FENTANYL
Φαιντανύλη
### Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία Αναλγητικά, Οπιοειδή, παράγωγα της φαινυλοπιπεριδίνης, Κωδικός ATC: N02AB03.
Εμπορικά Ονόματα
Ενδείξεις
Εγκεκριμένες ενδείξεις από το SPC, ομαδοποιημένες κατά ICD-10
-
R52 Πόνος, αλλού ταξινομημένος
Περιλαμβάνει (όροι από SPC): Σοβαρός χρόνιος άλγος · Χρόνιο άλγος
Πληροφορίες Συνταγογράφησης
Επιμελημένα δεδομένα από το SPC
medication
Μορφή & Εμφάνιση
ΠΧΠ (SPC) §3 · περιγραφή σκευάσματος DUROGESIC
expand_more
Μορφή & Εμφάνιση
medication
Δοσολογία
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Δοσολογία
- Οδός: διαδερμική
- Χορήγηση: κάθε 72 ώρες
- Δόση έναρξης: 12 mcg/h
- Τιτλοποίηση: Η δοσολογία μπορεί να τιτλοποιείται προς τα πάνω ή προς τα κάτω, με σταδιακές αυξήσεις της δόσης κατά 12 ή 25 mcg/h. Μετά από αύξηση της δόσης, μπορεί να χρειαστούν έως και 6 ημέρες για την επίτευξη ισορροπίας, οπότε οι ασθενείς πρέπει να χρησιμοποιούν το έμπλαστρο με την υψηλότερη δόση μέσω δύο εφαρμογών των 72 ωρών πριν από περαιτέρω αύξηση. Σε παιδιά, οι προσαρμογές της δόσης πρέπει να πραγματοποιούνται σε βήματα των 12 mcg/h και όχι σε διαστήματα μικρότερα των 72 ωρών.
-
Ενήλικες - Ασθενείς με ανοχή στα οπιοειδήΗ δοσολογία μπορεί να τιτλοποιείται προς τα πάνω ή προς τα κάτω με σταδιακές αυξήσεις της δόσης κατά 12 ή 25 mcg/h. Βλ. Πίνακες μετατροπής 1, 2 και 3.
-
Ενήλικες - Ασθενείς που δεν έχουν εκτεθεί σε οπιοειδήΔόση12 mcg/hΓενικά, δεν συνιστάται η διαδερμική οδός. Εάν είναι η μόνη επιλογή, χρήση της χαμηλότερης δόσης έναρξης (12 mcg/h) με στενή παρακολούθηση. Συνιστάται αρχικά χαμηλές δόσεις οπιοειδών άμεσης αποδέσμευσης τιτλοποιούμενες σε ισοδύναμη αναλγητική δοσολογία με 12 ή 25 mcg/h Φαιντανύλη.
-
Ηλικιωμένοι ασθενείςΔόση12 mcg/hΠρέπει να παρακολουθούνται στενά και η δόση να εξατομικεύεται. Εάν δεν έχουν εκτεθεί σε οπιοειδή, η θεραπεία εξετάζεται μόνο εάν τα οφέλη υπερτερούν των κινδύνων, αρχίζοντας με 12 mcg/h.
-
Νεφρική και ηπατική δυσλειτουργίαΔόση12 mcg/hΠρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά και η δόση να εξατομικεύεται. Εάν δεν έχουν εκτεθεί σε οπιοειδή, η θεραπεία εξετάζεται μόνο εάν τα οφέλη υπερτερούν των κινδύνων, αρχίζοντας με 12 mcg/h.
-
Παιδιά ηλικίας από 16 ετών και άνωΝα ακολουθείται η δοσολογία για ενήλικες.
-
Παιδιά ηλικίας από 2 έως 16 ετώνΜόνο σε παιδιατρικούς ασθενείς με ανοχή στα οπιοειδή που λαμβάνουν ήδη τουλάχιστον 30 mg ισοδύναμων μορφίνης από στόματος την ημέρα. Βλ. Πίνακα 1 και Πίνακα 4 για τη μετάβαση. Η τιτλοποίηση γίνεται σε βήματα των 12 mcg/h.
