Clinio Logo
Clinio
ΔΡΑΣΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ N01AH01 SPC ΕΟΦ DrugBank PubChem Σκευάσματα

FENTANYL

Φαιντανύλη

Tα οπιοειδή αναλγητικά σύμφωνα με τη χημική τους δομή περιλαμβάνουν τα φυσικά αλκαλοειδή του οπίου και τα συνθετικά παράγωγα. Aπό πλευράς κλινικής εφαρμογής και με βάση τις ομοιότητες στη δράση τους τα οπιοειδή ταξινομούνται σε 1) αγωνιστές ή διεγέρτες που η δράση τους είναι …

Chemical structure of FENTANYL

Εμπορικά Ονόματα

ABSTRAL ACTIQ DUROGESIC FENTANYL/DEMO FENTANYL-JANSSEN FENTANYL/KALCEKS FENTANYL-MYLAN FENTANYL-ORON INSTANYL PALEXIA

Κλινική Σύνοψη

Προτεραιότητα πηγών: SPC, ΕΟΦ, DrugBank

Curated
clinical_notes
ΕΟΦ

Ενδείξεις

expand_more
Yπό μορφήν εμπλάστρου: Xρόνιο και ανθεκτικό άλγος για το οποίο απαιτείται η χρήση οπιοειδών αναλγητικών, εφόσον όλα τα άλλα μη οπιούχα αναλγητικά δεν είχαν αποτέλεσμα.Υπό μορφήν τροχίσκου: Για την αντιμετώπιση της αιφνίδιας έξαρσης του άλγους (breakthrough…
medication
SPC-FENTANYL-MYLAN

Δοσολογία

expand_more
Οδός:
Διαδερμική
Χορήγηση:
Κάθε 72 ώρες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να χρειαστεί αλλαγή μετά από 48 ώρες.
Δόση έναρξης:
12 μg/ώρα (για ασθενείς που ξεκινούν οπιοειδή για πρώτη φορά)
Τιτλοποίηση:
Η δόση μπορεί να αυξηθεί μετά από 3 ημέρες. Η περαιτέρω προσαρμογή γίνεται συνήθως κατά 25 μικρογραμμάρια/ώρα.
  • Ενήλικες
  • Ηλικιωμένοι ασθενείς
  • Ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία
  • Ασθενείς με ηπατική δυσλειτουργία
  • Έφηβοι ηλικίας 16 ετών και άνω
  • Παιδιά και έφηβοι ηλικίας 2 έως 16 ετών
    Πρέπει να έχουν αναπτύξει ανοχή στα οπιοειδή και να λαμβάνουν ήδη τουλάχιστον 30 mg σε ισοδύναμα από του στόματος μορφίνης την ημέρα.
block
SPC-FENTANYL-MYLAN

Αντενδείξεις

expand_more
  • Υπερευαισθησία στη δραστική ουσία ή σε κάποιο από τα έκδοχα που αναφέρονται στην παράγραφο 6.1.
  • Οξύ ή μετεγχειρητικό άλγος, επειδή η προσαρμογή της δόσης δεν είναι δυνατή κατά τη διάρκεια της βραχυχρόνιας χρήσης και επειδή ενδέχεται να προκύψει σοβαρός ή απειλητικός για τη ζωή υποαερισμός.
  • Σοβαρή διαταραχή του κεντρικού νευρικού συστήματος.
  • Σοβαρή καταστολή του αναπνευστικού συστήματος.
warning
SPC-FENTANYL-MYLAN

Προειδοποιήσεις

expand_more
  • Παρακολούθηση μετά την αφαίρεση του Fentanyl / Mylan
  • Χορήγηση υπό ιατρική επίβλεψη
  • Αναπνευστική καταστολή
    Παρακολούθηση για την επίδραση αυτή. Η αναπνευστική καταστολή μπορεί να επιμείνει και μετά την αφαίρεση του εμπλάστρου. Η συχνότητα εμφάνισης αναπνευστικής καταστολής αυξάνει αυξανομένης της δόσης της φαιντανύλης (βλ. Δοσολογία). Φάρμακα που δρουν στο ΚΝΣ μπορεί να επιδεινώσουν την αναπνευστική καταστολή (βλ. Αλληλεπιδράσεις).
  • Χρόνια πνευμονοπάθεια
    ΠληθυσμόςΑσθενείς με χρόνια αποφρακτική ή άλλες πνευμονοπάθειες
    Η φαιντανύλη ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρότερες ανεπιθύμητες ενέργειες. Τα οπιοειδή μπορεί να μειώσουν την αναπνευστική δυναμικότητα και να αυξήσουν την αντίσταση των αεραγωγών.
  • Σεροτονινεργικό σύνδρομο
    Προσοχή σε περίπτωση συγχορήγησης με άλλα φαρμακευτικά προϊόντα που επιδρούν στα σεροτονινεργικά συστήματα. Η ανάπτυξη πιθανού σεροτονινεργικού συνδρόμου μπορεί να παρουσιαστεί με τη ταυτόχρονη χρήση σεροτονινεργικών φαρμακευτικών προϊόντων (SSRIs, SNRIs) καθώς και φαρμακευτικών προϊόντων που αδρανοποιούν το μεταβολισμό της σεροτονίνης (συμπεριλαμβανομένων των αναστολέων της ΜΑΟ). Μπορεί να συμβεί ακόμα και όταν λαμβάνονται οι συνιστώμενες δόσεις. Σε περίπτωση υποψίας, αξιολόγηση άμεσης διακοπής της θεραπείας με Fentanyl / Mylan.
  • Εξάρτηση και δυναμικό κατάχρησης
    Παρακολούθηση για τυχόν σημεία κακής χρήσης, κατάχρησης ή εθισμού. Η κατάχρηση ή η εκούσια κακή χρήση μπορεί να οδηγήσει σε υπερδοσολογία και/ή θάνατο.
  • Αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση
    Χρήση με προσοχή σε ασθενείς ευαίσθητους στις ενδοκρανιακές επιδράσεις της κατακράτησης CO2, όπως ασθενείς με ενδείξεις αυξημένης ενδοκρανιακής πίεσης, μειωμένη συνείδηση ή κώμα. Χρήση με προσοχή σε ασθενείς με όγκους στον εγκέφαλο.
  • Καρδιοπάθεια
    Χορήγηση με προσοχή σε ασθενείς με βραδυαρρυθμίες. Τα οπιοειδή μπορούν να προκαλέσουν υπόταση, ειδικά σε ασθενείς με οξεία υποογκαιμία. Διόρθωση υπότασης ή υποογκαιμίας πριν την έναρξη της αγωγής.
  • Ηπατική δυσλειτουργία
    Παρακολούθηση για σημεία τοξικότητας και μείωση δόσης εάν είναι απαραίτητο (βλ. Φαρμακοκινητικές).
  • Νεφρική δυσλειτουργία
    Παρακολούθηση για σημεία τοξικότητας και μείωση δόσης εάν είναι απαραίτητο (βλ. Φαρμακοκινητικές).
  • Πυρετός/ εξωτερική εφαρμογή θερμότητας
    Παρακολούθηση για ανεπιθύμητες ενέργειες λόγω οπιοειδών και αναπροσαρμογή δόσης εάν χρειάζεται. Αποφυγή έκθεσης της περιοχής εφαρμογής σε άμεσες πηγές εξωτερικής θερμότητας.
  • Γαστρεντερικό σύστημα
    Σύσταση για προφυλακτικά μέτρα κατά της δυσκοιλιότητας, εξέταση λήψης προφυλακτικής αγωγής με υπακτικά. Προσοχή σε ασθενείς με χρόνια δυσκοιλιότητα. Διακοπή θεραπείας σε περίπτωση υποψίας ή διάγνωσης παραλυτικού ειλεού.
  • Παροξυσμικός πόνος
    Ανάγκη για συμπληρωματική θεραπεία με κάποιο δυνατό, ταχέως απορροφούμενο φαρμακευτικό προϊόν.
  • Χρήση σε ηλικιωμένους ασθενείς
    Παρακολούθηση για σημεία τοξικότητας και μείωση δοσολογίας εάν είναι απαραίτητο (βλ. Φαρμακοκινητικές).
  • Παιδιατρικός πληθυσμός
    ΠληθυσμόςΠαιδιατρικοί ασθενείς ηλικίας 2 ετών ή μεγαλύτεροι που έχουν προηγουμένως υποβληθεί σε θεραπεία με οπιοειδή.
    Η φαιντανύλη δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιατρικούς ασθενείς που δεν έχουν προηγουμένως υποβληθεί σε θεραπεία με οπιοειδή. Η διαδερμική μορφή φαιντανύλης δε μελετήθηκε σε παιδιά κάτω των 2 ετών. Το Fentanyl / Mylan δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιά ηλικίας κάτω των 2 ετών. Προσοχή στη θέση εφαρμογής και στον έλεγχο της συγκόλλησης του εμπλάστρου για να προφυλαχθούν τα παιδιά από τυχαία κατάποση.
  • Ασθενείς με βαριά μυασθένεια
    Μπορεί να λάβουν χώρα μη-επιληπτικές (μυο)κλονικές αντιδράσεις. Δίδεται προσοχή κατά τη θεραπεία.
  • Έκθεση από λάθος λόγω μετακίνησης του εμπλάστρου από το άτομο που το φορά
    Σε περίπτωση κατά λάθος μεταφοράς εμπλάστρου, αφαίρεση άμεσα από το δέρμα του ατόμου που κόλλησε κατά λάθος (βλ. Υπερδοσολογία).
swap_horiz
SPC-FENTANYL-MYLAN

Αλληλεπιδράσεις

expand_more
  • Άλλα κατασταλτικά του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (οπιοειδή, κατασταλτικά, υπνωτικά, γενικά αναισθητικά, φαινοθειαζίνες, ηρεμιστικά, χαλαρωτικά μυών, κατασταλτικά αντιισταμινικά, αλκοόλ)
    Προσοχή
    Αθροιστική κατασταλτική δράση, υποαερισμός, υπόταση, έντονη καταστολή, κώμα, θάνατος.
    ΣύστασηΑπαιτείται ιδιαίτερη φροντίδα και παρακολούθηση. Μείωση δόσης.
  • Αναστολείς CYP3A4 (π.χ. ριτοναβίρη, κετοκοναζόλη, ιτρακοναζόλη, φλουκοναζόλη, βορικοναζόλη, τρολεανδομυκίνη, κλαριθρομυκίνη, νελφιναβίρη, νεφαζοδόνη, βεραπαμίλη, διλτιαζέμη, αμιωδαρόνη)
    Προσοχή
    Αύξηση των συγκεντρώσεων φαιντανύλης στο πλάσμα, πιθανή αύξηση/παράταση θεραπευτικών και ανεπιθύμητων ενεργειών, σοβαρή αναπνευστική καταστολή.
    ΣύστασηΑυξημένη φροντίδα και παρακολούθηση. Δεν συνιστάται εκτός εάν ο ασθενής παρακολουθείται στενά.
  • Επαγωγείς CYP3A4 (π.χ. ριφαμπικίνη, καρβαμαζεπίνη, φαινοβαρβιτάλη, φαινυτοίνη)
    Προσοχή
    Μείωση συγκεντρώσεων φαιντανύλης στο πλάσμα, ελάττωση θεραπευτικού αποτελέσματος. Μετά από διακοπή, πιθανή αύξηση συγκεντρώσεων φαιντανύλης και σοβαρή αναπνευστική καταστολή.
    ΣύστασηΠιθανή αναπροσαρμογή δόσης. Προσεκτική παρακολούθηση και αναπροσαρμογή δόσης εάν κριθεί αναγκαίο.
  • Αναστολείς της Μονοαμινοοξειδάσης (MAOI)
    Αντένδειξη
    Σοβαρές και μη αναμενόμενες αλληλεπιδράσεις, ενίσχυση δράσεων οπιοειδών ή σεροτονινεργικών δράσεων.
    ΣύστασηΜη χρήση εντός 14 ημερών από τη διακοπή MAOIs.
  • Σεροτονινεργικοί παράγοντες (SSRIs, SNRIs, MAOIs)
    Προσοχή
    Αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης σεροτονινεργικού συνδρόμου.
    ΣύστασηΠαρακολούθηση για σεροτονινεργικό σύνδρομο.
  • Μικτού τύπου αγωνιστές/ανταγωνιστές (βουπρενορφίνη, ναλβουφίνη, πενταζοκίνη)
    Αντένδειξη
    Μερικός ανταγωνισμός της αναλγητικής δράσης της φαιντανύλης, πιθανή πρόκληση συμπτωμάτων στέρησης σε ασθενείς με εξάρτηση.
    ΣύστασηΜη συνιστώμενη ταυτόχρονη χρήση.
sick
SPC-FENTANYL-MYLAN

