-
Πολύ συχνέςΠεριφερικό οίδημαΓενικές
-
Πολύ συχνέςΥπνηλίαΝευρικό
-
ΣυχνέςΆγχοςΨυχιατρικές
-
ΣυχνέςΆλγος άνω κοιλιακής χώραςΓαστρεντερικό
-
ΣυχνέςΊλιγγοςΝευρικό
-
ΣυχνέςΑίσθημα παλμώνΚαρδιά
-
ΣυχνέςΑίσθηση μεταβολής της θερμοκρασίας του σώματοςΓενικές
-
ΣυχνέςΑναπνευστική καταστολήΑναπνευστικό
-
ΣυχνέςΑνορεξίαΜεταβολισμός
-
ΣυχνέςΑντίδραση θέσης εφαρμογήςΓενικές
-
ΣυχνέςΑϋπνίαΨυχιατρικές
-
ΣυχνέςΓριππώδης συνδρομήΓενικές
-
ΣυχνέςΔιάρροιαΓαστρεντερικό
-
ΣυχνέςΔυσπεψίαΓαστρεντερικό
-
ΣυχνέςΔύσπνοιαΑναπνευστικό
-
ΣυχνέςΕξάνθημαΔέρμα
-
ΣυχνέςΕπιπεφυκίτιδαΟφθαλμικές
-
ΣυχνέςΕρύθημαΔέρμα
-
ΣυχνέςΚατάθλιψηΨυχιατρικές
-
ΣυχνέςΚατακράτηση ούρωνΝεφρά/Ουροποιητικό
-
ΣυχνέςΚνησμόςΔέρμα
-
ΣυχνέςΚοιλιακό άλγοςΓαστρεντερικό
-
ΣυχνέςΜυικοί σπασμοίΜυοσκελετικό
-
ΣυχνέςΞηροστομίαΓαστρεντερικό
-
ΣυχνέςΠαραισθησίαΝευρικό
-
ΣυχνέςΠυρεξίαΓενικές
-
ΣυχνέςΣεξουαλική δυσλειτουργίαΑναπαραγωγικό
-
ΣυχνέςΣτυτική δυσλειτουργίαΑναπαραγωγικό
-
ΣυχνέςΣυγχυτική κατάστασηΨυχιατρικές
-
ΣυχνέςΣύνδρομο στέρησης λόγω διακοπής φαρμάκουΨυχιατρικές
-
ΣυχνέςΤαχυκαρδίαΚαρδιά
-
ΣυχνέςΤρόμοςΝευρικό
-
ΣυχνέςΥπέρτασηΑγγειακές
-
ΣυχνέςΥπαισθησίαΝευρικό
-
ΣυχνέςΥπερευαισθησία της θέσης εφαρμογήςΓενικές
-
ΣυχνέςΥπεριδρωσίαΔέρμα
-
ΣυχνέςΨευδαισθήσειςΨυχιατρικές
-
Όχι συχνέςΆλγος κύστηςΝεφρά/Ουροποιητικό
-
Όχι συχνέςΆπνοιαΑναπνευστικό
-
Όχι συχνέςΈκζεμαΔέρμα
-
Όχι συχνέςΈκζεμα στο σημείο εφαρμογήςΔέρμα
-
Όχι συχνέςΑλλεργική δερματίτιδαΔέρμα
-
Όχι συχνέςΑμνησίαΝευρικό
-
Όχι συχνέςΑναπνευστική δυσχέρειαΑναπνευστικό
-
Όχι συχνέςΑποπροσανατολισμόςΨυχιατρικές
-
Όχι συχνέςΑπώλεια συνείδησηςΝευρικό
-
Όχι συχνέςΒραδυκαρδίαΚαρδιά
-
Όχι συχνέςΔερματίτιδαΔέρμα
-
Όχι συχνέςΔερματίτιδα εξ επαφήςΔέρμα
-
Όχι συχνέςΔερματίτιδα θέσης εφαρμογήςΔέρμα
-
Όχι συχνέςΔερματική διαταραχήΔέρμα
-
Όχι συχνέςΔιέγερσηΨυχιατρικές
-
Όχι συχνέςΔιαταραχές λόγουΝευρικό
-
Όχι συχνέςΕιλεόςΓαστρεντερικό
-
Όχι συχνέςΕυφορική διάθεσηΨυχιατρικές
-
Όχι συχνέςΘολή όρασηΟφθαλμικές
-
Όχι συχνέςΚυάνωσηΚαρδιά
-
Όχι συχνέςΜειωμένο επίπεδο συνείδησηςΝευρικό
-
Όχι συχνέςΜυϊκές δεσμιδώσειςΜυοσκελετικό
-
Όχι συχνέςΟλιγουρίαΝεφρά/Ουροποιητικό
-
Όχι συχνέςΣπασμοί (συμπεριλαμβανομένων κλονικών σπασμών και σπασμών γενικευμένης επιληψίας)Διαταραχές του νευρικού συστήματος
-
Όχι συχνέςΥπερευαισθησίαΑνοσοποιητικό
-
Όχι συχνέςΥποαερισμόςΑναπνευστικό
-
Όχι συχνέςΥπότασηΑγγειακές
-
ΣπάνιεςΑγγειοδιαστολήΑγγειακές
-
ΣπάνιεςΑρρυθμίαΚαρδιά
-
ΣπάνιεςΑτελής ειλεόςΓαστρεντερικό
-
ΣπάνιεςΒραδύπνοιαΑναπνευστικό
-
ΣπάνιεςΕπώδυνος μετεωρισμός εντέρουΓαστρεντερικό
-
ΣπάνιεςΜύσηΟφθαλμικές
-
Μη γνωστέςΑναφυλακτική αντίδρασηΑνοσοποιητικό
-
Μη γνωστέςΑναφυλακτικό σοκΑνοσοποιητικό
-
Μη γνωστέςΑναφυλακτοειδής αντίδρασηΑνοσοποιητικό
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
pregnant_woman
Κύηση / Γαλουχία
ΠΧΠ (SPC)
Επίπεδο κινδύνου: Αποφεύγεται
expand_more
Κύηση / Γαλουχία
-
ΚύησηΑποφεύγεταιΔεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για τη χρήση της φαιντανύλης σε έγκυες γυναίκες. Ο δυνητικός κίνδυνος για τον άνθρωπο είναι άγνωστος. Έχει αναφερθεί σύνδρομο απόσυρσης του νεογνού. Δε θα πρέπει να χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια της κύησης, εκτός και αν αυτό είναι σαφώς απαραίτητο. Δε συνιστάται η χρήση του Fentanyl / Φαιντανύλη κατά τον τοκετό λόγω διέλευσης του πλακούντα και κινδύνου αναπνευστικής καταστολής του νεογέννητου.
-
ΓαλουχίαΑποφεύγεταιΗ φαιντανύλη απεκκρίνεται στο ανθρώπινο μητρικό γάλα και μπορεί να προκαλέσει καταστολή και αναπνευστική καταστολή στο βρέφος. Ο θηλασμός πρέπει να διακόπτεται κατά τη διάρκεια της θεραπείας και για τουλάχιστον 72 ώρες μετά την αφαίρεση του εμπλάστρου.
-
ΓονιμότηταΜε προσοχήΣε μελέτες σε ζώα, παρατηρήθηκε ελάττωση της γονιμότητας σε υψηλές δόσεις.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
e911_emergency
Υπερδοσολογία
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Υπερδοσολογία
- αναπνευστική καταστολή
directions_car
Επίδραση στην οδήγηση
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Επίδραση στην οδήγηση
science
Έκδοχα
ΠΧΠ (SPC) §2 & §6.1
expand_more
Έκδοχα
biotech
Φαρμακολογία
Φαρμακοδυναμική & Φαρμακοκινητική
expand_more
Φαρμακολογία
Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: νευρικό σύστημα, αναλγητικά, οπιοειδή, παράγωγα της φαινυλοπιπεριδίνης Κωδικός ATC: N02AB03
Η φαιντανύλη είναι ένα οπιοειδές αναλγητικό, το οποίο αλληλεπιδρά κυρίως με το μ-υποδοχέα.