-
Παιδιά ηλικίας κάτω των 2 ετώνΔεν πρέπει να χρησιμοποιείται γιατί η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα δεν έχουν τεκμηριωθεί.
block
Αντενδείξεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Αντενδείξεις
-
Υπερευαισθησία στη δραστική ουσία ή σε κάποιο από τα έκδοχα
-
Αντιμετώπιση οξέος ή μετεγχειρητικού άλγους
-
Σοβαρή αναπνευστική καταστολή
warning
Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις
-
Παρακολούθηση μετά την αφαίρεσηΠληθυσμόςΑσθενείς που εμφάνισαν σοβαρά ανεπιθύμητα συμβάνταΠρέπει να παρακολουθούνται για τουλάχιστον 24 ώρες ή και περισσότερο, όπως υποδεικνύουν τα κλινικά συμπτώματα
-
Κίνδυνος για παιδιά/Ασφαλή φύλαξηΠληθυσμόςΑσθενείς και φροντιστέςΝα ενημερώνονται ότι το Φαιντανύλη περιέχει δραστική ουσία που μπορεί να αποβεί μοιραία, ειδικά για ένα παιδί. Να φυλάσσονται όλα τα έμπλαστρα σε μέρη που δεν τα βλέπουν και δεν τα φθάνουν τα παιδιά, τόσο πριν όσο και μετά τη χρήση. Να φυλάσσουν το Φαιντανύλη σε ασφαλές και προφυλαγμένο μέρος, μη προσβάσιμο από άλλους.
-
Ασθενείς χωρίς προηγούμενη έκθεση σε οπιοειδή και μη ανοχής στα οπιοειδήπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς χωρίς ανοχή σε οπιοειδή, ειδικά ηλικιωμένοι ή με ηπατική/νεφρική δυσλειτουργίαΣυνιστάται να χρησιμοποιείται μόνο σε ασθενείς που έχουν παρουσιάσει ανοχή στα οπιοειδή. Υπάρχει κίνδυνος σοβαρής αναπνευστικής καταστολής και/ή θανάτου, ακόμη και με τη χαμηλότερη δόση.
-
Αναπνευστική καταστολήπροσοχήΠληθυσμόςΌλοι οι ασθενείςΟι ασθενείς πρέπει να παρακολουθούνται για την εμφάνιση αναπνευστικής καταστολής. Η αναπνευστική καταστολή μπορεί να εμμένει και μετά την απομάκρυνση του εμπλάστρου Φαιντανύλη.
-
Διαταραχές αναπνοής σχετιζόμενες με τον ύπνο (Κεντρική Άπνοια Ύπνου - CSA)προσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς που λαμβάνουν οπιοειδή, ειδικά με CSAΣε ασθενείς που παρουσιάζουν CSA να εξετάζετε το ενδεχόμενο μείωσης της συνολικής δοσολογίας οπιοειδών.
-
Ταυτόχρονη χρήση με κατασταλτικά του κεντρικού νευρικού συστήματος (ΚΝΣ)προσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς που λαμβάνουν κατασταλτικά ΚΝΣ (π.χ. βενζοδιαζεπίνες, αλκοόλ)Περιορισμός ταυτόχρονης συνταγογράφησης, χρήση χαμηλότερης αποτελεσματικής δόσης, συντομότερη διάρκεια θεραπείας. Στενή παρακολούθηση για σημεία και συμπτώματα αναπνευστικής καταστολής και καταστολής.
-
Χρόνια πνευμονοπάθειαπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με χρόνια αποφρακτική ή άλλου τύπου πνευμονοπάθειαΤο Φαιντανύλη μπορεί να έχει πιο σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες (μείωση αναπνευστικού ρυθμού, αύξηση αντίστασης αεραγωγών).
-
Επιδράσεις μακροχρόνιας θεραπείας και ανοχήΠληθυσμόςΌλοι οι ασθενείςΚίνδυνος ανοχής, υπεραλγησίας, σωματικής και ψυχολογικής εξάρτησης. Συχνή αξιολόγηση της ανάγκης για συνέχιση της θεραπείας. Να γίνεται σταδιακή μείωση της δόσης για αντιμετώπιση συμπτωμάτων απόσυρσης.
-
Σύνδρομο απόσυρσηςπροσοχήΠληθυσμόςΣωματικά εξαρτημένοι ασθενείςΜην διακόπτετε απότομα τη θεραπεία. Συνιστάται σταδιακή μείωση της δόσης για ελαχιστοποίηση των συμπτωμάτων απόσυρσης.
-
Διαταραχή χρήσης οπιοειδών (OUD)προσοχήΠληθυσμόςΌλοι οι ασθενείς, ειδικά υψηλού κινδύνου (ιστορικό κατάχρησης ουσιών, καπνιστές, ψυχικές διαταραχές)Συμφωνία στόχων θεραπείας και σχεδίου διακοπής με τον ασθενή. Ενημέρωση σχετικά με τους κινδύνους και τα σημεία OUD. Παρακολούθηση για σημεία OUD.