Ανεπιθύμητες ενέργειες

expand_more
Διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος
  • Υπερευαισθησία
  • Αναφυλακτικό σοκ
  • Αναφυλακτική αντίδραση
  • Αναφυλακτο-ειδής αντίδραση
Διαταραχές του μεταβολισμού και της θρέψης
  • Ανορεξία
Ψυχιατρικές διαταραχές
  • Αϋπνία
  • Κατάθλιψη
  • Άγχος
  • Συγχυτική κατάσταση
  • Ψευδαισθήσεις
  • Διέγερση
  • Αποπροσανατολισμός
  • Ευφορική συναισθηματική διάθεση
Διαταραχές του νευρικού συστήματος
  • Υπνηλία
  • Ζάλη
  • Κεφαλαλγία
  • Τρόμος
  • Παραισθησία
  • Υπαισθησία
  • Σπασμοί (συμπεριλαμβανομένων κλονικών σπασμών και σπασμών γενικευμένης επιληψίας)
  • Αμνησία
  • Διαταραχές λόγου
  • Μειωμένο επίπεδο συνείδησης
  • Απώλεια συνείδησης
Οφθαλμικές διαταραχές
  • Επιπεφυκίτιδα
  • Θολή όραση
  • Μύση
Διαταραχές του ωτός και του λαβυρίνθου
  • Ίλιγγος
Καρδιακές διαταραχές
  • Αίσθημα παλμών
  • Ταχυκαρδία
  • Βραδυκαρδία
  • Κυάνωση
  • Αρρυθμία
Αγγειακές διαταραχές
  • Υπέρταση
  • Υπόταση
  • Αγγειοδιαστολή
Διαταραχές του αναπνευστικού συστήματος, του θώρακα και του μεσοθωρακίου
  • Δύσπνοια
  • Αναπνευστική καταστολή
  • Αναπνευστική δυσχέρεια
  • Άπνοια
  • Υποαερισμός
  • Βραδύπνοια
Διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος
  • Ναυτία
  • Έμετος
  • Δυσκοιλιότητα
  • Διάρροια
  • Ξηροστομία
  • Κοιλιακό άλγος
  • Άλγος άνω κοιλιακής χώρας
  • Δυσπεψία
  • Ειλεός
  • Ατελής ειλεός
  • Επώδυνος μετεωρισμός εντέρου
Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού
  • Υπεριδρωσία
  • Κνησμός
  • Εξάνθημα
  • Ερύθημα
  • Έκζεμα
  • Αλλεργική δερματίτιδα
  • Δερματική διαταραχή
  • Δερματίτιδα
  • Δερματίτιδα από επαφή
Διαταραχές του μυοσκελετικού συστήματος και του συνδετικού ιστού
  • Μυικοί σπασμοί
  • Μυικές δεσμιδώσεις
Διαταραχές των νεφρών και των ουροφόρων οδών
  • Κατακράτηση ούρων
  • Ολιγοουρία
  • Άλγος στην κύστη
Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος και του μαστού
  • Στυτική δυσλειτουργία
  • Σεξουαλική δυσλειτουργία
Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης
  • Κόπωση
  • Περιφερικό οίδημα
  • Εξασθένιση
  • Κακουχία
  • Αίσθηση ψυχρού
  • Αντίδραση της θέσης εφαρμογής
  • Γριππώδης συνδρομή
  • Αίσθηση μεταβολής της θερμοκρασίας του σώματος
  • Υπερευαισθησία της θέσης εφαρμογής
  • Σύνδρομο στέρησης λόγω διακοπής φαρμάκου
  • Πυρεξία
  • Δερματίτιδα της θέσης εφαρμογής
  • Έκζεμα της θέσης εφαρμογής
Λεπτομέρειες κατά συχνότητα expand_more
  • Υπερευαισθησία
    Διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος
    Όχι συχνές
  • Αναφυλακτικό σοκ, Αναφυλακτική αντίδραση, Αναφυλακτο-ειδής αντίδραση
    Διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος
    Σπάνιες
  • Ανορεξία
    Διαταραχές του μεταβολισμού και της θρέψης
    Συχνές
  • Αϋπνία
    Ψυχιατρικές διαταραχές
    Συχνές
  • Κατάθλιψη
    Ψυχιατρικές διαταραχές
    Συχνές
  • Άγχος
    Ψυχιατρικές διαταραχές
    Συχνές
  • Συγχυτική κατάσταση
    Ψυχιατρικές διαταραχές
    Συχνές
  • Ψευδαισθήσεις
    Ψυχιατρικές διαταραχές
    Συχνές
  • Διέγερση
    Ψυχιατρικές διαταραχές
    Όχι συχνές
  • Αποπροσανατολισμός
    Ψυχιατρικές διαταραχές
    Όχι συχνές
  • Ευφορική συναισθηματική διάθεση
    Ψυχιατρικές διαταραχές
    Όχι συχνές
  • Υπνηλία
    Διαταραχές του νευρικού συστήματος
    Πολύ συχνές
  • Ζάλη
    Διαταραχές του νευρικού συστήματος
    Πολύ συχνές
  • Κεφαλαλγία
    Διαταραχές του νευρικού συστήματος
    Πολύ συχνές
  • Τρόμος
    Διαταραχές του νευρικού συστήματος
    Συχνές
  • Παραισθησία
    Διαταραχές του νευρικού συστήματος
    Συχνές
  • Υπαισθησία
    Διαταραχές του νευρικού συστήματος
    Όχι συχνές
  • Σπασμοί (συμπεριλαμβανομένων κλονικών σπασμών και σπασμών γενικευμένης επιληψίας)
    Διαταραχές του νευρικού συστήματος
    Όχι συχνές
  • Αμνησία
    Διαταραχές του νευρικού συστήματος
    Όχι συχνές
  • Διαταραχές λόγου
    Διαταραχές του νευρικού συστήματος
    Όχι συχνές
  • Μειωμένο επίπεδο συνείδησης
    Διαταραχές του νευρικού συστήματος
    Όχι συχνές
  • Απώλεια συνείδησης
    Διαταραχές του νευρικού συστήματος
    Όχι συχνές
  • Επιπεφυκίτιδα
    Οφθαλμικές διαταραχές
    Συχνές
  • Θολή όραση
    Οφθαλμικές διαταραχές
    Όχι συχνές
  • Μύση
    Οφθαλμικές διαταραχές
    Σπάνιες
  • Ίλιγγος
    Διαταραχές του ωτός και του λαβυρίνθου
    Συχνές
  • Αίσθημα παλμών
    Καρδιακές διαταραχές
    Συχνές
  • Ταχυκαρδία
    Καρδιακές διαταραχές
    Συχνές
  • Βραδυκαρδία
    Καρδιακές διαταραχές
    Όχι συχνές
  • Κυάνωση
    Καρδιακές διαταραχές
    Όχι συχνές
  • Αρρυθμία
    Καρδιακές διαταραχές
    Σπάνιες
  • Υπέρταση
    Αγγειακές διαταραχές
    Συχνές
  • Υπόταση
    Αγγειακές διαταραχές
    Όχι συχνές
  • Αγγειοδιαστολή
    Αγγειακές διαταραχές
    Όχι συχνές
  • Δύσπνοια
    Διαταραχές του αναπνευστικού συστήματος, του θώρακα και του μεσοθωρακίου
    Συχνές
  • Αναπνευστική καταστολή
    Διαταραχές του αναπνευστικού συστήματος, του θώρακα και του μεσοθωρακίου
    Συχνές
  • Αναπνευστική δυσχέρεια
    Διαταραχές του αναπνευστικού συστήματος, του θώρακα και του μεσοθωρακίου
    Όχι συχνές
  • Άπνοια
    Διαταραχές του αναπνευστικού συστήματος, του θώρακα και του μεσοθωρακίου
    Σπάνιες
  • Υποαερισμός
    Διαταραχές του αναπνευστικού συστήματος, του θώρακα και του μεσοθωρακίου
    Σπάνιες
  • Βραδύπνοια
    Διαταραχές του αναπνευστικού συστήματος, του θώρακα και του μεσοθωρακίου
    Πολύ σπάνιες
  • Ναυτία
    Διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος
    Πολύ συχνές
  • Έμετος
    Διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος
    Πολύ συχνές
  • Δυσκοιλιότητα
    Διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος
    Πολύ συχνές
  • Διάρροια
    Διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος
    Συχνές
  • Ξηροστομία
    Διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος
    Συχνές
  • Κοιλιακό άλγος
    Διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος
    Συχνές
  • Άλγος άνω κοιλιακής χώρας
    Διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος
    Συχνές
  • Δυσπεψία
    Διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος
    Συχνές
  • Ειλεός
    Διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος
    Όχι συχνές
  • Ατελής ειλεός
    Διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος
    Όχι συχνές
  • Επώδυνος μετεωρισμός εντέρου
    Διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος
    Όχι συχνές
  • Υπεριδρωσία
    Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού
    Συχνές
  • Κνησμός
    Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού
    Συχνές
  • Εξάνθημα
    Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού
    Συχνές
  • Ερύθημα
    Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού
    Συχνές
  • Έκζεμα
    Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού
    Όχι συχνές
  • Αλλεργική δερματίτιδα
    Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού
    Όχι συχνές
  • Δερματική διαταραχή
    Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού
    Όχι συχνές
  • Δερματίτιδα
    Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού
    Όχι συχνές
  • Δερματίτιδα από επαφή
    Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού
    Όχι συχνές
  • Μυικοί σπασμοί
    Διαταραχές του μυοσκελετικού συστήματος και του συνδετικού ιστού
    Συχνές
  • Μυικές δεσμιδώσεις
    Διαταραχές του μυοσκελετικού συστήματος και του συνδετικού ιστού
    Όχι συχνές
  • Κατακράτηση ούρων
    Διαταραχές των νεφρών και των ουροφόρων οδών
    Συχνές
  • Ολιγοουρία
    Διαταραχές των νεφρών και των ουροφόρων οδών
    Όχι συχνές
  • Άλγος στην κύστη
    Διαταραχές των νεφρών και των ουροφόρων οδών
    Όχι συχνές
  • Στυτική δυσλειτουργία
    Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος και του μαστού
    Συχνές
  • Σεξουαλική δυσλειτουργία
    Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος και του μαστού
    Συχνές
  • Κόπωση
    Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης
    Συχνές
  • Περιφερικό οίδημα
    Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης
    Συχνές
  • Εξασθένιση
    Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης
    Συχνές
  • Κακουχία
    Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης
    Συχνές
  • Αίσθηση ψυχρού
    Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης
    Συχνές
  • Αντίδραση της θέσης εφαρμογής
    Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης
    Όχι συχνές
  • Γριππώδης συνδρομή
    Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης
    Όχι συχνές
  • Αίσθηση μεταβολής της θερμοκρασίας του σώματος
    Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης
    Όχι συχνές
  • Υπερευαισθησία της θέσης εφαρμογής
    Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης
    Όχι συχνές
  • Σύνδρομο στέρησης λόγω διακοπής φαρμάκου
    Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης
    Όχι συχνές
  • Πυρεξία
    Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης
    Όχι συχνές
  • Δερματίτιδα της θέσης εφαρμογής
    Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης
    Σπάνιες
  • Έκζεμα της θέσης εφαρμογής
    Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης
    Σπάνιες
pregnant_woman
SPC-FENTANYL-MYLAN