Οι κύριες θεραπευτικές δράσεις της είναι η αναλγησία και η καταστολή. Σε ασθενείς που δεν έχουν προηγουμένως λάβει οπιοειδή, οι συγκεντρώσεις της φαιντανύλης στον ορό που επιφέρουν μία ελάχιστη αναλγητική δράση κυμαίνονται μεταξύ 0,3-1,5 ng/ml- εάν τα επίπεδα στον ορό υπερβαίνουν τα 2 ng/ml, παρατηρείται αυξημένη συχνότητα εμφάνισης ανεπιθύμητων αντιδράσεων. Τόσο η ελάχιστη αποτελεσματική συγκέντρωση φαιντανύλης όσο και η συγκέντρωση που προκαλεί ανεπιθύμητες αντιδράσεις θα αυξηθούν με την ανάπτυξη αυξημένης ανοχής. Η τάση για την ανάπτυξη ανοχής ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των ατόμων.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
Ενήλικες Το Fentanyl / Φαιντανύλη αποδίδει μία συνεχή συστηματική ποσότητα φαιντανύλης εντός της περιόδου χορήγησης των 72 ωρών. Ο ρυθμός αποδέσμευσης της φαιντανύλης είναι σχετικά σταθερός. Η αποδέσμευση της δραστικής ουσίας επάγεται από τη μεταβολή της συγκέντρωσης που υπάρχει μεταξύ του συστήματος του εμπλάστρου και της χαμηλότερης συγκέντρωσης στο δέρμα.
Απορρόφηση Μετά την πρώτη εφαρμογή του Fentanyl / Φαιντανύλη, οι συγκεντρώσεις της φαιντανύλης στον ορό αυξάνουν βαθμιαία, φθάνοντας γενικά σε ένα σταθερό επίπεδο μεταξύ 12 και 24 ωρών και παραμένοντας σχετικά σταθερές για το υπόλοιπο της 72-ωρης περιόδου εφαρμογής. Οι συγκεντρώσεις της φαιντανύλης που επιτυγχάνονται στον ορό είναι ανάλογες του μεγέθους του Fentanyl / Φαιντανύλη. Έως τη δεύτερη 72-ωρη εφαρμογή, επιτυγχάνεται συγκέντρωση σταθεροποιημένης κατάστασης στον ορό και διατηρείται κατά τη διάρκεια επακόλουθων εφαρμογών ενός εμπλάστρου ίδιου μεγέθους.
Έχει δειχθεί από ένα φαρμακοκινητικό μοντέλο πως οι συγκεντρώσεις φαιντανύλης στον ορό μπορούν να αυξηθούν κατά 14% (εύρος 0-26%), εάν ένα νέο έμπλαστρο τοποθετηθεί έπειτα από 24 ώρες αντί των συνιστώμενων 72 ωρών.
Κατανομή Το ποσοστό σύνδεσης της φαιντανύλης με τις πρωτεΐνες του πλάσματος είναι 84%.
Βιομετατροπή Η φαιντανύλη είναι μία δραστική ουσία με υψηλή κάθαρση η οποία μεταβολίζεται ταχέως και εκτενώς κυρίως από το CYP3A4 στο ήπαρ. Ο κύριος μεταβολίτης, η νορφαιντανύλη, είναι ανενεργός. Το δέρμα δε φαίνεται να μεταβολίζει τη διαδερμική φαιντανύλη. Αυτό προσδιορίστηκε μέσα από μία μελέτη ανθρώπινων κερατινοκυττάρων και στα πλαίσια κλινικών μελετών κατά τις οποίες το 92% της δόσης που αποδεσμεύτηκε από το σύστημα αποδόθηκε σε αμετάβλητη φαιντανύλη που ήταν παρούσα στη συστηματική κυκλοφορία.
Αποβολή Κατά τη διακοπή της θεραπείας του Fentanyl / Φαιντανύλη, οι συγκεντρώσεις της φαιντανύλης στον ορό ελαττώνονται βαθμιαία, με μία πτώση περίπου 50% μέσα σε 17 ώρες (εύρος 13-22) στους ενήλικες και 22-25 ώρες στα παιδιά, μετά από 24ωρη εφαρμογή. Μετά από 72ωρη εφαρμογή, ο μέσος χρόνος ημίσειας ζωής κυμαίνεται από 20-27 ώρες.
Η βραδύτερη εξαφάνιση της δραστικής ουσίας από τον ορό συγκριτικά με την ενδοφλέβια έγχυση κατά την οποία ο φαινόμενος χρόνος ημίσειας ζωής είναι περίπου 7 (εύρος 3-12 ώρες) αποδίδεται στη συνεχή απορρόφηση της φαιντανύλης από το δέρμα.
Η φαιντανύλη μεταβολίζεται κυρίως στο ήπαρ. Εντός 72 ωρών από τη χορήγηση της ενδοφλέβιας φαιντανύλης, περίπου το 75% της δόσης της φαιντανύλης απεκκρίνεται στα ούρα, κυρίως ως μεταβολίτες, με λιγότερο από 10% ως αμετάβλητη δραστική ουσία. Περίπου το 9% της δόσης ανακτάται στα κόπρανα, κυρίως ως μεταβολίτες. Οι μέσες τιμές για το αδέσμευτο κλάσμα της φαιντανύλης στο πλάσμα εκτιμώνται μεταξύ 13% και 21%.
Παιδιατρικός πληθυσμός Η ασφάλεια των διαδερμικών εμπλάστρων της φαιντανύλης διερευνήθηκε σε 289 παιδιατρικούς συμμετέχοντες (<18 ετών) σε 3 κλινικές μελέτες για την αντιμετώπιση του χρόνιου και επίμονου πόνου, κακοήθους ή καλοήθους προελεύσεως. Ασφαλή δεδομένα προέκυψαν από τους συμμετέχοντες στη μελέτη, οι οποίοι έλαβαν τουλάχιστον μία δόση διαδερμικής φαιντανύλης. Αν και τα κριτήρια ένταξης στις παιδιατρικές μελέτες περιορίζονται σε συμμετέχοντες που ήταν τουλάχιστον 2 ετών, δύο συμμετέχοντες σε αυτές τις μελέτες έλαβαν την πρώτη δόση διαδερμικής φαιντανύλης σε ηλικία 23 μηνών.
Η διαδερμική φαιντανύλη δεν έχει ακόμα διερευνηθεί σε παιδιά ηλικίας κάτω των 2 ετών. Στις κλινικές μελέτες, σε μεγαλύτερα παιδιά, αποδείχτηκε ότι μετά από αναπροσαρμογή ως προς το σωματικό βάρος, η κάθαρση (L/ώρα/kg) στους παιδιατρικούς ασθενείς ήταν περίπου 20% υψηλότερη από ότι στους ενήλικους. Τα παραπάνω ευρήματα λήφθηκαν υπόψη κατά τον καθορισμό δοσολογικών συστάσεων σε παιδιατρικούς ασθενείς.
Η διαδερμική φαιντανύλη θα πρέπει να χορηγείται μόνο σε παιδιά ηλικίας 2 ετών ή μεγαλύτερα και μόνο εφόσον έχουν αναπτύξει ανοχή στα οπιοειδή (βλ. Δοσολογία και Ειδικές προειδοποιήσεις).
Ηλικιωμένοι και καταβεβλημένοι ασθενείς Δεδομένα από μελέτες, με ενδοφλέβιας χορήγηση φαιντανύλης, αναφέρουν ότι οι ηλικιωμένοι και οι καταβεβλημένοι ασθενείς μπορεί να εμφανίζουν μειωμένη κάθαρση της φαιντανύλης που οδηγεί σε παρατεταμένο τελικό χρόνο ημίσειας ζωής και πιθανόν να είναι πιο ευαίσθητοι στο φάρμακο σε σύγκριση με νεότερους ασθενείς.
Σε μελέτες με ηλικιωμένους συμμετέχοντες, που έκαναν χρήση διαδερμικής φαιντανύλης, τα φαρμακοκινητικά δεδομένα της φαιντανύλης δεν έδειξαν σημαντικές διαφορές με αυτά των υγιών, νεότερων συμμετεχόντων, αν και οι μέγιστες συγκεντρώσεις του ορού έτειναν να είναι χαμηλότερες και οι κατά μέσο όρο τιμές ημίσειας ζωής επιμηκύνθηκαν σε 34 ώρες. Οι ηλικιωμένοι ασθενείς θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά για ενδείξεις τοξικότητας από τη φαιντανύλη και αν χρειαστεί η δόση θα πρέπει να ελαττωθεί (βλέπε Δοσολογία).
Σε αυτούς τους ασθενείς με νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία, η κάθαρση της φαιντανύλης μπορεί να μεταβληθεί λόγω των αλλαγών των πρωτεϊνών του πλάσματος και της μεταβολικής κάθαρσης, με αποτέλεσμα αυξημένες συγκεντρώσεις στον ορό (βλ. Δοσολογία και Ειδικές προειδοποιήσεις).