-
Παθήσεις του κεντρικού νευρικού συστήματος συμπεριλαμβανομένης της αυξημένης ενδοκρανιακής πίεσηςπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση, διαταραχή συνείδησης, κώμα, εγκεφαλικούς όγκουςΧρήση με προσοχή.
-
ΚαρδιοπάθειαπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με βραδυαρρυθμίεςΧορήγηση με προσοχή λόγω κινδύνου βραδυκαρδίας.
-
ΥπότασηπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με οξεία υποογκαιμίαΗ υποκείμενη, συμπτωματική υπόταση και/ή η υποογκαιμία πρέπει να διορθώνονται πριν από την έναρξη της θεραπείας.
-
Ηπατική δυσλειτουργίαπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με ηπατική δυσλειτουργίαΠροσεκτική παρακολούθηση για σημεία τοξικότητας από τη φαιντανύλη και μείωση της δόσης αν είναι αναγκαίο.
-
Νεφρική δυσλειτουργίαπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με νεφρική δυσλειτουργίαΣυνιστάται προσοχή. Το ενδεχόμενο θεραπείας να εξετάζεται μόνο εάν τα οφέλη υπερτερούν των κινδύνων. Προσεκτική παρακολούθηση για σημεία τοξικότητας από τη φαιντανύλη και μείωση της δόσης αν είναι αναγκαίο.
-
Πυρετός/εξωτερική εφαρμογή θερμότηταςπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με πυρετό, όλοι οι ασθενείςΟι ασθενείς με πυρετό πρέπει να παρακολουθούνται για ανεπιθύμητες ενέργειες οπιοειδών και η δόση να αναπροσαρμοστεί, αν είναι αναγκαίο. Να αποφεύγεται η έκθεση του σημείου εφαρμογής σε άμεσες εξωτερικές εστίες θερμότητας.
-
Σύνδρομο σεροτονίνηςπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς που συγχορηγούνται με φαρμακευτικά προϊόντα που επηρεάζουν τα σεροτονινεργικά συστήματαΣυνιστάται προσοχή. Αν πιθανολογείται σύνδρομο σεροτονίνης, η θεραπεία με Φαιντανύλη πρέπει να διακόπτεται.
-
Αλληλεπιδράσεις με αναστολείς του CYP3A4προσοχήΠληθυσμόςΌλοι οι ασθενείςΔεν συνιστάται ταυτόχρονη χρήση εκτός αν τα οφέλη υπερτερούν. Να τηρούνται χρονικά διαστήματα πριν/μετά την έναρξη/διακοπή της θεραπείας με αναστολείς CYP3A4. Αν η ταυτόχρονη χρήση είναι αναπόφευκτη, απαιτείται στενή παρακολούθηση και μείωση/προσωρινή διακοπή της δόσης του Φαιντανύλη αν κριθεί απαραίτητο.
-
Ακούσια έκθεση μέσω μεταφοράς εμπλάστρουπροσοχήΠληθυσμόςΌλοι οι ασθενείς και άτομα σε επαφήΕνημέρωση για τον κίνδυνο. Εάν συμβεί ακούσια έκθεση, το έμπλαστρο πρέπει να αφαιρείται αμέσως από το δέρμα του ατόμου που δεν φορά έμπλαστρο.
-
Χρήση σε ηλικιωμένους ασθενείςπροσοχήΠληθυσμόςΗλικιωμένοι ασθενείςΠροσεκτική παρακολούθηση για σημεία τοξικότητας από τη φαιντανύλη και μείωση της δόσης αν είναι αναγκαίο.
-
Γαστρεντερικός σωλήνας / Δυσκοιλιότητα / Παραλυτικός ειλεόςπροσοχήΠληθυσμόςΌλοι οι ασθενείς, ειδικά με χρόνια δυσκοιλιότηταΕνημέρωση για μέτρα πρόληψης δυσκοιλιότητας, εξέταση προληπτικής χρήσης καθαρτικών. Προσοχή σε ασθενείς με χρόνια δυσκοιλιότητα. Εάν υφίσταται ή πιθανολογείται παραλυτικός ειλεός, η θεραπεία με Φαιντανύλη πρέπει να διακόπτεται.
-
Μυασθένεια gravisπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με μυασθένεια gravisΠρέπει να επιδεικνύεται προσοχή κατά τη θεραπεία λόγω πιθανότητας εμφάνισης μη επιληπτικών (μυο)κλονικών αντιδράσεων.
-
Ταυτόχρονη χρήση με μικτούς αγωνιστές/ανταγωνιστές οπιοειδώναντένδειξηΠληθυσμόςΌλοι οι ασθενείςΗ ταυτόχρονη χρήση με βουπρενορφίνη, ναλβουφίνη ή πενταζοσίνη δεν συνιστάται.