Κύηση / γαλουχία

Επίπεδο κινδύνου: Άγνωστο expand_more
  • Κύηση
    Αποφεύγεται
    Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για τη χρήση της φαιντανύλης σε έγκυες γυναίκες. Μελέτες σε πειραματόζωα έχουν δείξει κάποια τοξικότητα στην αναπαραγωγική ικανότητα (βλ. Φαρμακοδυναμικές). Ο δυνητικός κίνδυνος για τον άνθρωπο είναι άγνωστος, αν και έχει βρεθεί πως η φαιντανύλη χορηγούμενη ως ενδοφλέβιο αναισθητικό διαπερνά τον πλακούντα στα πρώιμα στάδια της κύησης στον άνθρωπο. Έχει αναφερθεί σύνδρομο απόσυρσης του νεογνού σε νεογέννητα βρέφη των οποίων οι μητέρες έκαναν χρόνια χρήση φαιντανύλης κατά τη διάρκεια της κύησης. Το Fentanyl / Mylan δε θα πρέπει να χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια της κύησης, εκτός και αν αυτό είναι σαφώς απαραίτητο. Δε συνιστάται η χρήση του Fentanyl / Mylan κατά τον τοκετό επειδή δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση οξέους ή μετεγχειρητικού άλγους (βλ. Αντενδείξεις). Επιπλέον, επειδή η φαιντανύλη διέρχεται από τον πλακούντα, η χρήση του Fentanyl / Mylan κατά τον τοκετό μπορεί να οδηγήσει σε αναπνευστική καταστολή του νεογέννητου βρέφους.
  • Γαλουχία
    Αποφεύγεται
    Η φαιντανύλη απεκκρίνεται στο ανθρώπινο μητρικό γάλα και μπορεί να προκαλέσει καταστολή και αναπνευστική καταστολή στο βρέφος που θηλάζει. Για το λόγο αυτό, ο θηλασμός πρέπει να διακόπτεται κατά τη διάρκεια της θεραπείας με το Fentanyl / Mylan και για τουλάχιστον 72 ώρες μετά την αφαίρεση του εμπλάστρου.
  • Γονιμότητα
    Με προσοχή
    Σε μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σε ζώα, παρατηρήθηκε ελάττωση της γονιμότητα σε υψηλές δόσεις (βλ. Φαρμακοδυναμικές).
neurology
DrugBank

Μηχανισμός δράσης

expand_more
Μηχανισμός δράσης - Οι οπιούχοι υποδοχείς συνδέονται με G-πρωτεϊνικές υποδοχές και λειτουργούν ως θετικοί και αρνητικοί ρυθμιστές της μετάδοσης σήματος μέσω G-πρωτεϊνών που ενεργοποιούν πρωτεΐνες-effector. - Η δέσμευση των οπιού οδηγεί στην ανταλλαγή GTP…
monitor_heart
SPC-FENTANYL-MYLAN

Φαρμακοδυναμική

expand_more

Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: νευρικό σύστημα, αναλγητικά, οπιοειδή, παράγωγα της φαινυλοπιπεριδίνης Κωδικός ATC: N02AB03 Η φαιντανύλη είναι ένα οπιοειδές αναλγητικό, το οποίο αλληλεπιδρά κυρίως με το μ- υποδοχέα. Οι κύριες θεραπευτικές δράσεις της είναι…

biotech
SPC-FENTANYL-MYLAN

Φαρμακοκινητική

expand_more

Ενήλικες Το Fentanyl / Mylan αποδίδει μία συνεχή συστηματική ποσότητα φαιντανύλης εντός της περιόδου χορήγησης των 72 ωρών. Ο ρυθμός αποδέσμευσης της φαιντανύλης είναι σχετικά σταθερός. Η αποδέσμευση της δραστικής ουσίας επάγεται από τη μεταβολή της…

hub
PubChem

Μεταβολισμός

expand_more
Μεταβολισμός Η φεντανύλη μεταβολίζεται σε διάφορους ανενεργούς μεταβολίτες. Η φεντανύλη υφίσταται 99% N-απελευθέρωση σε νορφεντανύλη μέσω του κυτοχρώματος P450. Μπορεί επίσης να υδρολυθεί με αμίδιο σε δεσπροπιονυλφεντανύλη, ή να υδροξυλιωθεί αλκυλικά σε…
bloodtype
DrugBank

Απέκκριση

expand_more
Νεφρά

Σκευάσματα & Τιμολόγηση

Δεδομένα ΕΟΦ (04/2026)
Φόρτωση...

Μονογραφίες Πηγών

Αναλυτικό περιεχόμενο ανά πηγή για τεκμηρίωση και έλεγχο

medication

Δοσολογία

SPC-FENTANYL-MYLAN
expand_more

Δοσολογία

Ενήλικες:

Επιλογή δόσης έναρξης

Η δοσολογία εξατομικεύεται και βασίζεται στο ιστορικό λήψης οπιοειδών του ασθενούς και λαμβάνει υπ’ όψιν:

  • την πιθανή ανάπτυξη ανοχής,
  • την τρέχουσα γενική κατάσταση, την ιατρική κατάσταση του ασθενούς και
  • το βαθμό της σοβαρότητας της διαταραχής.

Η απαιτούμενη δοσολογία της φαιντανύλης ρυθμίζεται εξατομικευμένα και πρέπει να αξιολογείται τακτικά μετά από κάθε χορήγηση.

Ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία με οπιοειδή για πρώτη φορά

Διατίθενται έμπλαστρα με ρυθμό αποδέσμευσης 12 μικρογραμμάρια/ώρα και αυτά πρέπει να χρησιμοποιούνται για την αρχική δόση. Δεν συνιστάται η έναρξη της θεραπείας με Fentanyl / Mylan σε πολύ ηλικιωμένους ή αδύναμους ασθενείς, λόγω της γνωστής ευαισθησίας τους σε θεραπείες με οπιοειδή. Σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι προτιμότερο να γίνεται η έναρξη της θεραπείας με χαμηλές δόσεις μορφίνης άμεσης αποδέσμευσης και να συνταγογραφείται Fentanyl / Mylan μετά τον καθορισμό της βέλτιστης δοσολογίας.

Μετάβαση από άλλα οπιοειδή

Όταν γίνεται μετάβαση από οπιοειδή χορηγούμενα από του στόματος ή παρεντερικά σε θεραπεία με φαιντανύλη, η αρχική δοσολογία πρέπει να υπολογίζεται ως ακολούθως:

  1. Πρέπει να καθορισθεί η ποσότητα των αναλγητικών που απαιτήθηκε κατά τη διάρκεια των τελευταίων 24 ωρών.
  2. Η ποσότητα που προκύπτει πρέπει να μετατραπεί ώστε να αντιστοιχεί στη δοσολογία της χορηγούμενης από του στόματος μορφίνης, χρησιμοποιώντας τον Πίνακα 1.
  3. Η αντίστοιχη δόση της φαιντανύλης πρέπει να καθορισθεί ως ακολούθως:
    • χρησιμοποιώντας τον Πίνακα 2 για ασθενείς που χρειάζονται εναλλαγή οπιοειδών (λόγος μετατροπής της από του στόματος μορφίνης σε διαδερμική φαιντανύλη ίσος με 150:1)
    • χρησιμοποιώντας τον Πίνακα 3 για ασθενείς υπό σταθερή και καλώς ανεκτή θεραπεία με οπιοειδή (λόγος μετατροπής της από του στόματος μορφίνης σε διαδερμική φαιντανύλη ίσος με 100:1)

Πίνακας 1: Μετατροπή ισοαναλγητικής ισχύος

Όλες οι δοσολογίες που δίνονται στον πίνακα ισοδυναμούν ως προς την αναλγητική δράση με 10 mg μορφίνης.

Δραστική ουσία Ισοαναλγητική δοσολογία (mg)
Παρεντερική i.m. Από του στόματος
Μορφίνη 10 30-40
Υδρομορφόνη 1,5 7,5
Μεθαδόνη 10 20
Οξυκωδόνη 10-15 20-30
Λεβορφανόλη 2 4
Οξυμορφόνη 1 10 (ορθική)
Διαμορφόνη 5 60
Πεθιδίνη 75 -
Κωδεΐνη - 200
Βουπρενορφίνη 0,4 0,8 (υπογλώσσια)
Κετοβεμιδόνη 10 20-30

Πίνακας 2: Συνιστώμενη δόση Fentanyl / Mylan με βάση την από του στόματος ημερήσια δόση μορφίνης

Δόση από του στόματος μορφίνης 24ώρου (mg/ημέρα) Δόση Fentanyl / Mylan (µg/h)
30-44 12
45-134 25
135-224 50
225-314 75
315-404 100
405-494 125
495-584 150
585-674 175
675-764 200
765-854 225
855-944 250
945-1034 275
1035-1124 300

Πίνακας 3: Συνιστώμενη αρχική δόση Fentanyl / Mylan με βάση την από του στόματος ημερήσια δόση μορφίνης (για ασθενείς υπό σταθερή και καλώς ανεκτή θεραπεία με οπιοειδή)

Δόση από του στόματος μορφίνης (mg/24 h) Αποδέσμευση Fentanyl / Mylan (µg/h)
< 60 12
60-89 25
90-149 50
150-209 75
210-269 100
270-329 125
330-389 150
390-449 175
450-509 200
510-569 225
570-629 250
630-689 275
690-749 300

Συνδυάζοντας διάφορα διαδερμικά έμπλαστρα, μπορεί να επιτευχθεί ρυθμός αποδέσμευσης πάνω από 100 μικρογραμμάρια/ώρα.

Η αρχική εκτίμηση της μέγιστης αναλγητικής δράσης του Fentanyl / Mylan δεν πρέπει να γίνει πριν από 24 ώρες από την τοποθέτηση του εμπλάστρου. Αυτό οφείλεται στη βαθμιαία αύξηση των συγκεντρώσεων της φαιντανύλης στον ορό κατά τη διάρκεια των πρώτων 24 ωρών μετά την εφαρμογή του εμπλάστρου.

Τις πρώτες 12 ώρες μετά τη μετάβαση σε Fentanyl / Mylan, ο ασθενής συνεχίζει να λαμβάνει το προηγούμενο αναλγητικό στην προηγούμενη δόση. Τις επόμενες 12 ώρες το αναλγητικό αυτό χορηγείται κατά την ένδειξη.

Τιτλοποίηση της δόσης και θεραπεία συντήρησης

Το έμπλαστρο πρέπει να αντικαθίσταται κάθε 72 ώρες. Η δόση πρέπει να εξατομικεύεται μέχρι να επιτευχθεί η αναλγητική αποτελεσματικότητα. Σε ασθενείς που εμφανίζουν σημαντική μείωση κατά τη διάρκεια των 48 - 72 ωρών μετά την εφαρμογή, μπορεί να είναι απαραίτητη η αντικατάσταση του Fentanyl / Mylan μετά από 48 ώρες. Αλλαγή της θεραπείας σε χρονικό διάστημα λιγότερο από 72 ώρες έχει ως πιθανό αποτέλεσμα την αύξηση της συγκέντρωσης της φαιντανύλης στον ορό (βλ. παρ/φο 5.2).

Διατίθενται έμπλαστρα με ρυθμό αποδέσμευσης 12 μικρογραμμάρια/ώρα και αυτά είναι κατάλληλα για την προσαρμογή της δόσης στην περιοχή των χαμηλών δόσεων.