Ηπατική δυσλειτουργία Σε μια μελέτη που διεξάγθηκε σε ασθενείς με ηπατική κίρρωση, αξιολογήθηκε η φαρμακοκινητική μιας μονήρους εφαρμογής διαδερμικού εμπλάστρου 50 μg/hr. Αν και ο tmax και ο t δεν μεταβλήθηκαν, οι τιμές της μέσης Cmax και AUC στο πλάσμα αυξήθηκαν κατά περίπου 35% και 73%, αντίστοιχα, σε αυτούς τους ασθενείς. Οι ασθενείς με ηπατική δυσλειτουργία θα πρέπει να παρακολουθούνται με προσοχή για τυχόν σημεία τοξικότητας λόγω της φαιντανύλης και η δόση του Fentanyl / Φαιντανύλη θα πρέπει να μειώνεται εάν χρειάζεται (βλ. Ειδικές προειδοποιήσεις).
Νεφρική δυσλειτουργία Τα δεδομένα που έχουν προκύψει από μια μελέτη στην οποία χορηγήθηκε ενδοφλέβια φαιντανύλη σε ασθενείς που είχαν υποβληθεί σε μεταμόσχευση νεφρού υποδηλώνουν πως η κάθαρση της φαιντανύλης μπορεί να είναι μειωμένη στο συγκεκριμένο πληθυσμό ασθενών. Εάν λαμβάνουν το Fentanyl / Φαιντανύλη, οι ασθενείς με ηπατική δυσλειτουργία θα πρέπει να παρακολουθούνται με προσοχή για τυχόν σημεία τοξικότητας λόγω της φαιντανύλης και η δόση του Fentanyl / Φαιντανύλη θα πρέπει να μειώνεται εάν χρειάζεται (βλ. Ειδικές προειδοποιήσεις).
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
Παρακολούθηση Αγωγής
Εργαστηριακοί & κλινικοί έλεγχοι από το SPC, ανά σύστημα
Κλινική εξέταση & ζωτικά
| Έλεγχος | Σύστημα | Συχνότητα | Προϋπόθεση |
|---|---|---|---|
| αναπνευστική καταστολή | more_horizΆλλο / λοιπά | — | ασθενείς που λαμβάνουν Fentanyl / Mylan |
| ανεπιθύμητες ενέργειες λόγω των οπιοειδών | more_horizΆλλο / λοιπά | — | Ασθενείς με πυρετό |
| σημεία κακής χρήσης, κατάχρησης ή εθισμού | more_horizΆλλο / λοιπά | — | Ασθενείς που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης κατάχρησης οπιοειδών |
| σημεία τοξικότητας από τη φαιντανύλη | more_horizΆλλο / λοιπά | — | Ηπατική δυσλειτουργία |
| σημεία τοξικότητας λόγω της φαιντανύλης | more_horizΆλλο / λοιπά | — | Ηλικιωμένοι ασθενείς |
| σημεία τοξικότητας οφειλόμενης στη φαιντανύλη | more_horizΆλλο / λοιπά | — | Νεφρική δυσλειτουργία |
Μονογραφίες Πηγών
Αναλυτικό περιεχόμενο ανά πηγή για τεκμηρίωση και έλεγχο
DrugBank
Description
expand_more
Description
Περιγραφή
- Ένας ισχυρός ναρκωτικός αναλγητικός παράγοντας, η κατάχρησή του οδηγεί σε εθισμό ή εξάρτηση.
- Αποτελεί κυρίως αγωνιστή του υποδοχέα οπιού μ (mu).
- Το φεντανύλιο χρησιμοποιείται επίσης ως συμπληρωματικό σε γενικά αναισθητικά και ως αναισθητικό για την έναρξη και τη διατήρηση της αναισθησίας.
- Πηγή: Martindale, The Extra Pharmacopoeia, 30η έκδοση, σελ. 1078.
DrugBank
Indication
expand_more
Indication
Ενδείξεις
- Για τη θεραπεία καρκινοπαθών με σοβαρό πόνο που διαπερνά τη συνήθη αγωγή με οπιούχα.
DrugBank
Pharmacology
expand_more
Pharmacology
Φαρμακολογία
- Το φεντανύλιο είναι οπιούχο αναλγητικό.
- Δρα κυρίως μέσω του υποδοχέα οπιού μ (mu), αλλά δεσμεύεται επίσης σε υποδοχείς κ (kappa) και δ (delta).
- Αυτοί οι υποδοχείς μ βρίσκονται διακριτικά κατανεμημένοι στον ανθρώπινο εγκέφαλο, τον νωτιαίο μυελό και άλλους ιστούς.
- Σε κλινικές συνθήκες, οι κύριες φαρμακολογικές επιδράσεις είναι η αναλγησία και η καταστολή.
- Η αναλγητική δράση οφείλεται πιθανώς στη μετατροπή του φεντανυλίου σε μορφίνη.
- Οι οπιούχοι κλείνουν τα N-type κανάλια διαύλωσης τάσης και ανοίγουν τα calcium-dependent inwardly rectifying potassium channels, με αποτέλεσμα την υπερπόλωση και τη μείωση της νευρωνικής διεγερσιμότητας.
- Επίσης προκαλούν αλλαγές στη διάθεση, ευφορία/dysphoria και υπνηλία· καταστέλλουν το κέντρο της αναπνοής και το αντανακλαστικό βήχα, καθώς και τη σύσφιξη των κόλπων των κόρη.
- Πηγή της τρίτης φάσης παραμένει η αγωγή οπιού.
DrugBank
Mechanism of action
expand_more
Mechanism of action
Μηχανισμός δράσης
- Οι οπιούχοι υποδοχείς συνδέονται με G-πρωτεϊνικές υποδοχές και λειτουργούν ως θετικοί και αρνητικοί ρυθμιστές της μετάδοσης σήματος μέσω G-πρωτεϊνών που ενεργοποιούν πρωτεΐνες-effector.
- Η δέσμευση των οπιού οδηγεί στην ανταλλαγή GTP αντί GDP στην υπο-οπιού οντολογία.
- Ως σύστημα-effector ενεργοποιείται η αδενολική κυκλάση (adenylate cyclase) και μειώνεται το ενδοκυττάριο cAMP.
- Κατόπιν αναστέλλεται η απελευθέρωση νοσοδιαβαστών όπως Substance P, GABA, ντοπαμίνη, ακετυλοχολίνη και νοραδρεναλίνη.
- Οι οπιούχοι επίσης αναστέλλουν την απελευθέρωση Vasopressin, somatostatin, ινσουλίνης και γλυκονόζη.
- Η αναλγητική δραστηριότητα πιθανώς οφείλεται στη μετατροπή του φεντανύλιου σε μορφίνη.
- Οι οπιουρείς κλείνουν τα κανάλια N-type διαύλωσης τάσης και ανοίγουν τα κατιόντα-εξαρτώμενα κανάλια κατιόντων κατιανά (OP3 και OP1 υπόδοχοι αγωνιστές), οδηγώντας σε υπερπόλωση και μειωμένη νευρωνική διεγερσιμότητα.
DrugBank
Absorption
expand_more
Absorption
Απορρόφηση
- Βιοδιαθεσιμότητα: 92% μετά από διαδερμική χορήγηση και 50% μετά από διαβουκκαλική (buccal) χορήγηση.
DrugBank
Half life
expand_more
Half life
DrugBank
Protein binding
expand_more
Protein binding
DrugBank
Route of elimination
expand_more
Route of elimination
Οδός απέκκρισης
- Μεταβολίζεται κυρίως μέσω του ανθρώπινου συστήματος κυτοχρώματος P450 3A4 και αποβάλλεται κυρίως στα ούρα. Εντός 72 ωρών από IV χορήγηση φεντανύλης, περίπου το 75% της δόσης απεκκρίνεται στα ούρα, κυρίως ως μεταβολίτες, με λιγότερο από 10% να αποτελεί αμετάβλητο φάρμακο.