-
Παιδιατρικός πληθυσμόςπροσοχήΠληθυσμόςΠαιδιάΔεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιατρικούς ασθενείς που δεν έχουν εκτεθεί σε οπιοειδή. Να χορηγείται μόνο σε παιδιά ηλικίας από 2 ετών ή μεγαλύτερα με ανοχή στα οπιοειδή. Προσοχή κατά την επιλογή του σημείου εφαρμογής και στενή παρακολούθηση της προσκόλλησης του έμπλαστρου για προστασία από ακούσια κατάποψη.
-
Προκαλούμενη από οπιοειδή υπεραλγησία (OIH)ΠληθυσμόςΌλοι οι ασθενείςΌταν υπάρχει υποψία για OIH, η δόση οπιοειδών θα πρέπει να μειωθεί ή να διακοπεί σταδιακά, εάν είναι δυνατόν.
swap_horiz
Αλληλεπιδράσεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Αλληλεπιδράσεις
-
Κεντρικώς δρώντα φαρμακευτικά προϊόντα/κατασταλτικά του ΚΝΣ (βενζοδιαζεπίνες, άλλα κατασταλτικά/υπνωτικά, οπιοειδή, γενικά αναισθητικά, φαινοθειαζίνες, ηρεμιστικά, κατασταλτικά αντιισταμινικά, αλκοόλ, κατασταλτικά ΚΝΣ ναρκωτικά φάρμακα, μυοχαλαρωτικά των σκελετικών μυών, γκαμπαπεντινοειδή)προσοχήΑναπνευστική καταστολή, υπόταση, έντονη καταστολή, κώμα ή θάνατοςΣύστασηΗ ταυτόχρονη συνταγογράφηση θα πρέπει να περιορίζεται σε ασθενείς για τους οποίους εναλλακτικές θεραπευτικές επιλογές δεν είναι δυνατές. Απαιτείται στενή παρακολούθηση και παρατήρηση. Η δόση και η διάρκεια της ταυτόχρονης χρήσης θα πρέπει να είναι περιορισμένη.
-
Αναστολείς της Μονοαμινοξειδάσης (MAOI)αντένδειξηΣοβαρές και απρόβλεπτες αλληλεπιδράσεις, ενίσχυση της δράσης των οπιοειδών ή ενίσχυση της σεροτονινεργικής δράσηςΣύστασηΔεν συνιστάται για χρήση. Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται εντός 14 ημερών μετά τη διακοπή της θεραπείας με αναστολείς ΜΑΟ.
-
Σεροτονινεργικά φαρμακευτικά προϊόντα (όπως SSRI, SNRI, MAO)προσοχήΑύξηση του κινδύνου εμφάνισης συνδρόμου σεροτονίνηςΣύστασηΧρησιμοποιήστε με προσοχή. Παρατηρήστε προσεκτικά τον ασθενή, ιδιαιτέρως κατά την έναρξη της θεραπείας και την προσαρμογή της δόσης.
-
Μικτοί αγωνιστές/ανταγωνιστές οπιοειδών (βουπρενορφίνη, ναλβουφίνη, πενταζοσίνη)αντένδειξηΑνταγωνισμός της αναλγητικής δράσης της φαιντανύλης, πρόκληση συμπτωμάτων απόσυρσηςΣύστασηΔεν συνιστάται η ταυτόχρονη χρήση.
-
Αναστολείς του κυτοχρώματος P450 3A4 (CYP3A4) (αμιωδαρόνη, σιμετιδίνη, κλαριθρομυκίνη, διλτιαζέμη, ερυθρομυκίνη, φλουκοναζόλη, ιτρακοναζόλη, κετοκοναζόλη, νεφαζοδόνη, ριτοναβίρη, βεραπαμίλη, βορικοναζόλη)προσοχήΑύξηση των συγκεντρώσεων της φαιντανύλης στο πλάσμα, αύξηση ή παράταση θεραπευτικής δράσης και ανεπιθύμητων ενεργειών, σοβαρή αναπνευστική καταστολήΣύστασηΔεν συνιστάται η ταυτόχρονη χρήση, εκτός εάν ο ασθενής παρακολουθείται στενά.