Εάν η αναλγησία είναι ανεπαρκής κατά το τέλος της περιόδου αρχικής εφαρμογής, η δόση μπορεί να αυξηθεί μετά από 3 ημέρες μέχρι να επιτευχθεί η επιθυμητή δράση για κάθε ασθενή. Η επιπρόσθετη προσαρμογή της δοσολογίας πρέπει κανονικά να γίνεται με προσαύξηση κατά 25 μικρογραμμάρια/ώρα, αν και πρέπει να λαμβάνονται υπ’ όψιν οι συμπληρωματικές αναλγητικές απαιτήσεις και το επίπεδο άλγους του ασθενούς.

Οι ασθενείς μπορεί να χρειασθούν περιοδικές συμπληρωματικές δόσεις ενός αναλγητικού βραχείας δράσης για την έξαρση του πόνου.

Όταν η δόση της φαιντανύλης υπερβαίνει τα 300 μικρογραμμάρια/ώρα, πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο επιπρόσθετων ή εναλλακτικών μεθόδων αναλγησίας ή χορήγησης εναλλακτικών οπιοειδών.

Μετάβαση ή διακοπή της θεραπείας

Εάν η διακοπή της εφαρμογής του εμπλάστρου είναι απαραίτητη, οποιαδήποτε αντικατάσταση με άλλα οπιοειδή πρέπει να είναι βαθμιαία, αρχίζοντας με μία χαμηλή δόση και αυξάνοντας με αργό ρυθμό. Αυτό γίνεται επειδή η συγκέντρωση της φαιντανύλης μειώνονται βαθμιαία μετά την απομάκρυνση του εμπλάστρου· χρειάζονται τουλάχιστον 17 ώρες ώστε η συγκέντρωση της φαιντανύλης στον ορό να μειωθεί κατά 50% (βλ. παρ/φο5.2).

Κατά γενικό κανόνα, η διακοπή της αναλγησίας με οπιοειδή πρέπει να είναι βαθμιαία, προκειμένου να αποφευχθούν συμπτώματα στέρησης (ναυτία, έμετος, διάρροια, άγχος και μυϊκός τρόμος).

Συμπτώματα (λόγω διακοπής) στέρησης από τα οπιοειδή (βλ. παρ/φο 4.8) είναι πιθανόν να εμφανιστούν σε κάποιους ασθενείς μετά από αλλαγή θεραπείας ή μετά από αναπροσαρμογή της δόσης. Σε περίπτωση εμφάνισης τέτοιων συμπτωμάτων, συνιστάται η αντιμετώπισή τους με μορφίνη βραχείας δράσης σε χαμηλές δόσεις.

Οι Πίνακες 2 και 3 δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για την περίπτωση αλλαγής από διαδερμική φαιντανύλη σε άλλη αναλγητική θεραπεία,ώστε να αποφευχθεί υπερεκτίμηση της δοσολογίας και πιθανή υπερδοσολόγηση του νέου αναλγητικού.

Ηλικιωμένοι ασθενείς:

Οι ηλικιωμένοι πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά και η δοσολογία να μειώνεται εάν είναι απαραίτητο (βλ. παραγράφους 4.4 και 5.2).

Νεφρική δυσλειτουργία:

Οι ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά και η δοσολογία να μειώνεται εάν είναι απαραίτητο (βλ. παράγραφο 4.4).

Ηπατική δυσλειτουργία:

Οι ασθενείς με ηπατική δυσλειτουργία πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά και η δοσολογία να μειώνεται εάν είναι απαραίτητο (βλ. παράγραφο 4.4).

Παιδιατρικός πληθυσμός:

Έφηβοι ηλικίας 16 ετών και άνω: Ακολουθείται η δοσολογία των ενηλίκων.

Παιδιά και έφηβοι ηλικίας 2 έως 16 ετών:

Το Fentanyl / Mylan πρέπει να χορηγείται μόνο σε παιδιατρικούς ασθενείς με ανοχή στα οπιοειδή (ηλικίας 2 έως 16 ετών) οι οποίοι λαμβάνουν ήδη τουλάχιστον 30 mg σε ισοδύναμα από του στόματος μορφίνης την ημέρα. Για την αλλαγή θεραπείας παιδιατρικών ασθενών από τα από του στόματος οπιοειδή στο Fentanyl / Mylan, ανατρέξτε στον Πίνακα 4 (Συνιστώμενη δοσολογία Fentanyl / Mylan με βάση την από του στόματος ημερήσια δόση μορφίνης και το βαθμό πόνου).

Πίνακας 4: Συνιστώμενη δοσολογία Fentanyl / Mylan με βάση την από του στόματος ημερήσια δόση μορφίνης

Από του στόματος μορφίνη 24ώρου (mg/ημέρα) Fentanyl / Mylan Για παιδιατρικούς ασθενείς
30-44 12
45-134 25

Στις κλινικές μελέτες τα παραπάνω εύρη τιμών για τις ημερήσιες από του στόματος δόσεις μορφίνης χρησιμοποιήθηκαν ως βάση για την αλλαγή θεραπείας σε διαδερμική φαιντανύλη.

Η αλλαγή θεραπείας σε δόσεις φαιντανύλης άνω των 25 µg/h γίνεται όμοια για τον πληθυσμό ενηλίκων και παιδιατρικών ασθενών

Για παιδιά που έλαβαν ημερήσιες δόσεις άνω των 90 mg από του στόματος μορφίνης, διατίθενται μόνο περιορισμένες πληροφορίες από κλινικές μελέτες. Κατά τις παιδιατρικές μελέτες, η απαιτούμενη δόση της διαδερμικής φαιντανύλης υπολογίστηκε συντηρητικά: 30 mg έως 44 mg από του στόματος μορφίνη την ημέρα ή ισοδύναμη δόση οπιοειδούς αντικαταστάθηκε από ένα διαδερμικό έμπλαστρο Fentanyl / Mylan των 12 μικρογραμμαρίων/ώρα. Πρέπει να σημειωθεί πως το παραπάνω σχήμα μετατροπής για τα παιδιά ισχύει μόνο για την αλλαγή θεραπείας από την από του στόματος μορφίνη (ή για το ισοδύναμό της) στη διαδερμική φαιντανύλη. Το σχήμα μετατροπής δε θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την αλλαγή από διαδερμική φαιντανύλη σε άλλα οπιοειδή, καθώς θα μπορούσε να σημειωθεί υπερδοσολογία.

Η αναλγητική δράση της πρώτης δόσης της διαδερμικής φαιντανύλης δεν πρόκειται να είναι η βέλτιστη εντός των πρώτων 24 ωρών. Για το λόγο αυτό, κατά τη διάρκεια των πρώτων 12 ωρών μετά από την αλλαγή θεραπείας στο Fentanyl / Mylan, ο ασθενής θα πρέπει να λαμβάνει την προηγούμενη συνήθη δόση αναλγητικών. Κατά τις επόμενες 12 ώρες, τα αναλγητικά αυτά θα πρέπει να αποσύρονται με βάση την κλινική ένδειξη.

Επειδή τα μέγιστα επίπεδα της φαιντανύλης σημειώνονται έπειτα από 12 έως 24 ώρες θεραπείας, συνιστάται η παρακολούθηση του ασθενούς για τυχόν ανεπιθύμητα συμβάντα, τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν υποαερισμό, επί τουλάχιστον 48 ώρες μετά την έναρξη της θεραπείας με το Fentanyl / Mylan ή τη σταδιακή αύξηση της δόσης (βλ. επίσης παράγραφο 4.4).

Τιτλοποίηση της δόσης και δόση συντήρησης

Εάν η αναλγητική δράση του Fentanyl / Mylan είναι ανεπαρκής, θα πρέπει να χορηγείται συμπληρωματική μορφίνη ή κάποιο άλλο οπιοειδές βραχείας δράσης. Ανάλογα με τις ανάγκες για επιπλέον αναλγησία και το επίπεδο άλγους του παιδιού, μπορεί να ληφθεί απόφαση για χρήση περισσότερων εμπλάστρων. Οι δοσολογικές ρυθμίσεις θα πρέπει να γίνονται σε βήματα των 12 μικρογραμμαρίων/ώρα.

Τρόπος χορήγησης

Για διαδερμική χρήση.

Το Fentanyl / Mylan θα πρέπει να εφαρμόζεται σε δέρμα χωρίς σημεία ερεθισμού το οποίο δεν έχει ακτινοβοληθεί, σε μία επίπεδη επιφάνεια του κορμού ή του βραχίονα. Στα μικρά παιδιά, προτιμάται η ανώτερη περιοχή της ράχης για την εφαρμογή του εμπλάστρου, ώστε να είναι ελάχιστη η πιθανότητα αφαίρεσης του εμπλάστρου από το παιδί.

Θα πρέπει να επιλέγεται μία άτριχη περιοχή. Εάν αυτό δεν είναι δυνατό, οι τρίχες στο σημείο εφαρμογής θα πρέπει να κόβονται (όχι να ξυρίζονται) πριν από την εφαρμογή.

Εάν το σημείο εφαρμογής του Fentanyl / Mylan χρειάζεται να καθαριστεί πριν από την εφαρμογή του εμπλάστρου, αυτό θα πρέπει να γίνεται με νερό. Οι σάπωνες, τα έλαια, οι λοσιόν, ή οποιοσδήποτε άλλος παράγοντας θα μπορούσε να ερεθίσει το δέρμα ή να αλλοιώσει τα χαρακτηριστικά του δε θα πρέπει να χρησιμοποιείται. το δέρμα θα πρέπει να είναι εντελώς στεγνό πριν από την εφαρμογή του εμπλάστρου.

Τα έμπλαστρα θα πρέπει να ελέγχονται πριν να χρησιμοποιηθούν. Τα έμπλαστρα που είναι κομμένα, χωρισμένα ή φέρουν οποιαδήποτε σημεία βλάβης, δε θα πρέπει να χρησιμοποιούνται.

Το Fentanyl / Mylan θα πρέπει να αφαιρείται από τον προστατευτικό φακελλίσκο κάνοντας μία μικρή τομή κοντά στο σφραγισμένο άκρο του φακελλίσκου και στη συνέχεια σχίζοντας προσεκτικά με το χέρι το φακελλίσκο μέχρι να ανοίξει. Κρατήστε και τις δύο πλευρές του ανοικτού φακελλίσκου τραβώντας τις έτσι ώστε ο φακελλίσκος να ανοίξει σε τρεις πλευρές, και αφαιρέστε το έμπλαστρο.

Το Fentanyl / Mylan θα πρέπει να εφαρμόζεται αμέσως μόλις αφαιρεθεί από το σφραγισμένο φακελλίσκο. Αποφεύγετε να αγγίζετε την αυτοκόλλητη πλευρά του εμπλάστρου. Μετά την αφαίρεση και των δύο μερών του προστατευτικού υμενίου, το διαδερμικό έμπλαστρο θα πρέπει να στερεώνεται στη θέση του πιέζοντας σταθερά με την παλάμη για περίπου 30 δευτερόλεπτα, φροντίζοντας η επαφή να είναι τέλεια, ιδιαίτερα γύρω από τις άκρες. Στη συνέχεια, πλύνετε τα χέρια σας με καθαρό νερό.

Το Fentanyl / Mylan θα πρέπει να παραμένει κολλημένο συνεχώς επί 72 ώρες. Σε περίπτωση που σε κάποιες μεμονωμένες περιπτώσεις πρέπει να αλλαχθεί νωρίτερα, αυτό δεν μπορεί να γίνει σε λιγότερο από 48 ώρες μετά την εφαρμογή, διαφορετικά θα πρέπει να δεχτούμε ότι υπάρχει αύξηση στην κατά μέσο όρο συγκέντρωση της φαιντανύλης (βλ. παρ/φο 5.2).