DrugBank
Volume of distribution
expand_more
Volume of distribution
Όγκος κατανομής
- 3 έως 8 L/kg [Ασθενείς υπό χειρουργική επέμβαση]
- 0.8 έως 8 [Ασθενείς με ηπατική βλάβη]
DrugBank
Clearance
expand_more
Clearance
Απέκκριση (Clearance)
- 27–75 L/h [Ασθενείς λαμβάνοντας IV χορήγηση]
- 3–80 L/h [Ασθενείς με ηπατική ανεπάρκεια λαμβάνοντας IV χορήγηση]
- 30–78 L/h [Ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια λαμβάνοντας IV χορήγηση]
DrugBank
Toxicity
expand_more
Toxicity
Τοξικότητα
- Το LD50 του φεντανύλιου σε αρουραίους είναι 3.1 mg/kg και σε πιθηκους 0.03 mg/kg. Το LD50 στους ανθρώπους δεν είναι γνωστό.
science
PubChem
Φαρμακοδυναμική
expand_more
Φαρμακοδυναμική
Φαρμακοδυναμική
Η φεντανύλη παράγει ισχυρή αναλγησία μέσω της ενεργοποίησης των οπιοειδών υποδοχέων. Έχει διάρκεια δράσης αρκετών ωρών και ευρύτερο θεραπευτικό δείκτη, καθώς οι ασθενείς αναπτύσσουν ανοχή στα οπιοειδή. Η φεντανύλη συνδέεται με κίνδυνο εθισμού και κατάχρησης και δεν πρέπει να αναμιγνύεται με αλκοόλ ή βενζοδιαζεπίνες.
neurology
PubChem
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
Μηχανισμός Δράσης
Η φεντανύλη συνδέεται με τους οπιοειδείς υποδοχείς, ιδιαίτερα τον μ-οπιοειδή υποδοχέα, οι οποίοι συνδέονται με G-πρωτεΐνες. Η ενεργοποίηση των οπιοειδών υποδοχέων προκαλεί την ανταλλαγή GTP με GDP στις G-πρωτεΐνες, η οποία με τη σειρά της μειώνει την αδενυλική κυκλάση, μειώνοντας τις συγκεντρώσεις cAMP. Το μειωμένο cAMP μειώνει την εξαρτώμενη από το cAMP εισροή ιόντων ασβεστίου στο κύτταρο. Η ανταλλαγή GTP με GDP οδηγεί σε υπερπόλωση του κυττάρου και αναστολή της νευρικής δραστηριότητας.
Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να περιγραφεί η δράση ενός συνόλου οπιοειδών φαρμάκων, συμπεριλαμβανομένων μερικών αγωνιστών, σε ένα κυτταρικό σύστημα που εκφράζει μόνο μ-οπιοειδείς υποδοχείς. Η ενεργοποίηση των υποδοχέων αξιολογήθηκε μετρώντας την αναστολή της παραγωγής κυκλικής αδενοσίνης μονοφωσφορικής (cAMP) που προκαλείται από τη φωσκολίνη. Οι αποτελεσματικότητες και οι δραστικότητες αυτών των συνδετών προσδιορίστηκαν σε σχέση με το ενδογενές μόριο β-ενδορφίνη και τον κοινό μ-αγωνιστή, μορφίνη. Μεταξύ των μελετώμενων συνδετών, η ναλτρεξόνη, η WIN 44,441 και η SKF 10047 ταξινομήθηκαν ως ανταγωνιστές, ενώ οι υπόλοιποι σύνδεσμοι ήταν αγωνιστές. Η αποτελεσματικότητα των αγωνιστών αξιολογήθηκε προσδιορίζοντας τον βαθμό αναστολής της παραγωγής cAMP που προκαλείται από τη φωσκολίνη. Η κατάταξη αποτελεσματικότητας των αγωνιστών ήταν: φεντανύλη = υδρομορφόνη = β-ενδορφίνη > ετορφίνη = λοφεντανύλη = βουτορφανόλη = μορφίνη = ναλβουφίνη = ναλορφίνη > κυκλαζοκίνη = δεζοκίνη = μεταζοκίνη > ή = ξορφανόλη. Η κατάταξη δραστικότητας αυτών των συνδετών διέφερε από αυτήν των αποτελεσματικοτήτων τους· ετορφίνη > υδρομορφόνη > δεζοκίνη > ξορφανόλη = ναλορφίνη = βουτορφανόλη = λοφεντανύλη > μεταζοκίνη > ναλβουφίνη > κυκλαζοκίνη > φεντανύλη > μορφίνη »» β-ενδορφίνη. Αυτά τα αποτελέσματα αποσαφηνίζουν τις σχετικές δράσεις ενός συνόλου οπιοειδών συνδετών στον μ-οπιοειδή υποδοχέα και μπορούν να χρησιμεύσουν ως το αρχικό βήμα σε μια συστηματική μελέτη που οδηγεί στην κατανόηση του τρόπου δράσης των οπιοειδών συνδετών σε αυτόν τον υποδοχέα. Επιπλέον, αυτά τα αποτελέσματα μπορούν να βοηθήσουν στην κατανόηση της φυσιολογικής επίδρασης πολλών οπιοειδών συνδετών που δρουν μέσω των μ-οπιοειδών υποδοχέων.
Η διαβητική νευροπάθεια είναι μία από τις πιο συχνές επιπλοκές του σακχαρώδους διαβήτη. Ως εκ τούτου, η παρούσα μελέτη σχεδιάστηκε για να διερευνήσει τον αντι-υπεραλγητικό μηχανισμό της φεντανύλης σε ένα ποντικό μοντέλο διαβητικής νευροπάθειας που προκαλείται από στρεπτοζοτοκίνη. Η αντι-οδυνηρή απόκριση αξιολογήθηκε καταγράφοντας τη λανθάνουσα περίοδο σε δοκιμασία με το θερμόμετρο ουράς. Η λανθάνουσα περίοδος ουράς σε διαβητικά ποντίκια ήταν σημαντικά μικρότερη από αυτή σε μη διαβητικά ποντίκια. Η φεντανύλη, σε δόσεις 3 και 10 ug/kg, s.c., προκάλεσε μια δοσοεξαρτώμενη αύξηση των λανθανουσών περιόδων ουράς σε διαβητικά ποντίκια. Ενώ η φεντανύλη (3 ug/kg, s.c.) δεν προκάλεσε σημαντική αναστολή της απόκρισης της ουράς σε μη διαβητικά ποντίκια, παρέτεινε σημαντικά τη λανθάνουσα περίοδο ουράς σε διαβητικά ποντίκια στο ίδιο επίπεδο με τη βασική λανθάνουσα περίοδο σε μη διαβητικά ποντίκια. Παρόλο που η προ-χορήγηση ναλοξόνης (3 mg/kg, s.c.) ανέστειλε πλήρως την προκαλούμενη από φεντανύλη αντι-οδυνησία σε μη διαβητικά ποντίκια, δεν είχε καμία επίδραση στην αντι-οδυνητική επίδραση της φεντανύλης σε διαβητικά ποντίκια. Η προ-χορήγηση είτε των ανοιχτών διαύλων νατρίου εξαρτώμενων από τάση, φενβαρελάρτης και βερατρίνης, σχεδόν εξάλειψε τις αντι-οδυνητικές επιδράσεις της φεντανύλης σε διαβητικά ποντίκια. Ωστόσο, ούτε η φενβαρελάτη ούτε η βερατρίνη επηρέασαν την αντι-οδυνητική επίδραση της φεντανύλης σε μη διαβητικά ποντίκια. Αυτά τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η αντι-υπεραλγητική επίδραση της φεντανύλης μεσολαβείται μέσω του αποκλεισμού διαύλων νατρίου σε διαβητικά ποντίκια, ενώ οι οπιοειδείς υποδοχείς μεσολαβούν την αντι-οδυνητική επίδραση της φεντανύλης σε μη διαβητικά ποντίκια.