-
Επαγωγείς του κυτοχρώματος P450 3A4 (CYP3A4) (καρβαμαζεπίνη, φαινοβαρβιτάλη, φαινυτοΐνη, ριφαμπικίνη)προσοχήΜείωση των συγκεντρώσεων της φαιντανύλης στο πλάσμα και μειωμένη θεραπευτική δράση. Κατά τη διακοπή του επαγωγέα, μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένες συγκεντρώσεις φαιντανύλης στο πλάσμα, αύξηση ή παράταση θεραπευτικών επιδράσεων και ανεπιθύμητων ενεργειών, και σοβαρή αναπνευστική καταστολή.ΣύστασηΣυνιστάται προσοχή. Μπορεί να χρειαστεί αύξηση της δόσης του Φαιντανύλη ή μετάβαση σε άλλο αναλγητικό. Απαιτείται μείωση της δόσης της φαιντανύλης και προσεκτική παρακολούθηση ενόψει της διακοπής της ταυτόχρονης θεραπείας με επαγωγέα του CYP3A4. Η προσεκτική παρακολούθηση πρέπει να συνεχιστεί έως την επίτευξη σταθερής επίδρασης του φαρμάκου.
sick
Ανεπιθύμητες ενέργειες
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Ανεπιθύμητες ενέργειες
- Αναφυλακτική καταπληξία (Μη γνωστές)
- Αναφυλακτοειδής αντίδραση (Μη γνωστές)
- Αναφυλακτική αντίδραση
- Υπερευαισθησία
- Ανεπάρκεια ανδρογόνων (Μη γνωστές)
- Ανορεξία
- Παραλήρημα (Μη γνωστές)
- Εξάρτηση (Μη γνωστές)
- Ευφορική συναισθηματική διάθεση (Όχι συχνές)
- Διέγερση
- Αποπροσανατολισμός
- Αϋπνία
- Κατάθλιψη
- Άγχος
- Συγχυτική κατάσταση
- Ψευδαισθήσεις
- Μύση (Μη γνωστές)
- Σπασμοί (συμπεριλαμβανομένων κλονικών σπασμών και σπασμού γενικευμένης επιληψίας) (Όχι συχνές)
- Επηρεασμένο επίπεδο συνείδησης (Όχι συχνές)
- Απώλεια συνείδησης (Όχι συχνές)
- Υπαισθησία
- Αμνησία
- Τρόμος
- Παραισθησία
- Υπνηλία
- Ζάλη
- Κεφαλαλγία
- Ίλιγγος
- Θαμπή όραση
- Βραδυκαρδία
- Αίσθημα παλμών
- Ταχυκαρδία
- Κυάνωση (Όχι συχνές)
- Υπόταση
- Υπέρταση
- Άπνοια (Μη γνωστές)
- Υποαερισμός (Μη γνωστές)
- Βραδύπνοια (Μη γνωστές)
- Αναπνευστική καταστολή (Όχι συχνές)
- Αναπνευστική δυσχέρεια (Όχι συχνές)
- Δύσπνοια
- Ατελής ειλεός (Μη γνωστές)
- Ειλεός (Όχι συχνές)
- Άλγος άνω κοιλιακής χώρας (Συχνές)
- Διάρροια
- Ξηροστομία
- Κοιλιακό άλγος
- Δυσπεψία
- Ναυτία
- Έμετος
- Δυσκοιλιότητα
- Έκζεμα
- Αλλεργική δερματίτιδα
- Διαταραχή δέρματος
- Δερματίτιδα
- Δερματίτιδα εξ επαφής
- Υπεριδρωσία
- Κνησμός
- Εξάνθημα
- Ερύθημα
- Μυϊκοί σπασμοί
- Μυϊκές δεσμιδώσεις (Συχνές)
- Κατακράτηση ούρων
- Στυτική δυσλειτουργία (Μη γνωστές)
- Σεξουαλική δυσλειτουργία (Μη γνωστές)
- Ανοχή στο φάρμακο (Μη γνωστές)
- Αίσθημα ψυχρού (Μη γνωστές)
- Αντίδραση της θέσης εφαρμογής (Όχι συχνές)
- Δερματίτιδα της θέσης εφαρμογής (Όχι συχνές)
- Έκζεμα της θέσης εφαρμογής (Όχι συχνές)
- Αίσθημα μεταβολής της θερμοκρασίας του σώματος (Όχι συχνές)
- Υπερευαισθησία της θέσης εφαρμογής (Όχι συχνές)
- Σύνδρομο από απόσυρση φαρμάκου (Όχι συχνές)
- Οίδημα περιφερικό (Συχνές)
- Αίσθημα κακουχίας
- Πυρεξία
- Κόπωση
- Εξασθένιση
- Γριππώδης συνδρομή
pregnant_woman
Κύηση / Γαλουχία
ΠΧΠ (SPC)
Επίπεδο κινδύνου: Αποφεύγεται
expand_more
Κύηση / Γαλουχία
-
ΚύησηΑποφεύγεταιΔεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα από τη χρήση του Φαιντανύλη σε έγκυες γυναίες. Μελέτες σε ζώα κατέδειξαν κάποια αναπαραγωγική τοξικότητα (βλ. Προκλινικά δεδομένα). Ο δυνητικός κίνδυνος για τον άνθρωπο δεν είναι γνωστός, παρόλο που η φαιντανύλη ως ενδοφλέβιο αναισθητικό έχει βρεθεί ότι διαπερνά τον πλακούντα σε έγκυες γυναίκες. Έχει αναφερθεί σύνδρομο από απόσυρση φαρμάκου των νεογνών σε νεογέννητα βρέφη των οποίων οι μητέρες έκαναν χρόνια χρήση του Φαιντανύλη κατά τη διάρκεια της κύησης. Το Φαιντανύλη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια της κύησης, εκτός εάν κρίνεται απολύτως αναγκαίο. Δεν συνιστάται η χρήση του Φαιντανύλη κατά τον τοκετό επειδή δεν πρέπει να χρησιμοποιείται στην αντιμετώπιση του οξέος ή μετεγχειρητικού άλγους (βλ. Αντενδείξεις). Επιπλέον, επειδή η φαιντανύλη διαπερνά τον πλακούντα, η χρήση του Φαιντανύλη κατά τον τοκετό μπορεί να προκαλέσει αναπνευστική καταστολή στο νεογέννητο βρέφος.
-
ΓαλουχίαΑποφεύγεταιΗ φαιντανύλη απεκκρίνεται στο μητρικό γάλα και μπορεί να προκαλέσει καταστολή/αναπνευστική καταστολή στο βρέφος που θηλάζει. Συνεπώς, ο θηλασμός πρέπει να διακόπτεται κατά τη διάρκεια της θεραπείας με Φαιντανύλη και για τουλάχιστον 72 ώρες μετά την αφαίρεση του εμπλάστρου.
-
ΓονιμότηταΆγνωστοΔεν διατίθενται κλινικά δεδομένα για την επίδραση της φαιντανύλης στη γονιμότητα. Μερικές μελέτες σε αρουραίους αποκάλυψαν μειωμένη γονιμότητα και αυξημένη εμβρυϊκή θνησιμότητα σε τοξικές δόσεις για τη μητέρα (βλ. Προκλινικά δεδομένα).
e911_emergency
Υπερδοσολογία
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Υπερδοσολογία
- αναπνευστική καταστολή
- τοξική λευκοεγκεφαλοπάθεια
directions_car
Επίδραση στην οδήγηση
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Επίδραση στην οδήγηση
science
Έκδοχα
ΠΧΠ (SPC) §2 & §6.1
expand_more
Έκδοχα
biotech
Φαρμακολογία
Φαρμακοδυναμική & Φαρμακοκινητική
expand_more
Φαρμακολογία
Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία
Αναλγητικά, Οπιοειδή, παράγωγα της φαινυλοπιπεριδίνης, Κωδικός ATC: N02AB03.
Μηχανισμός δράσης
Η φαιντανύλη είναι ένα οπιοειδές αναλγητικό που αλληλεπιδρά κυρίως με τον μ-οπιοειδή υποδοχέα. Οι κύριες θεραπευτικές της δράσεις είναι η αναλγησία και η καταστολή.
Παιδιατρικός πληθυσμός
Η ασφάλεια του Φαιντανύλη αξιολογήθηκε σε 3 ανοικτές μελέτες σε 289 παιδιατρικούς ασθενείς με χρόνιο άλγος, ηλικίας από 2 έως 17 ετών. Ογδόντα από τα παιδιά ήταν ηλικίας από 2 έως 6 ετών. Από τους 289 συμμετέχοντες που εντάχθηκαν σε αυτές τις 3 μελέτες, 110 ξεκίνησαν θεραπεία με Φαιντανύλη στη δοσολογία των 12 μg/h. Από αυτούς τους 110 συμμετέχοντες, 23 (20,9%) λάμβαναν στο παρελθόν < 30 mg ισοδύναμων μορφίνης από στόματος την ημέρα, 66 (60,0%) λάμβαναν προηγουμένως 30 έως 44 mg ισοδύναμων μορφίνης από στόματος την ημέρα, και 12 (10,9%) λάμβαναν στο παρελθόν τουλάχιστον 45 mg ισοδύναμων μορφίνης από στόματος την ημέρα (δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα για 9 [8,2%] συμμετέχοντες). Αρχικές δόσεις των 25 μg/h και υψηλότερες χρησιμοποιήθηκαν από τους υπόλοιπους 179 συμμετέχοντες, 174 (97,2%) από τους οποίους λάμβαναν προηγούμενες δόσεις οπιοειδών τουλάχιστον 45 mg ισοδύναμων μορφίνης από στόματος την ημέρα. Μεταξύ των υπολοίπων 5 συμμετεχόντων με αρχική δοσολογία τουλάχιστον 25 μg/h των οποίων οι προηγούμενες δόσεις οπιοειδών ήταν < 45 mg ισοδύναμων μορφίνης από στόματος την ημέρα, 1 (0,6%) λάμβανε στο παρελθόν < 30 mg ισοδύναμων μορφίνης από στόματος την ημέρα και 4 (2,2%) λάμβαναν 30 έως 44 mg ισοδύναμων μορφίνης από στόματος την ημέρα (βλ. Ανεπιθύμητες ενέργειες).