Στη συνέχεια, θα πρέπει να τοποθετείται ένα νέο έμπλαστρο σε διαφορετική περιοχή δέρματος έπειτα από την αφαίρεση του προηγούμενου διαδερμικού εμπλάστρου. Θα πρέπει να έχουν παρέλθει 7 ημέρες πριν εφαρμοστεί ένα νέο έμπλαστρο στην ίδια περιοχή δέρματος.

Η αναλγητική δράση του διαδερμικού εμπλάστρου πιθανόν να διαρκεί για κάποιο χρονικό διάστημα μετά την αποκόλλησή του.

Σε περίπτωση που υπάρχει υπόλειμμα εμπλάστρου στο δέρμα μετά από την αποκόλλησή του, αυτό μπορεί να αφαιρεθεί με άφθονο νερό και σαπούνι. Η περιοχή αυτή του δέρματος δεν θα πρέπει να καθαριστεί με αλκοόλη ή άλλο διαλυτικό μέσο σε καμία περίπτωση, καθώς αυτό μπορεί να διεισδύσει στο δέρμα ως αποτέλεσμα της επίδρασης του διαδερμικού εμπλάστρου.

Σε περίπτωση που η δόση της φαιντανύλης συνεχίζει να αυξάνεται, η περιοχή που χρησιμοποιήθηκε για την εφαρμογή θα πρέπει να θεωρηθεί ότι δεν μπορεί να αποδώσει περαιτέρω αύξηση.

Η ανάγκη για συνέχιση της θεραπείας θα πρέπει να αξιολογείται σε τακτά χρονικά διαστήματα.

Για να μην επηρεαστούν οι συγκολλητικές ιδιότητες του εμπλάστρου, δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται κρέμες, έλαια, λοσιόν, ή πούδρες στην περιοχή του δέρματος όπου εφαρμόζεται το έμπλαστρο.

Δεν πρέπει να κόβετε το Fentanyl / Mylan. Όταν το έμπλαστρο έχει διαχωριστεί, κοπεί ή φέρει οποιαδήποτε σημεία βλάβης, δεν πρέπει να χρησιμοποιείται.

block

Αντενδείξεις

SPC-FENTANYL-MYLAN
expand_more
  • Υπερευαισθησία στη δραστική ουσία ή σε κάποιο από τα έκδοχα που αναφέρονται στην παράγραφο 6.1.
  • Οξύ ή μετεγχειρητικό άλγος, επειδή η προσαρμογή της δόσης δεν είναι δυνατή κατά τη διάρκεια της βραχυχρόνιας χρήσης και επειδή ενδέχεται να προκύψει σοβαρός ή απειλητικός για τη ζωή υποαερισμός.
  • Σοβαρή διαταραχή του κεντρικού νευρικού συστήματος.
  • Σοβαρή καταστολή του αναπνευστικού συστήματος.
warning

Προειδοποιήσεις

SPC-FENTANYL-MYLAN
expand_more

ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΟΥ ΕΜΦΑΝΙΣΑΝ ΣΟΒΑΡΑ ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΑ ΣΥΜΒΑΝΤΑ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝΤΑΙ ΓΙΑ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΜΕΧΡΙ 24 ΩΡΕΣ Η ΚΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗ ΣΟΒΑΡΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ, ΕΠΕΙΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ FENTANYL / MYLAN, ΕΠΕΙΔΗ ΟΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΦΑΙΝΤΑΝΥΛΗΣ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΦΘΙΝΟΥΝ ΒΑΘΜΙΑΙΑ ΚΑΙ ΜΕΙΩΝΟΝΤΑΙ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΠΟΥ 50% 17 (ΕΥΡΟΣ 13-22) ΩΡΕΣ ΑΡΓΟΤΕΡΑ.

Αυτό το φαρμακευτικό προϊόν θα πρέπει να χορηγείται μόνο υπό την επίβλεψη ιατρού, που είναι εξοικειωμένος με τα φαρμακοκινητικά χαρακτηριστικά του διαδερμικού εμπλάστρου και των κινδύνων εμφάνισης σοβαρού υποαερισμού.

Αναπνευστική καταστολή

Όπως με όλα τα ισχυρά οπιοειδή, ορισμένοι ασθενείς ενδέχεται να εμφανίσουν σημαντική αναπνευστική καταστολή με το Fentanyl / Mylan, οπότε θα πρέπει να παρακολουθούνται για την επίδραση αυτή. Η αναπνευστική καταστολή μπορεί να επιμείνει και μετά την αφαίρεση του εμπλάστρου. Η συχνότητα εμφάνισης αναπνευστικής καταστολής αυξάνει αυξανομένης της δόσης της φαιντανύλης (βλ. παράγραφο 4.9). Φάρμακα που δρουν στο ΚΝΣ μπορεί να επιδεινώσουν την αναπνευστική καταστολή (βλ. παράγραφο 4.5).

Χρόνια πνευμονοπάθεια

Σε ασθενείς με χρόνια αποφρακτική ή άλλες πνευμονοπάθειες, η φαιντανύλη ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρότερες ανεπιθύμητες ενέργειες. Σε αυτούς τους ασθενείς, τα οπιοειδή μπορεί να μειώσουν την αναπνευστική δυναμικότητα και να αυξήσουν την αντίσταση των αεραγωγών.

Σεροτονινεργικό σύνδρομο

Προσοχή θα πρέπει να επιδεικνύεται σε περίπτωση που η φαιντανύλη συγχορηγείται με άλλα φαρμακευτικά προϊόντα, τα οποία επιδρούν στα σεροτονινεργικά νευροδιαβιαστικά συστήματα. Η ανάπτυξη πιθανού σεροτονινεργικού συνδρόμου, δυνητικά επικίνδυνου και απειλητικού για τη ζωή, μπορεί να παρουσιαστεί με τη ταυτόχρονη χρήση σεροτονινεργικών φαρμακευτικών προϊόντων, όπως οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs) και οι αναστολείς επαναπρόληψης σεροτονίνης νορ-αδρεναλίνης (SNRIs), καθώς και φαρμακευτικών προϊόντων που αδρανοποιούν το μεταβολισμό της σεροτονίνης (συμπεριλαμβανομένων των αναστολέων της ΜΑΟ). Αυτό μπορεί επίσης να συμβεί ακόμα και όταν λαμβάνονται οι συνιστώμενες δόσεις. Σε περίπτωση υποψίας σεροτονινεργικού συνδρόμου, θα πρέπει να αξιολογείται η άμεση διακοπή της θεραπείας με το Fentanyl / Mylan.

Εξάρτηση και δυναμικό κατάχρησης

Κατά την επαναλαμβανόμενη χορήγηση οπιοειδών, μπορεί να αναπτυχθούν ανοχή, σωματική εξάρτηση και ψυχολογική εξάρτηση. Ο εθισμός ιατρογενούς αιτιολογίας λόγω της χορήγησης οπιοειδών είναι σπάνιος. Οι ασθενείς με ιστορικό φαρμακευτικής εξάρτησης/ κατάχρησης αλκοόλ διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης εξάρτησης και κατάχρησης κατά τη θεραπεία με οπιοειδή. Ασθενείς που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης κατάχρησης οπιοειδών μπορεί να παραμένουν σε αποτελεσματική θεραπεία με σκευάσματα οπιοειδών ελεγχόμενης αποδέσμευσης. Ωστόσο, σε αυτούς τους ασθενείς θα χρειαστεί παρακολούθηση για τυχόν σημεία κακής χρήσης, κατάχρησης ή εθισμού. Ο τρόπος κατάχρησης της φαιντανύλης είναι παρόμοιος με τους άλλους αγωνιστές οπιοειδών. Η κατάχρηση ή η εκούσια κακή χρήση του Fentanyl / Mylan μπορεί να οδηγήσει σε υπερδοσολογία και/ή σε θάνατο.

Αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση

Η φαιντανύλη θα πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή σε ασθενείς, οι οποίοι μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στις ενδοκρανιακές επιδράσεις της κατακράτησης CO 2 , όπως οι ασθενείς με ενδείξεις αυξημένης ενδοκρανιακής πίεσης, μειωμένη συνείδηση ή κώμα. Η φαιντανύλη θα πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή σε ασθενείς με όγκους στον εγκέφαλο.

Καρδιοπάθεια

Η φαιντανύλη μπορεί να προκαλέσει βραδυκαρδία και για το λόγο αυτό θα πρέπει να χορηγείται με προσοχή σε ασθενείς με βραδυαρρυθμίες. Τα οπιοειδή μπορούν να προκαλέσουν υπόταση, ειδικά σε ασθενείς με οξεία υποογκαιμία. Η υποκείμενη, συμπτωματική υπόταση και/ή η υποογκαιμία θα πρέπει να διορθώνονται πριν ξεκινήσει η αγωγή με το Fentanyl / Mylan.

Ηπατική δυσλειτουργία

Η φαιντανύλη μεταβολίζεται προς ανενεργούς μεταβολίτες στο ήπαρ, γι’ αυτό και οι ασθενείς με ηπατική δυσλειτουργία μπορεί να έχουν καθυστερημένη απομάκρυνση αυτής. Οι ασθενείς με ηπατική δυσλειτουργία που λαμβάνουν φαιντανύλη πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά για σημεία τοξικότητας από τη φαιντανύλη και η δοσολογία του Fentanyl / Mylan να μειώνεται εάν είναι απαραίτητο (βλ. παράγραφο 5.2).

Νεφρική δυσλειτουργία

Λιγότερο από 10% της φαιντανύλης απεκκρίνεται αναλλοίωτη από τους νεφρούς και, σε αντίθεση με τη μορφίνη, δεν υπάρχουν γνωστοί δραστικοί μεταβολίτες που να απομακρύνονται από τους νεφρούς. Εάν οι ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία λαμβάνουν φαιντανύλη, θα πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά για σημεία τοξικότητας οφειλόμενης στη φαιντανύλη και η δοσολογία του Fentanyl / Mylan να μειώνεται εάν είναι απαραίτητο (βλ. παράγραφο 5.2).

Πυρετός/ εξωτερική εφαρμογή θερμότητας

Βάσει ενός μοντέλου φαρμακοκινητικής, οι συγκεντρώσεις της φαιντανύλης στον ορό μπορούν να αυξηθούν κατά περίπου ένα τρίτο, εάν η θερμοκρασία του δέρματος αυξηθεί στους 40° C. Για το λόγο αυτό, οι ασθενείς με πυρετό θα πρέπει να παρακολουθούνται για τυχόν ανεπιθύμητες ενέργειες λόγω των οπιοειδών και η δόση του Fentanyl / Mylan θα πρέπει να αναπροσαρμόζεται εάν χρειάζεται. Ενδέχεται να εμφανιστούν εξαρτώμενες από τη θερμοκρασία αυξήσεις στην ποσότητα της φαιντανύλης που απελευθερώνεται από το σύστημα οδηγώντας σε πιθανή υπερδοσολογία και θάνατο. Μία μελέτη κλινικής φαρμακολογίας, η οποία διεξάχθηκε σε υγιείς ενήλικες, έδειξε πως η εφαρμογή θερμότητας στο σύστημα του Fentanyl / Mylan αύξησε τις μέσες τιμές της AUC της φαιντανύλης κατά 120% και τις μέσες τιμές της C max κατά 61%. Θα πρέπει να συσταθεί σε όλους τους ασθενείς να αποφεύγουν να εκθέτουν την περιοχή εφαρμογής του Fentanyl / Mylan σε άμεσες πηγές εξωτερικής θερμότητας, όπως θερμαινόμενα μαξιλάρια, ηλεκτρικές κουβέρτες, θερμαινόμενα στρώματα νερού, σολάριουμ, έντονη ηλιοθεραπεία, θερμοφόρες, παρατεταμένης διάρκειας θερμά μπάνια, σάουνα ή μπάνια με περιδίνηση ζεστού νερού (spa) ενώ φορούν το έμπλαστρο.