Η ανοχή στα οπιοειδή συχνά ακολουθεί επαναλαμβανόμενη χορήγηση φαρμάκων και επηρεάζει την κλινική χρησιμότητα αυτών των αναλγητικών. Μελέτες σε απλά κυτταρικά συστήματα έχουν δείξει ότι η παρατεταμένη ενεργοποίηση των οπιοειδών υποδοχέων προκαλεί ομόλογη απενεργοποίηση των υποδοχέων μέσω φωσφορυλίωσης υποδοχέων που μεσολαβείται από G-protein receptor kinase και επακόλουθη σύνδεση β-αρρεστίνης. Για να οριστεί ο ρόλος αυτού του ρυθμιστικού μηχανισμού στον έλεγχο των ηλεκτροφυσιολογικών και συμπεριφορικών αποκρίσεων στα οπιοειδή, χρησιμοποιήσαμε ποντίκια με στοχευμένη διαταραχή του γονιδίου G-protein receptor kinase 3 (GRK3). Ποντίκια που έλειπαν GRK3 δεν διέφεραν από τους άγριους ομοειδείς τους ούτε στις λανθάνουσες περιόδους απόκρισης σε επώδυνα ερεθίσματα στη δοκιμασία θερμής πλάκας ούτε στις οξείες αντι-οδυνητικές αποκρίσεις τους στη φεντανύλη ή τη μορφίνη. Η ανοχή στην ηλεκτροφυσιολογική απόκριση στη φεντανύλη, μετρούμενη in vitro στον ιππόκαμπο, αναστελλόταν από την διαγραφή GRK3. Επιπλέον, η ανοχή στις αντι-οδυνητικές επιδράσεις της φεντανύλης μειώθηκε σημαντικά σε knockouts GRK3 σε σύγκριση με τους άγριους ομοειδείς ελέγχους. Η ανοχή στις αντι-οδυνητικές επιδράσεις της μορφίνης δεν επηρεάστηκε από τη διαγραφή GRK3, αν και η ανοχή μορφίνης σε τομές ιπποκάμπου από ποντίκια knockout GRK3 αναστέλλεται σημαντικά. Η ανοχή αναπτύχθηκε πιο αργά in vitro στη μορφίνη από ό,τι στη φεντανύλη, υποστηρίζοντας προηγούμενη εργασία σε in vitro συστήματα που δείχνει συσχέτιση μεταξύ της αποτελεσματικότητας του αγωνιστή και της μεσολαβούμενης από GRK3 απενεργοποίησης. Τα αποτελέσματα αυτών των μελετών υποδηλώνουν ότι οι μεσολαβούμενες από GRK3 μηχανισμοί αποτελούν σημαντικά συστατικά τόσο της ηλεκτροφυσιολογικής όσο και της συμπεριφορικής ανοχής στα οπιοειδή. Η φεντανύλη, ένα οπιοειδές υψηλής αποτελεσματικότητας, παρήγαγε αποτελεσματικότερα GRK3-εξαρτώμενες επιδράσεις από τη μορφίνη, έναν αγωνιστή χαμηλής αποτελεσματικότητας.
Η απενεργοποίηση των διαμεμβρανικών υποδοχέων G-πρωτεΐνης (GPCR) συνήθως μεσολαβείται από φωσφορυλίωση των υποδοχέων από G protein-coupled receptor kinase (GRK) και επακόλουθη σύνδεση αρρεστίνης· η μορφίνη, ωστόσο, βρέθηκε προηγουμένως ότι ενεργοποιεί μια διαδρομή εξαρτώμενη από c-Jun N-terminal kinase (JNK), ανεξάρτητη από GRK/αρρεστίνη, για να παραγάγει αδρανοποίηση του μ-οπιοειδούς υποδοχέα (MOR) σε σπονδυλικά μεσολαβούμενες, οξείες αντι-οδυνητικές αποκρίσεις. Στην τρέχουσα μελέτη, προσδιορίσαμε ότι η JNK2 απαιτείται επίσης για την κεντρικά μεσολαβούμενη ανοχή στην αναλγησία στη μορφίνη χρησιμοποιώντας τη δοκιμασία θερμής πλάκας. Συγκρίναμε την ενεργοποίηση JNK από μορφίνη και φεντανύλη σε ποντίκια JNK1(-/-), JNK2(-/-), JNK3(-/-) και GRK3(-/-) και βρήκαμε ότι και οι δύο ενώσεις ενεργοποιούν ειδικά την JNK2 in vivo· ωστόσο, η ενεργοποίηση της JNK2 από φεντανύλη ήταν ανεξάρτητη GRK3, ενώ η ενεργοποίηση της JNK2 από μορφίνη ήταν ανεξάρτητη GRK3. Σε κύτταρα HEK293 που εκφράζουν MOR-GFP, η θεραπεία με είτε siRNA αρρεστίνης, τον αναστολέα της Src family kinase PP2, είτε τον αναστολέα της πρωτεϊνικής κινάσης C (PKC) Go6976 έδειξε ότι η μορφίνη ενεργοποίησε την JNK2 μέσω ενός μηχανισμού ανεξάρτητου αρρεστίνης, εξαρτώμενου από Src και PKC, ενώ η φεντανύλη ενεργοποίησε την JNK2 μέσω ενός μηχανισμού εξαρτώμενου από Src-GRK3/αρρεστίνη-2 και ανεξάρτητου PKC. Αυτή η μελέτη αποσαφηνίζει διακριτούς μηχανισμούς ενεργοποίησης JNK που κατευθύνονται από σύνδεσμο από μ-οπιοειδείς αγωνιστές και η κατανόηση της σηματοδότησης που κατευθύνεται από σύνδεσμο στο MOR μπορεί να βελτιώσει τα οπιοειδή θεραπευτικά.
biotech
PubChem
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
expand_more
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
Απορρόφηση, Κατανομή & Απέκκριση
Τα υπογλώσσια δισκία φεντανύλης έχουν βιοδιαθεσιμότητα 54%, τα διαμεμβρανικά χάπια 50%, τα στοματικά δισκία 65%, το υπογλώσσιο σπρέι 76% και το ρινικό σπρέι είναι 20% πιο βιοδιαθέσιμο από τα διαμεμβρανικά (ή περίπου 64% βιοδιαθέσιμο). Τα διαμεμβρανικά χάπια φεντανύλης φτάνουν σε Cmax 0.4±0.1ng/mL για δόση 200μg και 2.5±0.6ng/mL για δόση 1600μg με Tmax 20-40 λεπτών. Η AUC ήταν 172±96ngmin/mL για δόση 200μg και 1508±1360ngmin/mL για δόση 1600μg. Το υπογλώσσιο σπρέι φεντανύλης έφτασε σε Cmax 0.20±0.06ng/mL για δόση 100μg και 1.61±0.60ng/mL για δόση 800μg με Tmax 0.69-1.25 ώρες, μειούμενο καθώς η δόση αυξανόταν. Η AUC ήταν 1.25±0.67ngh/mL για δόση 100μg και 10.38±3.70ngh/mL για δόση 800μg. Τα διαδερμικά συστήματα φεντανύλης έφτασαν σε Cmax 0.24±0.20ng/mL με Tmax 3.6±1.3h για δόση 25μg/h. Η AUC ήταν 0.42±0.35ng/mLh. Το ρινικό σπρέι φεντανύλης φτάνει σε Cmax 815±301pg/mL με Tmax λιγότερο από 1 ώρα για δόση 200μg/100μL. Η AUC ήταν 3772pgh/mL.
Εντός 72 ωρών, το 75% μιας δόσης φεντανύλης απεκκρίνεται στα ούρα με <7% αμετάβλητο, και το 9% απεκκρίνεται στα κόπρανα με <1% αμετάβλητο.
Ο όγκος κατανομής ενδοφλεβίως είναι 4L/kg (3-8L/kg). Ο όγκος κατανομής από του στόματος είναι 25.4L/kg. Σε ασθενείς με ηπατική ανεπάρκεια, ο όγκος κατανομής ενδοφλεβίως κυμαίνεται από 0.8-8L/kg. Η φεντανύλη διαπερνά τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και τον πλακούντα.
Η συνολική κάθαρση πλάσματος της φεντανύλης είναι 0.5L/hr/kg (0.3-0.7L/hr/kg) ή 42L/hr. Μετά από ενδοφλέβια δόση, οι χειρουργικοί ασθενείς εμφάνισαν κάθαρση 27-75L/h, οι ασθενείς με ηπατική ανεπάρκεια εμφάνισαν κάθαρση 3-80L/h, και οι ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια εμφάνισαν κάθαρση 30-78L/h.