Απορρόφηση
Το Φαιντανύλη παρέχει συνεχή συστηματική απελευθέρωση φαιντανύλης κατά τη διάρκεια των 72 ωρών της περιόδου εφαρμογής. Μετά την εφαρμογή του Φαιντανύλη, το δέρμα κάτω από το σύστημα απορροφά τη φαιντανύλη, ενώ μια αποθήκη φαιντανύλης συγκεντρώνεται στις ανώτερες στοιβάδες του δέρματος. Στη συνέχεια η φαιντανύλη καθίσταται διαθέσιμη στη συστηματική κυκλοφορία. Το πολυμερές υπόστρωμα και η διάχυση της φαιντανύλης μέσω των στοιβάδων του δέρματος διασφαλίζουν ότι ο ρυθμός απελευθέρωσης είναι σχετικά σταθερός. Η διαβάθμιση της συγκέντρωσης που υφίσταται μεταξύ του συστήματος και της χαμηλότερης συγκέντρωσης στο δέρμα προκαλεί την απελευθέρωση του φαρμάκου. Η μέση βιοδιαθεσιμότητα της φαιντανύλης μετά την εφαρμογή του διαδερμικού εμπλάστρου είναι 92%. Μετά από την πρώτη εφαρμογή του Φαιντανύλη, οι συγκεντρώσεις της φαιντανύλης στον ορό αυξάνονται σταδιακά, γενικά σταθεροποιούνται μεταξύ 12 και 24 ωρών και παραμένουν σχετικά σταθερές για το υπόλοιπο των 72 ωρών της περιόδου εφαρμογής. Έως το τέλος της δεύτερης εφαρμογής διάρκειας 72 ωρών, επιτυγχάνεται συγκέντρωση στον ορό σε σταθεροποιημένη κατάσταση η οποία διατηρείται κατά τη διάρκεια των επομένων εφαρμογών έμπλαστρου του ίδιου μεγέθους. Λόγω συσσώρευσης, οι τιμές AUC και Cmax εντός ενός δοσολογικού μεσοδιαστήματος σε σταθεροποιημένη κατάσταση είναι περίπου 40% υψηλότερες από ό,τι μετά από εφάπαξ εφαρμογή. Οι ασθενείς επιτυγχάνουν και διατηρούν συγκέντρωση στον ορό σε σταθεροποιημένη κατάσταση η οποία προσδιορίζεται από την εξατομικευμένη διαφορά στη διαπερατότητα του δέρματος και την κάθαρση της φαιντανύλης από τον οργανισμό. Υψηλές διακυμάνσεις στις συγκεντρώσεις στο πλάσμα έχουν παρατηρηθεί μεταξύ διαφορετικών ασθενών. Ένα μοντέλο φαρμακοκινητικής υπέδειξε ότι οι συγκεντρώσεις φαιντανύλης στον ορό μπορεί να αυξηθούν κατά 14% (εύρος 0-26%) εάν εφαρμοστεί ένα νέο έμπλαστρο μετά από 24 ώρες αντί της συνιστώμενης εφαρμογής μετά από 72 ώρες. Η αύξηση της θερμοκρασίας του δέρματος μπορεί να ενισχύσει την απορρόφηση της διαδερμικά χορηγούμενης φαιντανύλης (βλ. Ειδικές προειδοποιήσεις). Μια αύξηση της θερμοκρασίας του δέρματος μέσω της εφαρμογής θερμαντικού επιθέματος σε χαμηλή ρύθμιση πάνω στο σύστημα Φαιντανύλη κατά τη διάρκεια των πρώτων 10 ωρών εφάπαξ εφαρμογής οδήγησε σε αύξηση της μέσης τιμής AUC της φαιντανύλης κατά 2,2 φορές και της μέσης συγκέντρωσης στο τέλος της εφαρμογής της θερμότητας κατά 61%.