Γαστρεντερικό σύστημα

Τα οπιοειδή αυξάνουν τον τόνο και ελαττώνουν την προωθητική περισταλτικότητα των λείων μυϊκών ινών του γαστρεντερικού σωλήνα. Η επιμήκυνση του χρόνου προώθησης του γαστρεντερικού περιεχομένου που προκύπτει πιθανόν να είναι υπεύθυνη για τη δυσκοιλιότητα που προκαλεί η φαιντανύλη. Οι ασθενείς θα πρέπει να συμβουλεύονται να λαμβάνουν προφυλακτικά μέτρα κατά της δυσκοιλιότητας, καθώς επίσης και να εξετάζεται η πιθανότητα λήψης προφυλακτικής αγωγής με υπακτικά. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνεται στους ασθενείς εκείνους, οι οποίοι πάσχουν από χρόνια δυσκοιλιότητα. Σε περίπτωση υποψίας ή διάγνωσης παραλυτικού ειλεού, η θεραπεία με Fentanyl / Mylan θα πρέπει να διακοπεί.

Παροξυσμικός πόνος

Μελέτες έχουν δείξει, ότι παρά την αγωγή με διαδερμικό έμπλαστρο φαιντανύλης, όλοι οι ασθενείς χρίζουν συμπληρωματικής θεραπείας με κάποιο δυνατό, ταχέως απορροφούμενο φαρμακευτικό προϊόν, ώστε να καταπραΰνουν τον οξύ παροξυσμικό πόνο.

Χρήση σε ηλικιωμένους ασθενείς

Δεδομένα από μελέτες ενδοφλέβιας χορήγησης φαιντανύλης υποδεικνύουν ότι οι ηλικιωμένοι ασθενείς μπορεί να παρουσιάζουν μειωμένη κάθαρση, παρατεταμένο χρόνο ημίσειας ζωής και μπορεί να είναι πιο ευαίσθητοι στη δραστική ουσία από ότι οι νεότεροι ασθενείς. Οι ηλικιωμένοι που λαμβάνουν το Fentanyl / Mylan πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά για σημεία τοξικότητας λόγω της φαιντανύλης και η δοσολογία να μειώνεται εάν είναι απαραίτητο (βλ. παράγραφο 5.2).

Παιδιατρικός πληθυσμός

Η φαιντανύλη δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιατρικούς ασθενείς οι οποίοι δεν έχουν προηγουμένως υποβληθεί σε θεραπεία με οπιοειδή (βλ. παράγραφο 4.2). Η πιθανότητα για σοβαρό ή απειλητικό για τη ζωή υποαερισμό υπάρχει, ανεξάρτητα από τη χορηγούμενη δόση του Fentanyl / Mylan. Η διαδερμική μορφή φαιντανύλης δε μελετήθηκε σε παιδιά ηλικίας κάτω των 2 ετών. Το Fentanyl / Mylan πρέπει να χορηγείται μόνο σε παιδιά με ανοχή στα οπιοειδή, ηλικίας 2 ετών ή μεγαλύτερα (βλ. παράγραφο 4.2). Το Fentanyl / Mylan δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιά ηλικίας κάτω των 2 ετών. Για να προφυλάξετε τα παιδιά από τυχαία κατάποση, δείξτε προσοχή όταν επιλέγετε τη θέση εφαρμογής του Fentanyl / Mylan (βλ. παράγραφο 4.2) και ελέγξτε προσεκτικά τη συγκόλληση του εμπλάστρου.

Ασθενείς με βαριά μυασθένεια

Μπορεί να λάβουν χώρα μη-επιληπτικές (μυο)κλονικές αντιδράσεις. Πρέπει να δίδεται προσοχή κατά τη θεραπεία των ασθενών με βαριά μυασθένεια (μυασθένεια gravis).

Έκθεση από λάθος λόγω μετακίνησης του εμπλάστρου από το άτομο που το φορά

Η μετακίνηση από ατύχημα ενός εμπλάστρου φαιντανύλης από το άτομο που το φορά στο δέρμα ενός άλλου ατόμου (ιδιαίτερα ενός παιδιού), κατά τη διάρκεια ύπνου στο ίδιο κρεβάτι ή λόγω στενής σωματικής επαφής, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα αυτό το άλλο άτομο να εμφανίσει υπερδοσολογία από οπιοειδή. Θα πρέπει να ενημερώνονται οι ασθενείς πως σε περίπτωση που σημειωθεί κατά λάθος μεταφορά εμπλάστρου σε άλλο άτομο, το εν λόγω έμπλαστρο πρέπει να αφαιρεθεί άμεσα από το δέρμα του ατόμου όπου κόλλησε κατά λάθος (βλ. παράγραφο 4.9).

swap_horiz

Αλληλεπιδράσεις

SPC-FENTANYL-MYLAN
expand_more

Η ταυτόχρονη χρήση άλλων κατασταλτικών του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος που περιλαμβάνουν: οπιοειδή, κατασταλτικά, υπνωτικά, γενικά αναισθητικά, φαινοθειαζίνες, ηρεμιστικά, χαλαρωτικά των σκελετικών μυών, κατασταλτικά αντιισταμινικά και αλκοολούχα ποτά μπορεί να προκαλέσει αθροιστική κατασταλτική δράση. Ενδέχεται να σημειωθούν υποαερισμός, υπόταση, καθώς και έντονη καταστολή, κώμα ή θάνατος. Συνεπώς, η ταυτόχρονη χρήση με το Fentanyl / Mylan οποιουδήποτε από τα φαρμακευτικά προϊόντα και τις δραστικές ουσίες που αναφέρονται παραπάνω, απαιτεί ιδιαίτερη φροντίδα και παρακολούθηση του ασθενούς, ενώ η δόση του ενός ή και των δύο φαρμακευτικών προϊόντων θα πρέπει να μειωθεί.

CYP3A4 αναστολείς

Η φαιντανύλη, μία δραστική ουσία με υψηλή κάθαρση, μεταβολίζεται ταχέως και εκτεταμένα κυρίως από το CYP3A4.

Η ταυτόχρονη χρήση της διαδερμικής φαιντανύλης με αναστολείς του κυτοχρώματος P450 3A4 (CYP3A4) (π.χ. ριτοναβίρη, κετοκοναζόλη, ιτρακοναζόλη, φλουκοναζόλη, βορικοναζόλη, τρολεανδομυκίνη, κλαριθρομυκίνη, νελφιναβίρη, νεφαζοδόνη, βεραπαμίλη, διλτιαζέμη και αμιωδαρόνη) μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των συγκεντρώσεων φαιντανύλης στο πλάσμα, η οποία μπορεί να αυξήσει ή να παρατείνει τις θεραπευτικές ενέργειες και τις ανεπιθύμητες ενέργειες και μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αναπνευστική καταστολή. Σε τέτοιες περιπτώσεις ενδείκνυται αυξημένη φροντίδα και παρακολούθηση του ασθενούς. Δεν συνιστάται η ταυτόχρονη χρήση αναστολέων του CYP3A4 και διαδερμικής φαιντανύλης, εκτός εάν ο ασθενής παρακολουθείται προσεκτικά.

CYP 3 A 4 επαγωγείς

Η συγχορήγηση με CYP3A4 επαγωγείς (όπως ριφαμπικίνη, καρβαμαζεπίνη, φαινοβαρβιτάλη, φαινυτοίνη) μπορεί να προκαλέσει μείωση της συγκέντρωσης της φαιντανύλης στο πλάσμα και επομένως ελάττωση του θεραπευτικού αποτελέσματος. Γι’ αυτό το λόγο, είναι πιθανόν να απαιτείται αναπροσαρμογή της δόσης της διαδερμικής φαιντανύλης. Μετά από τη διακοπή χορήγησης CYP3A4 επαγωγέων, η δράση τους μειώνεται σταδιακά. Αυτό πιθανόν να οδηγήσει σε αύξηση της συγκέντρωσης της φαιντανύλης στο πλάσμα, αυξάνοντας και επιμηκύνοντας έτσι και το θεραπευτικό δείκτη και τις ανεπιθύμητες ενέργειες της φαιντανύλης, προκαλώντας πιθανόν σοβαρή αναπνευστική καταστολή. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται προσεκτική παρακολούθηση και αναπροσαρμογή της δόσης εάν κριθεί αναγκαίο.

Αναστολείς της μονοαμινοοξειδάσης (MAOI):

Δε συνιστάται η χρήση της φαιντανύλης στους ασθενείς που χρειάζεται να λάβουν ταυτόχρονα κάποιον MAOI. Έχουν αναφερθεί σοβαρές και μη αναμενόμενες αλληλεπιδράσεις με τους MAOIs, που αφορούν στην ενίσχυση των δράσεων των οπιοειδών ή στην ενίσχυση των σεροτονινεργικών δράσεων. Για το λόγο αυτό, το Fentanyl / Mylan δε θα πρέπει να χρησιμοποιείται εντός 14 ημερών από τη διακοπή της θεραπείας με MAOIs.

Σεροτονινεργικοί παράγοντες

Η ταυτόχρονη χρήση φαιντανύλης και σεροτονινεργικών φαρμακευτικών προϊόντων, όπως οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs), οι αναστολείς επαναπρόληψης σεροτονίνης νορ-αδρεναλίνης (SNRIs), καθώς και οι αναστολείς της ΜΑΟ, αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης σεροτονινεργικού συνδρόμου, μιας δυνητικά επικίνδυνης και απειλητικής κατάστασης για τη ζωή.

Ταυτόχρονη χρήση μικτού τύπου αγωνιστών/ανταγωνιστών

Η ταυτόχρονη χρήση βουπρενορφίνης, ναλβουφίνης ή πενταζοκίνης δε συνιστάται. Οι ουσίες αυτές έχουν υψηλή συγγένεια ως προς τους υποδοχείς οπιοειδών με σχετικά χαμηλή ενδογενή δραστικότητα και συνεπώς ανταγωνίζονται μερικώς την αναλγητική δράση της φαιντανύλης και ενδέχεται να επάγουν συμπτώματα στέρησης σε ασθενείς με εξάρτηση στα οπιοειδή.

sick

Ανεπιθύμητες ενέργειες

SPC-FENTANYL-MYLAN
expand_more

Η ασφάλεια του διαδερμικού εμπλάστρου της φαιντανύλης αξιολογήθηκε σε 1854 συμμετέχοντες, ενήλικους και παιδιατρικούς, σε 11 κλινικές μελέτες ((διπλά -τυφλές (με εικονικό φάρμακο ή δραστική ουσία) και/ή με ανοιχτή τιτλοποίηση (μη ελέγχου ή ενεργού ελέγχου)) για την θεραπεία κακοήθους ή μη κακοήθους χρόνιου πόνου. Οι συμμετέχοντες έλαβαν τουλάχιστον μία δόση διαδερμικής φαιντανύλης, κάτω από δεδομένες συνθήκες ασφάλειας.

α) Περίληψη χαρακτηριστικών ασφάλειας

Οι πιο συχνά αναφερόμενες ανεπιθύμητες ενέργειες (συχνότητας ≥10%), βασισμένες σε δεδομένα ασφάλειας που προήρθαν από κλινικές μελέτες, ήταν ναυτία (35.7%), έμετος (23.2%), δυσκοιλιότητα (23.1%), υπνηλία (15.0%), ζάλη (13.1%) και κεφαλαλγία (11.8%).

Η πιο σοβαρή ανεπιθύμητη ενέργεια της φαιντανύλης είναι η καταστολή της αναπνευστικής λειτουργίας.