Επειδή η απελευθέρωση της φεντανύλης από τα διαδερμικά συστήματα φεντανύλης και η διαπερυστική διαπερατότητα του φαρμάκου εξαρτώνται από τη θερμοκρασία, οι συγκεντρώσεις φεντανύλης στο πλάσμα θα μπορούσαν θεωρητικά να αυξηθούν περίπου κατά ένα τρίτο σε ασθενείς με θερμοκρασία σώματος 40 °C. Οι ασθενείς που αναπτύσσουν πυρετό κατά τη χρήση διαδερμικού συστήματος φεντανύλης θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά για εκδηλώσεις τοξικότητας οπιοειδών και η δόση του φαρμάκου θα πρέπει να προσαρμόζεται ανάλογα. Οι ασθενείς θα πρέπει να προειδοποιούνται να αποφεύγουν την έντονη σωματική άσκηση που οδηγεί σε αύξηση της θερμοκρασίας του πυρήνα του σώματος κατά τη χρήση του διαδερμικού συστήματος. Επειδή η εφαρμογή θερμότητας πάνω από το διαδερμικό σύστημα φεντανύλης αυξάνει τη μέση συστηματική έκθεση και τις μέγιστες συγκεντρώσεις πλάσματος του φαρμάκου κατά 120% και 61%, αντίστοιχα, και έχει οδηγήσει σε θανατηφόρες υπερβολικές δόσεις, οι ασθενείς που φορούν διαδερμικό σύστημα φεντανύλης θα πρέπει να συμβουλεύονται να αποφεύγουν την έκθεση της περιοχής εφαρμογής ή της γύρω περιοχής σε άμεσες εξωτερικές πηγές θερμότητας.
… Σκοπός αυτής της μελέτης ήταν να χαρακτηριστούν οι φαρμακοκινητικές της φεντανύλης σε έγκυες προβάτινες μετά από ενδοφλέβια και διαδερμική χορήγηση κατά τη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης που πραγματοποιήθηκε σε πρόβατο και έμβρυο. Οι φαρμακοκινητικές παράμετροι που αναφέρθηκαν για μη έγκυες προβάτινες και ο ονομαστικός ρυθμός διαδερμικής δόσης χρησιμοποιήθηκαν για τον εκ των προτέρων υπολογισμό για την επίτευξη αναλγητικής συγκέντρωσης φεντανύλης (0.5-2 ng/mL) στο μητρικό πλάσμα. Συνολικά 20 προβάτινες φυλής Aland landrace σε 118-127 ημέρες κύησης χρησιμοποιήθηκαν. Στο πρώτο πρωτόκολλο, 1 εβδομάδα πριν από τη χειρουργική επέμβαση, 10 ζώα έλαβαν ενδοφλέβια εφάπαξ δόση 2 ug/kg φεντανύλης, και την ημέρα της επέμβασης, εφαρμόστηκαν διαδερμικά επιθέματα φεντανύλης με ονομαστικό ρυθμό δόσης 2 ug/kg/h στον αντιβραχίονα, και στη συνέχεια δόθηκε στα πρόβατα ενδοφλέβια εφάπαξ δόση 2 ug/kg ακολουθούμενη από ενδοεγχειρητική έγχυση 2.5 ug/kg/hr. Στο δεύτερο πρωτόκολλο, 10 ζώα έλαβαν φεντανύλη μόνο ως διαδερμικά επιθέματα την ημέρα της επέμβασης και οξυκοδόνη για διάσωση αναλγησίας. Τα δεδομένα αναλύθηκαν με μοντελοποίηση πληθυσμιακής φαρμακοκινητικής. Οι ενδο- και μετεγχειρητικές συγκεντρώσεις φεντανύλης ήταν παρόμοιες και ελαφρώς χαμηλότερες από τις προβλέψεις εκ των προτέρων, και η κάθαρση απέκκρισης και η κατανομή φάνηκαν πιο αργές κατά τη διάρκεια της επέμβασης από ό,τι πριν ή μετά τη χειρουργική επέμβαση. Τα διαδερμικά επιθέματα παρείχαν παρατεταμένη απορρόφηση φεντανύλης έως και 5 ημέρες, αλλά ο ρυθμός απορρόφησης ήταν βραδύτερος από τον ονομαστικό ρυθμό δόσης και παρουσίασε υψηλή διατομεακή μεταβλητότητα.
Η επίδραση του pH του μέσου επώασης στη συσσώρευση φεντανύλης, λοφεντανύλης και αλφεντανύλης σημασμένης με τρίτιο σε κύτταρα ερευνήθηκε σε απομονωμένες καρδιές ινδικού χοιριδίου. Η φεντανύλη και η λοφεντανύλη συσσωρεύτηκαν στον καρδιακό ιστό έως περίπου 30- και 50-πλάσια, αντίστοιχα. Η ποσότητα του φαρμάκου που δεσμεύτηκε κατά την επίτευξη ισορροπίας βρέθηκε να εξαρτάται από το pH του μέσου. Σχεδιάζοντας την ισορροπία δέσμευσης έναντι του pH του λουτρού, λήφθηκαν καμπύλες που έμοιαζαν με καμπύλες τιτλοδότησης. Η ημι-μέγιστη δέσμευση επιτεύχθηκε σε τιμές pH κοντά στις τιμές pKa της φεντανύλης και της λοφεντανύλης. Η αλφεντανύλη συσσωρεύτηκε λιγότερο. Η πρόσληψη από τον ιστό ήταν έντονα ανάλογη με την εξωκυτταρική συγκέντρωση. Οι καρδιές που έφτασαν σε ισορροπία με φεντανύλη σε pH 8.5 απελευθέρωσαν την ένωση γρήγορα όταν εκτέθηκαν σε pH 7.0, ακόμη και στην συνεχή παρουσία φεντανύλης στο λουτρό. Συζητούνται οι συνέπειες των ευρημάτων για τις συνθήκες in vivo όσον αφορά πιθανή αύξηση των δράσεων της φεντανύλης από αναπνευστική οξέωση.
Η φεντανύλη είναι ένας συνθετικός αγωνιστής οπιοειδών που χρησιμοποιείται για τον έλεγχο του πόνου. Συχνά χορηγείται ως διαδερμικό επίθεμα, είναι ένα ενδιαφέρον φάρμακο για τη μελέτη της μεταθανάτιας ανακατανομής. Υποθέσαμε ότι οι συγκεντρώσεις φεντανύλης θα αυξάνονταν με την πάροδο του χρόνου μετά τον θάνατο, όπως μετρήθηκε στο αίμα που λήφθηκε την ημέρα πριν από τη νεκροψία και στο αίμα που λήφθηκε κατά τη στιγμή της νεκροψίας σε δέκα περιπτώσεις όπου εντοπίστηκαν επιθέματα φεντανύλης στο σημείο. Συγκρίθηκαν οι συγκεντρώσεις και υπολογίστηκαν οι λόγοι καρδιακού αίματος προς μηριαίο αίμα ως δείκτες μεταθανάτιας ανακατανομής. Οι συγκεντρώσεις φεντανύλης που μετρήθηκαν στο περιφερικό αίμα που λήφθηκε την ημέρα της νεκροψίας (περιφερικό αίμα 2 [PB2]) ήταν υψηλότερες από αυτές που λήφθηκαν την ημέρα πριν από τη νεκροψία (περιφερικό αίμα 1 [PB1]) με μέσο λόγο (PB2/PB1) 1.80. Ο λόγος των συγκεντρώσεων καρδιακού αίματος (HB) προς τις συγκεντρώσεις μηριαίου αίματος που λήφθηκαν κατά τη νεκροψία (PB2) είχε μέσο λόγο (HB/PB2) 1.08. Ορισμένες περιπτώσεις είχαν αίμα από την ίδια πηγή αναλυθεί σε δύο διαφορετικά εργαστήρια, και οι συγκεντρώσεις φεντανύλης σε αυτά τα δείγματα έδειξαν ενδο- και δια-εργαστηριακές διαφορές έως 25 ng/mL. Οι μεταθανάτιες συγκεντρώσεις φεντανύλης μπορεί να επηρεάζονται από προθανάτιους παράγοντες, μεταθανάτια ανακατανομή και εργαστηριακή μεταβλητότητα. Οι ιατροδικαστές παθολογοανατόμοι πρέπει να χρησιμοποιούν προσοχή κατά την ερμηνεία των επιπέδων φεντανύλης ως μέρος της διερεύνησης θανάτου.
Για περισσότερα δεδομένα Απορρόφησης, Κατανομής και Απέκκρισης (Πλήρη) για τη Φεντανύλη (32 συνολικά), επισκεφθείτε τη σελίδα του αρχείου HSDB.
water_drop
PubChem
Δέσμευση πρωτεϊνών
expand_more
Δέσμευση πρωτεϊνών
Σύνδεση με Πρωτεΐνες
Η φεντανύλη συνδέεται κατά 80-85% με πρωτεΐνες του πλάσματος. Σε μια μελέτη, ένα διάλυμα φεντανύλης 0.1μg/L συνδέθηκε κατά 77.9±1.1% με ανθρώπινη αλβουμίνη ορού και κατά 12.0±5.4% με α1-όξινη γλυκοπρωτεΐνη. Ένα διάλυμα νορφεντανύλης 0.1μg/L, του κύριου μεταβολίτη της φεντανύλης, συνδέθηκε κατά 7.62±1.2% με ανθρώπινη αλβουμίνη ορού και κατά 7.24±1.9% με α1-όξινη γλυκοπρωτεΐνη.
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
Μεταβολισμός
Η φεντανύλη μεταβολίζεται σε διάφορους ανενεργούς μεταβολίτες. Η φεντανύλη υφίσταται 99% N-απελευθέρωση σε νορφεντανύλη μέσω του κυτοχρώματος P450. Μπορεί επίσης να υδρολυθεί με αμίδιο σε δεσπροπιονυλφεντανύλη, ή να υδροξυλιωθεί αλκυλικά σε υδροξυφεντανύλη, η οποία N-απελευθερώνεται σε υδροξυνορφεντανύλη.
Η φεντανύλη δεν φαίνεται να μεταβολίζεται στο δέρμα κατά τη διαδερμική χορήγηση. Δεδομένα από κλινικές μελέτες και από μελέτες που χρησιμοποίησαν ανάλυση κυτταρικής γραμμής ανθρώπινων κερατινοκυττάρων υποδεικνύουν ότι περίπου το 92% μιας δόσης που χορηγείται από το διαδερμικό σύστημα φεντανύλης αντιστοιχεί σε αμετάβλητο φάρμακο στην συστηματική κυκλοφορία. Η συνολική κάθαρση πλάσματος της φεντανύλης αναφέρεται ότι είναι περίπου 500 mL/ώρα ανά kg (εύρος: 300-700 mL/ώρα ανά kg) ή 42-53 L/ώρα.
Το κιτρικό άλας φεντανύλης μεταβολίζεται εκτενώς στο ήπαρ και τον εντερικό βλεννογόνο. Μελέτες σε ζώα υποδεικνύουν ότι το φάρμακο υφίσταται οξείδωση μέσω των μικροσωμικών ενζύμων στο ήπαρ και τον εντερικό βλεννογόνο (κυρίως την ισομορφή 3Α4 του κυτοχρώματος P-450 [CYP]) σχηματίζοντας νορφεντανύλη· το φάρμακο υφίσταται επίσης υδρόλυση σχηματίζοντας 4-N-ανιλινοπιπεριδίνη και προπιονικό οξύ. Η νορφεντανύλη έχει αποδειχθεί φαρμακολογικά ανενεργή σε μελέτες σε ζώα. Η φεντανύλη απεκκρίνεται στα ούρα ως ανενεργοί μεταβολίτες και ως αμετάβλητο φάρμακο. Λιγότερο από το 10% μιας δόσης απεκκρίνεται αμετάβλητο στα ούρα και μόνο περίπου το 1% απεκκρίνεται στα κόπρανα ως αμετάβλητο φάρμακο.
Αυτή η μελέτη πραγματοποιήθηκε για να προσδιοριστεί εάν οι μεταβολίτες της φεντανύλης θα μπορούσαν να είναι χρήσιμοι στην ανίχνευση και παρακολούθηση της κατάχρησης ουσιών. Η παρουσία φεντανύλης και δύο από τους μεταβολίτες της στα ούρα και το σάλιο επτά γυναικών ασθενών που λάμβαναν μικρές δόσεις (110 +/- 56 μικρογραμμάρια) φεντανύλης μελετήθηκε έως και 96 ώρες από τη χορήγηση. Η φεντανύλη και οι δύο μεταβολίτες της (νορφεντανύλη και δεσπροπιονυλφεντανύλη) εξήχθησαν από δείγματα και αναλύθηκαν με αεριοχρωματογραφία/φασματομετρία μάζας. Η αμετάβλητη φεντανύλη ήταν ανιχνεύσιμη στα ούρα σε όλους τους ασθενείς αμέσως μετά τη μετεγχειρητική περίοδο και σε 3 από τους 7 ασθενείς στις 24 ώρες. Στις 72 ώρες, η φεντανύλη ήταν μη ανιχνεύσιμη. Η νορφεντανύλη ήταν παρούσα σε μεγαλύτερες ποσότητες από τη φεντανύλη αμέσως μετά τη μετεγχειρητική περίοδο και ανιχνεύθηκε σε όλους τους ασθενείς στις 48 ώρες και σε 4 από τους 7 ασθενείς στις 96 ώρες. Η δεσπροπιονυλφεντανύλη δεν ανιχνεύθηκε σε κανένα από τα δείγματα ούρων που ελέγχθηκαν. Ούτε η φεντανύλη ούτε οι μεταβολίτες της ανιχνεύθηκαν με συνέπεια σε καμία χρονική στιγμή στο σάλιο. Η ανάλυση σάλιου δεν φαίνεται να αποτελεί βιώσιμη εναλλακτική λύση στην ανάλυση ούρων με βάση αυτή τη μελέτη. Η ουρική νορφεντανύλη θα μπορούσε να θεωρηθεί ως η ουσία επιλογής κατά τον έλεγχο για κατάχρηση φεντανύλης.
Η φεντανύλη έχει γνωστούς ανθρώπινους μεταβολίτες που περιλαμβάνουν τη Φαινυλακεταλδεΰδη και τη Νορφεντανύλη.
Η φεντανύλη μεταβολίζεται κυρίως μέσω του ανθρώπινου συστήματος ισοενζύμων κυτοχρώματος P450 3A4. Οδός Απέκκρισης: Η φεντανύλη μεταβολίζεται κυρίως μέσω του ανθρώπινου συστήματος ισοενζύμων κυτοχρώματος P450 3A4 και κυρίως απεκκρίνεται στα ούρα. Εντός 72 ωρών από τη χορήγηση ενδοφλέβιας φεντανύλης, περίπου το 75% της δόσης απεκκρίνεται στα ούρα, κυρίως ως μεταβολίτες με λιγότερο από 10% να αντιπροσωπεύει αμετάβλητο φάρμακο. Χρόνος Ημίσειας Ζωής: 7 ώρες (εύρος 3-12)
hourglass
PubChem
Ημίσεια ζωή
expand_more
Ημίσεια ζωή
Βιολογικός Χρόνος Ημίσειας Ζωής
Ο χρόνος ημίσειας ζωής της φεντανύλης είναι 7 ώρες. Ο χρόνος ημίσειας ζωής του υπογλώσσιου σπρέι φεντανύλης είναι 5-12 ώρες.
Οι φαρμακοκινητικές της φεντανύλης μελετήθηκαν σε ασθενείς με κίρρωση και σε ασθενείς με φυσιολογική ηπατική και νεφρική λειτουργία που υποβάλλονταν σε χειρουργική επέμβαση υπό γενική αναισθησία, με τη δεύτερη ομάδα να χρησιμεύει ως μάρτυρες. Οι συγκεντρώσεις φεντανύλης στο πλάσμα μειώνονταν δι-εκθετικά στους μάρτυρες με μέσο χρόνο ημίσειας ζωής αποκλεισμού (T1/2 βήτα) 263 λεπτά· συνολική κάθαρση πλάσματος (Cl) 10.8 mL/kg/min, και συνολικός φαινόμενος όγκος κατανομής (V βήτα) 3.81 L/kg. Δεν παρατηρήθηκε σημαντική αλλαγή σε ασθενείς με κίρρωση: T1/2 βήτα ήταν 304 λεπτά, Cl 11.3 mL/kg/min και V βήτα 4.41 L/kg. Αυτά τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι ο χρόνος ημίσειας ζωής αποκλεισμού της φεντανύλης δεν επηρεάζεται πρωτίστως από τον ρυθμό με τον οποίο μεταβολίζεται στο ήπαρ.