β) Πίνακας ανεπιθύμητων ενεργειών

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρθηκαν κατά τη διάρκεια των κλινικών μελετών της διαδερμικής φαιντανύλης, συμπεριλαμβανομένων και των ανεπιθύμητων ενεργειών που αναφέρθηκαν παραπάνω, καθώς επίσης και αυτών που παρατηρήθηκαν κατά την κυκλοφορία μετά την αδειοδότηση του προϊόντος, εμφανίζονται παρακάτω στον Πίνακα Α.

Οι ακόλουθες συχνότητες χρησιμοποιούνται για την περιγραφή της συχνότητας εμφάνισης των ανεπιθύμητων αντιδράσεων: πολύ συχνές (1/10), συχνές (1/100 έως <1/10), όχι συχνές (1/1.000 έως <1/100), σπάνιες (1/10.000 έως <1/1.000), πολύ σπάνιες (<1/10.000), μη γνωστές (δεν μπορούν να εκτιμηθούν από τα διαθέσιμα δεδομένα).

Πίνακας Α: Ανεπιθύμητες Ενέργειες διαδερμικού έμπλαστρου φαιντανύλης από τις κλινικές μελέτες και από την εμπειρία μετά την αδειοδότηση του προϊόντος.

Κατηγορία οργανικού συστήματος Ανεπιθύμητες ενέργειες φαρμάκου Κατηγορία συχνοτήτων          
Πολύ συχνές Συχνές Όχι συχνές Σπάνιες Πολύ σπάνιες Μη γνωστές
Διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος Υπερευαισθησία Αναφυλακτικό σοκ, Αναφυλακτική αντίδραση, Αναφυλακτο-ειδής αντίδραση
Διαταραχές του μεταβολισμού και της θρέψης Ανορεξία
Ψυχιατρικές διαταραχές Αϋπνία, Κατάθλιψη, Άγχος, Συγχυτική κατάσταση, Ψευδαισθήσεις Διέγερση, Αποπροσανατο-λισμός, Ευφορική συναισθηματική διάθεση
Διαταραχές του νευρικού συστήματος Υπνηλία, Ζάλη, Κεφαλαλγία Τρόμος, Παραισθησία Υπαισθησία, Σπασμοί (συμπεριλαμβανομένων κλονικών σπασμών και σπασμών γενικευμένης επιληψίας), Αμνησία, Διαταραχές λόγου, Μειωμένο επίπεδο συνείδησης, Απώλεια συνείδησης
Οφθαλμικές διαταραχές Επιπεφυκίτιδα Θολή όραση Μύση
Διαταραχές του ωτός και του λαβυρίνθου Ίλιγγος
Καρδιακές διαταραχές Αίσθημα παλμών, Ταχυκαρδία Βραδυκαρδία, Κυάνωση, Αρρυθμία
Αγγειακές διαταραχές Υπέρταση Υπόταση, Αγγειοδιαστολή
Διαταραχές του αναπνευστικού συστήματος, του θώρακα και του μεσοθωρακίου Δύσπνοια Αναπνευστική καταστολή Αναπνευστική δυσχέρεια Άπνοια, Υποαερισμός Βραδύπνοια
Διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος Ναυτία, Έμετος, Δυσκοιλιότητα Διάρροια, Ξηροστομία, Κοιλιακό άλγος, Άλγος άνω κοιλιακής χώρας, Δυσπεψία Ειλεός, Ατελής ειλεός, Επώδυνος μετεωρισμός εντέρου
Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού Υπεριδρωσία, Κνησμός, Εξάνθημα, Ερύθημα Έκζεμα, Αλλεργική δερματίτιδα, Δερματική διαταραχή, Δερματίτιδα, Δερματίτιδα από επαφή
Διαταραχές του μυοσκελετικού συστήματος και του συνδετικού ιστού Μυικοί σπασμοί Μυικές δεσμιδώσεις
Διαταραχές των νεφρών και των ουροφόρων οδών Κατακράτηση ούρων Ολιγοουρία, Άλγος στην κύστη
Διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος και του μαστού Στυτική δυσλειτουργία, Σεξουαλική δυσλειτουργία
Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης Κόπωση, Περιφερικό οίδημα, Εξασθένιση, Κακουχία, Αίσθηση ψυχρού Αντίδραση της θέσης εφαρμογής, Γριππώδης συνδρομή, Αίσθηση μεταβολής της θερμοκρασίας του σώματος, Υπερευαισθησία της θέσης εφαρμογής, Σύνδρομο στέρησης λόγω διακοπής φαρμάκου, Πυρεξία Δερματίτιδα της θέσης εφαρμογής, Έκζεμα της θέσης εφαρμογής
  • 1 βλέπε παράγραφο 4.8 δ)
  • 2 βλέπε παράγραφο 4.8)γ
  • γ) Περιγραφή επιλεγμένων ανεπιθύμητων ενεργειών

Όπως με τα άλλα οπιοειδή αναλγητικά, μπορούν να αναπτυχθούν ανοχή, σωματική εξάρτηση και ψυχολογική εξάρτηση με την επαναλαμβανόμενη χρήση του Fentanyl / Mylan (βλ. παράγραφο 4.4).

Είναι πιθανό να εμφανιστούν συμπτώματα στέρησης οπιοειδών (όπως ναυτία, έμετος, διάρροια, άγχος και τρόμος) σε μερικούς ασθενείς έπειτα από μετάταξη από προηγούμενη αγωγή οπιοειδών αναλγητικών σε φαιντανύλη ή εάν η διακοπή της θεραπείας είναι απότομη (βλ. παράγραφο 4.2).

Πολύ σπάνια έχει αναφερθεί σύνδρομο στέρησης του νεογνού στα νεογέννητα βρέφη όταν οι μητέρες έκαναν μακροχρόνια χρήση φαιντανύλης κατά τη διάρκεια της κύησης (βλ. παράγραφο 4.6).

δ) Παιδιατρικός πληθυσμός

Το προφίλ ανεπιθύμητων συμβάντων σε παιδιά και εφήβους, οι οποίοι υποβλήθηκαν σε θεραπεία με φαιντανύλη, ήταν όμοιο με αυτό που παρατηρήθηκε σε ενήλικες (βλ. παράγραφο 5.2). Δεν προσδιορίστηκε κίνδυνος στον παιδιατρικό πληθυσμό, εκτός από τον αναμενόμενο από τη χρήση οπιοειδών για την ανακούφιση του άλγους που σχετίζεται με σοβαρή νόσο και δεν φαίνεται να υπάρχει συγκεκριμένος παιδιατρικός κίνδυνος, σχετιζόμενος με τη χρήση της φαιντανύλης σε παιδιά από 2 ετών, όταν χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες. Πολύ συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρθηκαν σε παιδιατρικές κλινικές δοκιμές ήταν πυρετός, κεφαλαλγία, έμετος, ναυτία, δυσκοιλιότητα και κνησμός.

Αναφορά πιθανολογούμενων ανεπιθύμητων ενεργειών

Η αναφορά πιθανολογούμενων ανεπιθύμητων ενεργειών μετά από τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας του φαρμακευτικού προϊόντος είναι σημαντική. Επιτρέπει τη συνεχή παρακολούθηση της σχέσης οφέλους-κινδύνου του φαρμακευτικού προϊόντος.

Ζητείται από τους επαγγελματίες του τομέα της υγειονομικής περίθαλψης να αναφέρουν οποιεσδήποτε πιθανολογούμενες ανεπιθύμητες ενέργειες μέσω του εθνικού συστήματος αναφοράς:

Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων Μεσογείων 284 GR-15562 Χολαργός, Αθήνα Τηλ: + 30 21 32040380/337 Φαξ: + 30 21 06549585 Ιστότοπος: http://www.eof.gr

pregnant_woman

Κύηση / γαλουχία

SPC-FENTANYL-MYLAN
expand_more

Κύηση

Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για τη χρήση της φαιντανύλης σε έγκυες γυναίκες. Μελέτες σε πειραματόζωα έχουν δείξει κάποια τοξικότητα στην αναπαραγωγική ικανότητα (βλ. παράγραφο 5.3). Ο δυνητικός κίνδυνος για τον άνθρωπο είναι άγνωστος, αν και έχει βρεθεί πως η φαιντανύλη χορηγούμενη ως ενδοφλέβιο αναισθητικό διαπερνά τον πλακούντα στα πρώιμα στάδια της κύησης στον άνθρωπο. Έχει αναφερθεί σύνδρομο απόσυρσης του νεογνού σε νεογέννητα βρέφη των οποίων οι μητέρες έκαναν χρόνια χρήση φαιντανύλης κατά τη διάρκεια της κύησης. Το Fentanyl / Mylan δε θα πρέπει να χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια της κύησης, εκτός και αν αυτό είναι σαφώς απαραίτητο. Δε συνιστάται η χρήση του Fentanyl / Mylan κατά τον τοκετό επειδή δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση οξέους ή μετεγχειρητικού άλγους (βλ. παράγραφο 4.3). Επιπλέον, επειδή η φαιντανύλη διέρχεται από τον πλακούντα, η χρήση του Fentanyl / Mylan κατά τον τοκετό μπορεί να οδηγήσει σε αναπνευστική καταστολή του νεογέννητου βρέφους.

Θηλασμός

Η φαιντανύλη απεκκρίνεται στο ανθρώπινο μητρικό γάλα και μπορεί να προκαλέσει καταστολή και αναπνευστική καταστολή στο βρέφος που θηλάζει. Για το λόγο αυτό, ο θηλασμός πρέπει να διακόπτεται κατά τη διάρκεια της θεραπείας με το Fentanyl / Mylan και για τουλάχιστον 72 ώρες μετά την αφαίρεση του εμπλάστρου.

Γονιμότητα

Σε μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σε ζώα, παρατηρήθηκε ελάττωση της γονιμότητα σε υψηλές δόσεις (βλ. παράγραφο 5.3).

monitor_heart

Φαρμακοδυναμική

SPC-FENTANYL-MYLAN
expand_more

Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: νευρικό σύστημα, αναλγητικά, οπιοειδή, παράγωγα της φαινυλοπιπεριδίνης

Κωδικός ATC: N02AB03

Η φαιντανύλη είναι ένα οπιοειδές αναλγητικό, το οποίο αλληλεπιδρά κυρίως με το μ- υποδοχέα.

Οι κύριες θεραπευτικές δράσεις της είναι η αναλγησία και η καταστολή. Σε ασθενείς που δεν έχουν προηγουμένως λάβει οπιοειδή, οι συγκεντρώσεις της φαιντανύλης στον ορό που επιφέρουν μία ελάχιστη αναλγητική δράση κυμαίνονται μεταξύ 0,3-1,5 ng/ml- εάν τα επίπεδα στον ορό υπερβαίνουν τα 2 ng/ml, παρατηρείται αυξημένη συχνότητα εμφάνισης ανεπιθύμητων αντιδράσεων. Τόσο η ελάχιστη αποτελεσματική συγκέντρωση φαιντανύλης όσο και η συγκέντρωση που προκαλεί ανεπιθύμητες αντιδράσεις θα αυξηθούν με την ανάπτυξη αυξημένης ανοχής. Η τάση για την ανάπτυξη ανοχής ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των ατόμων.

biotech

Φαρμακοκινητική

SPC-FENTANYL-MYLAN
expand_more

Ενήλικες

Το Fentanyl / Mylan αποδίδει μία συνεχή συστηματική ποσότητα φαιντανύλης εντός της περιόδου χορήγησης των 72 ωρών. Ο ρυθμός αποδέσμευσης της φαιντανύλης είναι σχετικά σταθερός. Η αποδέσμευση της δραστικής ουσίας επάγεται από τη μεταβολή της συγκέντρωσης που υπάρχει μεταξύ του συστήματος του εμπλάστρου και της χαμηλότερης συγκέντρωσης στο δέρμα.