Η φεντανύλη χορηγήθηκε ενδοφλεβίως και διαδερμικά σε οκτώ χειρουργικούς ασθενείς για να προσδιοριστεί η συστηματική βιοδιαθεσιμότητα και ο ρυθμός απορρόφησης του διαδερμικά χορηγούμενου φαρμάκου. Οι συγκεντρώσεις φεντανύλης στον ορό έφτασαν σε ένα επίπεδο σταθερότητας περίπου 14 ώρες μετά την τοποθέτηση του διαδερμικού συστήματος χορήγησης φεντανύλης. Αυτό το επίπεδο σταθερότητας διατηρήθηκε μέχρι την αφαίρεση του συστήματος στις 24 ώρες. Η πτώση στις συγκεντρώσεις φεντανύλης στον ορό μετά την αφαίρεση του διαδερμικού συστήματος είχε τερματικό χρόνο ημίσειας ζωής 17.0 ± 2.3 ώρες (μέσος όρος ± SD), σημαντικά μεγαλύτερο από τον τερματικό χρόνο ημίσειας ζωής αποκλεισμού μετά από ενδοφλέβια χορήγηση φεντανύλης στους ίδιους ασθενείς (6.1 ± 2.0 ώρες)…
… Για να προσδιοριστεί η βιοδιαθεσιμότητα και η απορρόφηση της φεντανύλης από το OTFC, 12 εθελοντές έλαβαν ενδοφλέβια φεντανύλη κιτρικό ή OTFC 15 ug/kg σε δύο περιπτώσεις. Σε μια τρίτη περίσταση, οι συγγραφείς αξιολόγησαν τη χορήγηση από του στόματος (γαστρεντερική απορρόφηση) δίνοντας σε οκτώ από τους ίδιους εθελοντές την ίδια δόση διαλύματος φεντανύλης κιτρικού για κατάποση. Σε κάθε μελέτη, λήφθηκαν αρτηριακά δείγματα αίματος για 24 ώρες για ανάλυση φεντανύλης στο πλάσμα. Μετά από ενδοφλέβια (iv) χορήγηση φεντανύλης … ο τερματικός χρόνος ημίσειας ζωής αποκλεισμού ήταν 425 ± 102 λεπτά.
Μετά από IV χορήγηση φεντανύλης κιτρικού σε υγιή άτομα, ο εκτιμώμενος αρχικός χρόνος ημίσειας ζωής κατανομής ήταν περίπου 6 λεπτά, ο δεύτερος χρόνος ημίσειας ζωής κατανομής ήταν περίπου 1 ώρα, και ο τερματικός χρόνος ημίσειας ζωής ήταν περίπου 16 ώρες.
Μελέτες IV φεντανύλης υποδηλώνουν ότι η κάθαρση του φαρμάκου μπορεί να μειωθεί και ο χρόνος ημίσειας ζωής να αυξηθεί σε ηλικιωμένους ασθενείς. Αν και το φαρμακοκινητικό προφίλ της φεντανύλης σε υγιείς Καυκάσιους ενήλικες 65 ετών και άνω (μέση ηλικία: 71 έτη) ήταν γενικά παρόμοιο με αυτό σε ενήλικες 18-45 ετών μετά την εφαρμογή ενός διαδερμικού συστήματος φεντανύλης με ετικέτα που παραδίδει 100 ug/ώρα για 72 ώρες, ο μέσος χρόνος ημίσειας ζωής του φαρμάκου ήταν μεγαλύτερος σε ηλικιωμένα άτομα σε σύγκριση με νεότερους ενήλικες (34.4 έναντι 23.5 ωρών).
category
PubChem
MeSH classification
expand_more
MeSH classification
Κατάταξη Φαρμακολογικής Ταξινόμησης MeSH
- Ενώσεις με δράση παρόμοια με ΟΠΙΟΕΙΔΗ ΑΛΚΑΛΟΕΙΔΗ, που δρουν στους ΟΠΙΟΕΙΔΕΙΣ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ. Τα χαρακτηριστικά περιλαμβάνουν την πρόκληση ΑΝΑΛΓΗΣΙΑΣ ή ΝΑΡΚΩΣΗΣ.
- Φάρμακα που χορηγούνται σε συνδυασμό με αναισθητικά για αύξηση της αποτελεσματικότητας, βελτίωση της χορήγησης ή μείωση της απαιτούμενης δόσης.
- Φάρμακα που προκαλούν ΝΑΡΚΩΣΗ. Τα ναρκωτικά περιλαμβάνουν φάρμακα που προκαλούν υπνηλία ή επάγουν ύπνο (ΗΜΙΩΣΗ)· φυσικά ή συνθετικά παράγωγα του ΟΠΙΟΥ ή της ΜΟΡΦΙΝΗΣ ή οποιαδήποτε ουσία έχει τέτοιες επιδράσεις. Είναι ισχυρά επαγωγείς ΑΝΑΛΓΗΣΙΑΣ και ΟΠΙΟΕΙΔΩΝ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ.
- Υπερβραχείας δράσης αναισθητικά που χρησιμοποιούνται για την εισαγωγή. Η απώλεια συνείδησης είναι ταχεία και η εισαγωγή ευχάριστη, αλλά δεν υπάρχει μυϊκή χαλάρωση και οι αντανακλαστικοί συχνά δεν μειώνονται επαρκώς. Η επαναλαμβανόμενη χορήγηση οδηγεί σε συσσώρευση και παρατείνει τον χρόνο ανάρρωσης. Δεδομένου ότι αυτά τα φάρμακα έχουν ελάχιστη ή καμία αναλγητική δράση, σπάνια χρησιμοποιούνται μόνα τους εκτός από σύντομες επείγουσες διαδικασίες. (Από AMA Drug Evaluations Annual, 1994, σ.174)
fact_check
PubChem
FDA classification
expand_more
FDA classification
Κατάταξη FDA
- UF599785JZ
- FENTANYL
- Μηχανισμοί Δράσης [MoA] - Πλήρεις Οπιοειδείς Αγωνιστές
- Καθορισμένη Φαρμακολογική Κατηγορία [EPC] - Οπιοειδής Αγωνιστής
- Η φεντανύλη είναι Οπιοειδής Αγωνιστής. Ο μηχανισμός δράσης της φεντανύλης είναι ως Πλήρης Οπιοειδής Αγωνιστής.
- FENTANYL
- Οπιοειδής Αγωνιστής [EPC]· Πλήρεις Οπιοειδείς Αγωνιστές [MoA]
Απόσυρση / Deprescribing
Αναλγητικά οπιοειδή
Η δόση του οπιοειδούς μπορεί να μειωθεί κατά 10% εβδομαδιαίως ή κάθε δύο εβδομάδες. Εξατομικεύστε τη σταδιακή μείωση - αργός ρυθμός μείωσης ή παύση εάν τα συμπτώματα στέρησης είναι σημαντικά για τον ασθενή.
⚠ Τα οπιοειδή συνδέονται συνήθως με συμπτώματα στέρησης εάν διακοπούν απότομα, απαιτείται αργή σταδιακή μείωση.
Επιστημονικό Προφίλ
expand_more
Κατάταξη Φαρμακολογικής Ταξινόμησης MeSH
- Ενώσεις με δράση παρόμοια με ΟΠΙΟΕΙΔΗ ΑΛΚΑΛΟΕΙΔΗ, που δρουν στους ΟΠΙΟΕΙΔΕΙΣ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ. Τα χαρακτηριστικά περιλαμβάνουν την πρόκληση ΑΝΑΛΓΗΣΙΑΣ ή ΝΑΡΚΩΣΗΣ.
- Φάρμακα που χορηγούνται σε συνδυασμό με αναισθητικά για αύξηση της αποτελεσματικότητας, βελτίωση της χορήγησης ή μείωση της απαιτούμενης δόσης.
- Φάρμακα που προκαλούν ΝΑΡΚΩΣΗ. Τα ναρκωτικά περιλαμβάνουν φάρμακα που προκαλούν υπνηλία ή επάγουν ύπνο (ΗΜΙΩΣΗ)· φυσικά ή συνθετικά παράγωγα του ΟΠΙΟΥ ή της ΜΟΡΦΙΝΗΣ ή οποιαδήποτε ουσία έχει τέτοιες επιδράσεις. Είναι ισχυρά επαγωγείς ΑΝΑΛΓΗΣΙΑΣ και ΟΠΙΟΕΙΔΩΝ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ.
- Υπερβραχείας δράσης αναισθητικά που χρησιμοποιούνται για την εισαγωγή. Η απώλεια συνείδησης είναι ταχεία και η εισαγωγή ευχάριστη, αλλά δεν υπάρχει μυϊκή χαλάρωση και οι αντανακλαστικοί συχνά δεν μειώνονται επαρκώς. Η επαναλαμβανόμενη χορήγηση οδηγεί σε συσσώρευση και παρατείνει τον χρόνο ανάρρωσης. Δεδομένου ότι αυτά τα φάρμακα έχουν ελάχιστη ή καμία αναλγητική δράση, σπάνια χρησιμοποιούνται μόνα τους εκτός από σύντομες επείγουσες διαδικασίες. (Από AMA Drug Evaluations Annual, 1994, σ.174)