Απορρόφηση

Μετά την πρώτη εφαρμογή του Fentanyl / Mylan, οι συγκεντρώσεις της φαιντανύλης στον ορό αυξάνουν βαθμιαία, φθάνοντας γενικά σε ένα σταθερό επίπεδο μεταξύ 12 και 24 ωρών και παραμένοντας σχετικά σταθερές για το υπόλοιπο της 72-ωρης περιόδου εφαρμογής. Οι συγκεντρώσεις της φαιντανύλης που επιτυγχάνονται στον ορό είναι ανάλογες του μεγέθους του Fentanyl / Mylan. Έως τη δεύτερη 72-ωρη εφαρμογή, επιτυγχάνεται συγκέντρωση σταθεροποιημένης κατάστασης στον ορό και διατηρείται κατά τη διάρκεια επακόλουθων εφαρμογών ενός εμπλάστρου ίδιου μεγέθους.

Έχει δειχθεί από ένα φαρμακοκινητικό μοντέλο πως οι συγκεντρώσεις φαιντανύλης στον ορό μπορούν να αυξηθούν κατά 14% (εύρος 0-26%), εάν ένα νέο έμπλαστρο τοποθετηθεί έπειτα από 24 ώρες αντί των συνιστώμενων 72 ωρών.

Κατανομή

Το ποσοστό σύνδεσης της φαιντανύλης με τις πρωτεΐνες του πλάσματος είναι 84%.

Βιομετατροπή

Η φαιντανύλη είναι μία δραστική ουσία με υψηλή κάθαρση η οποία μεταβολίζεται ταχέως και εκτενώς κυρίως από το CYP3A4 στο ήπαρ. Ο κύριος μεταβολίτης, η νορφαιντανύλη, είναι ανενεργός. Το δέρμα δε φαίνεται να μεταβολίζει τη διαδερμική φαιντανύλη. Αυτό προσδιορίστηκε μέσα από μία μελέτη ανθρώπινων κερατινοκυττάρων και στα πλαίσια κλινικών μελετών κατά τις οποίες το 92% της δόσης που αποδεσμεύτηκε από το σύστημα αποδόθηκε σε αμετάβλητη φαιντανύλη που ήταν παρούσα στη συστηματική κυκλοφορία.

Αποβολή

Κατά τη διακοπή της θεραπείας του Fentanyl / Mylan, οι συγκεντρώσεις της φαιντανύλης στον ορό ελαττώνονται βαθμιαία, με μία πτώση περίπου 50% μέσα σε 17 ώρες (εύρος 13-22) στους ενήλικες και 22-25 ώρες στα παιδιά, μετά από 24ωρη εφαρμογή. Μετά από 72ωρη εφαρμογή, ο μέσος χρόνος ημίσειας ζωής κυμαίνεται από 20-27 ώρες.

Η βραδύτερη εξαφάνιση της δραστικής ουσίας από τον ορό συγκριτικά με την ενδοφλέβια έγχυση κατά την οποία ο φαινόμενος χρόνος ημίσειας ζωής είναι περίπου 7 (εύρος 3-12 ώρες) αποδίδεται στη συνεχή απορρόφηση της φαιντανύλης από το δέρμα.

Η φαιντανύλη μεταβολίζεται κυρίως στο ήπαρ. Εντός 72 ωρών από τη χορήγηση της ενδοφλέβιας φαιντανύλης, περίπου το 75% της δόσης της φαιντανύλης απεκκρίνεται στα ούρα, κυρίως ως μεταβολίτες, με λιγότερο από 10% ως αμετάβλητη δραστική ουσία. Περίπου το 9% της δόσης ανακτάται στα κόπρανα, κυρίως ως μεταβολίτες. Οι μέσες τιμές για το αδέσμευτο κλάσμα της φαιντανύλης στο πλάσμα εκτιμώνται μεταξύ 13% και 21%.

Παιδιατρικός πληθυσμός

Η ασφάλεια των διαδερμικών εμπλάστρων της φαιντανύλης διερευνήθηκε σε 289 παιδιατρικούς συμμετέχοντες (<18 ετών) σε 3 κλινικές μελέτες για την αντιμετώπιση του χρόνιου και επίμονου πόνου, κακοήθους ή καλοήθους προελεύσεως. Ασφαλή δεδομένα προέκυψαν από τους συμμετέχοντες στη μελέτη, οι οποίοι έλαβαν τουλάχιστον μία δόση διαδερμικής φαιντανύλης. Αν και τα κριτήρια ένταξης στις παιδιατρικές μελέτες περιορίζονται σε συμμετέχοντες που ήταν τουλάχιστον 2 ετών, δύο συμμετέχοντες σε αυτές τις μελέτες έλαβαν την πρώτη δόση διαδερμικής φαιντανύλης σε ηλικία 23 μηνών.

Η διαδερμική φαιντανύλη δεν έχει ακόμα διερευνηθεί σε παιδιά ηλικίας κάτω των 2 ετών. Στις κλινικές μελέτες, σε μεγαλύτερα παιδιά, αποδείχτηκε ότι μετά από αναπροσαρμογή ως προς το σωματικό βάρος, η κάθαρση (L/ώρα/kg) στους παιδιατρικούς ασθενείς ήταν περίπου 20% υψηλότερη από ότι στους ενήλικες. Τα παραπάνω ευρήματα λήφθηκαν υπόψη κατά τον καθορισμό δοσολογικών συστάσεων σε παιδιατρικούς ασθενείς.

Η διαδερμική φαιντανύλη θα πρέπει να χορηγείται μόνο σε παιδιά ηλικίας 2 ετών ή μεγαλύτερα και μόνο εφόσον έχουν αναπτύξει ανοχή στα οπιοειδή (βλ. παράγραφο 4.2 και 4.4).

Ηλικιωμένοι και καταβεβλημένοι ασθενείς

Δεδομένα από μελέτες, με ενδοφλέβιας χορήγηση φαιντανύλης, αναφέρουν ότι οι ηλικιωμένοι και οι καταβεβλημένοι ασθενείς μπορεί να εμφανίζουν μειωμένη κάθαρση της φαιντανύλης που οδηγεί σε παρατεταμένο τελικό χρόνο ημίσειας ζωής και πιθανόν να είναι πιο ευαίσθητοι στο φάρμακο σε σύγκριση με νεότερους ασθενείς.

Σε μελέτες με ηλικιωμένους συμμετέχοντες, που έκαναν χρήση διαδερμικής φαιντανύλης, τα φαρμακοκινητικά δεδομένα της φαιντανύλης δεν έδειξαν σημαντικές διαφορές με αυτά των υγιών, νεότερων συμμετεχόντων, αν και οι μέγιστες συγκεντρώσεις του ορού έτειναν να είναι χαμηλότερες και οι κατά μέσο όρο τιμές ημίσειας ζωής επιμηκύνθηκαν σε 34 ώρες. Οι ηλικιωμένοι ασθενείς θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά για ενδείξεις τοξικότητας από τη φαιντανύλη και αν χρειαστεί η δόση θα πρέπει να ελαττωθεί (βλέπε παράγραφο 4.2).

Σε αυτούς τους ασθενείς με νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία, η κάθαρση της φαιντανύλης μπορεί να μεταβληθεί λόγω των αλλαγών των πρωτεϊνών του πλάσματος και της μεταβολικής κάθαρσης, με αποτέλεσμα αυξημένες συγκεντρώσεις στον ορό (βλ. παραγράφους 4.2 και 4.4).

Ηπατική δυσλειτουργία

Σε μια μελέτη που διεξήχθηκε σε ασθενείς με ηπατική κίρρωση, αξιολογήθηκε η φαρμακοκινητική μιας μονήρους εφαρμογής διαδερμικού εμπλάστρου 50 μg/hr. Αν και ο t max και ο t de μεταβλήθηκαν, οι τιμές της μέσης C max και AUC στο πλάσμα αυξήθηκαν κατά περίπου 35% και 73%, αντίστοιχα, σε αυτούς τους ασθενείς. Οι ασθενείς με ηπατική δυσλειτουργία θα πρέπει να παρακολουθούνται με προσοχή για τυχόν σημεία τοξικότητας λόγω της φαιντανύλης και η δόση του Fentanyl / Mylan θα πρέπει να μειώνεται εάν χρειάζεται (βλ. παράγραφο 4.4).

Νεφρική δυσλειτουργία

Τα δεδομένα που έχουν προκύψει από μια μελέτη στην οποία χορηγήθηκε ενδοφλέβια φαιντανύλη σε ασθενείς που είχαν υποβληθεί σε μεταμόσχευση νεφρού υποδηλώνουν πως η κάθαρση της φαιντανύλης μπορεί να είναι μειωμένη στο συγκεκριμένο πληθυσμό ασθενών. Εάν λαμβάνουν το Fentanyl / Mylan, οι ασθενείς με ηπατική δυσλειτουργία θα πρέπει να παρακολουθούνται με προσοχή για τυχόν σημεία τοξικότητας λόγω της φαιντανύλης και η δόση του Fentanyl / Mylan θα πρέπει να μειώνεται εάν χρειάζεται (βλ. παράγραφο 4.4).

query_stats Κρίσιμα Στοιχεία

Ημίσεια ζωή

7 ώρες (εύρος 3–12)
DrugBank

Δέσμευση πρωτεϊνών

80-85%
DrugBank

Βιοδιαθεσιμότητα

92% μέσω διαδερμικής οδού, 50% μέσω βουκκαλ οδού
DrugBank

Απέκκριση

Νεφρά
DrugBank
science

Scientific Profile

CID
3345
Μοριακός τύπος
C22H28N2O
Μοριακό βάρος
336.5
IUPAC
N-phenyl-N-[1-(2-phenylethyl)piperidin-4-yl]propanamide
InChIKey
PJMPHNIQZUBGLI-UHFFFAOYSA-N
Κατάταξη MeSH

Κατάταξη Φαρμακολογικής Ταξινόμησης MeSH

  • Ενώσεις με δράση παρόμοια με ΟΠΙΟΕΙΔΗ ΑΛΚΑΛΟΕΙΔΗ, που δρουν στους ΟΠΙΟΕΙΔΕΙΣ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ. Τα χαρακτηριστικά περιλαμβάνουν την πρόκληση ΑΝΑΛΓΗΣΙΑΣ ή ΝΑΡΚΩΣΗΣ.
  • Φάρμακα που χορηγούνται σε συνδυασμό με αναισθητικά για αύξηση της αποτελεσματικότητας, βελτίωση της χορήγησης ή μείωση της απαιτούμενης δόσης.
  • Φάρμακα που προκαλούν ΝΑΡΚΩΣΗ. Τα ναρκωτικά περιλαμβάνουν φάρμακα που προκαλούν υπνηλία ή επάγουν ύπνο (ΗΜΙΩΣΗ)· φυσικά ή συνθετικά παράγωγα του ΟΠΙΟΥ ή της ΜΟΡΦΙΝΗΣ ή οποιαδήποτε ουσία έχει τέτοιες επιδράσεις. Είναι ισχυρά επαγωγείς ΑΝΑΛΓΗΣΙΑΣ και ΟΠΙΟΕΙΔΩΝ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ.
  • Υπερβραχείας δράσης αναισθητικά που χρησιμοποιούνται για την εισαγωγή. Η απώλεια συνείδησης είναι ταχεία και η εισαγωγή ευχάριστη, αλλά δεν υπάρχει μυϊκή χαλάρωση και οι αντανακλαστικοί συχνά δεν μειώνονται επαρκώς. Η επαναλαμβανόμενη χορήγηση οδηγεί σε συσσώρευση και παρατείνει τον χρόνο ανάρρωσης. Δεδομένου ότι αυτά τα φάρμακα έχουν ελάχιστη ή καμία αναλγητική δράση, σπάνια χρησιμοποιούνται μόνα τους εκτός από σύντομες επείγουσες διαδικασίες. (Από AMA Drug Evaluations Annual, 1994, σ.174)

Σχετικά Εργαλεία