Κατανομή
Η φαιντανύλη κατανέμεται ταχέως σε διάφορους ιστούς και όργανα, όπως υποδεικνύεται από το μεγάλο όγκο κατανομής (3 έως 10 L/kg μετά από ενδοφλέβια χορήγηση σε ασθενείς). Η φαιντανύλη συσσωρεύεται στους σκελετικούς μύες και το λίπος και απελευθερώνεται βραδέως στο αίμα. Σε μια μελέτη σε καρκινοπαθείς που αντιμετωπίστηκαν με διαδερμική φαιντανύλη, η σύνδεση με τις πρωτεΐνες πλάσματος ήταν κατά μέσο όρο 95% (εύρος 77-100%). Η φαιντανύλη διαπερνά εύκολα τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Διαπερνά επίσης τον πλακούντα και απεκκρίνεται στο μητρικό γάλα.
Βιομετασχηματισμός
Η φαιντανύλη είναι μια δραστική ουσία υψηλής κάθαρσης και μεταβολίζεται ταχέως και εκτενώς κυρίως από το CYP3A4 στο ήπαρ. Ο κύριος μεταβολίτης, η νορφαιντανύλη, και οι άλλοι μεταβολίτες είναι ανενεργοί. Το δέρμα δεν φαίνεται να μεταβολίζει τη φαιντανύλη που χορηγείται διαδερμικά. Αυτό καθορίστηκε από μια κυτταρική δοκιμασία ανθρώπινων κερατινοκυττάρων και από κλινικές μελέτες στις οποίες το 92% της δόσης που χορηγήθηκε από το σύστημα υπολογίστηκε ως αμετάβλητη φαιντανύλη που παρουσιάστηκε στη συστηματική κυκλοφορία.
Αποβολή
Μετά την εφαρμογή εμπλάστρου διάρκειας 72-ωρών ο μέσος χρόνος ημίσειας ζωής της φαιντανύλης κυμαίνεται από 20 έως 27 ώρες. Ως αποτέλεσμα της συνεχούς απορρόφησης της φαιντανύλης από την αποθήκη στο δέρμα μετά την αφαίρεση του εμπλάστρου, ο χρόνος ημίσειας ζωής της φαιντανύλης μετά από τη διαδερμική χορήγηση είναι περίπου 2 έως 3 φορές μεγαλύτερος από την ενδοφλέβια χορήγηση. Μετά από ενδοφλέβια χορήγηση, οι μέσες τιμές της συνολικής κάθαρσης της φαιντανύλης στο σύνολο των μελετών κυμαίνονται γενικά μεταξύ 34 και 66 L/h. Εντός 72 ωρών από την ενδοφλέβια χορήγηση φαιντανύλης, περίπου το 75% της δόσης απεκκρίνεται στα ούρα και περίπου το 9% της δόσης στα κόπρανα. Η απέκκριση λαμβάνει χώρα κυρίως ως μεταβολίτες, με λιγότερο από το 10% της δόσης να απεκκρίνεται ως αμετάβλητη δραστική ουσία.
Γραμμικότητα/μη γραμμικότητα
Οι συγκεντρώσεις της φαιντανύλης που επιτυγχάνονται στον ορό είναι ανάλογες του μεγέθους του εμπλάστρου Φαιντανύλη. Η φαρμακοκινητική της διαδερμικής φαιντανύλης δεν μεταβάλλεται με επαναλαμβανόμενη εφαρμογή.
Φαρμακοκινητικές/φαρμακοδυναμικές σχέσεις
Υπάρχει υψηλή διακύμανση μεταξύ των ασθενών όσον αφορά στη φαρμακοκινητική της φαιντανύλης, στις σχέσεις μεταξύ των συγκεντρώσεων της φαιντανύλης, στις θεραπευτικές επιδράσεις και στις ανεπιθύμητες ενέργειες, καθώς και στην ανοχή στα οπιοειδή. Η ελάχιστη αποτελεσματική συγκέντρωση της φαιντανύλης εξαρτάται από την ένταση του άλγους και την προηγούμενη χρήση θεραπείας με οπιοειδή. Αμφότερες η ελάχιστη αποτελεσματική συγκέντρωση και η τοξική συγκέντρωση αυξάνονται με την ανοχή. Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να τεκμηριωθεί βέλτιστο εύρος θεραπευτικών συγκεντρώσεων της φαιντανύλης. Η προσαρμογή της εξατομικευμένης δόσης της φαιντανύλης πρέπει να βασίζεται στην ανταπόκριση και το επίπεδο ανοχής του ασθενούς. Μετά την εφαρμογή του πρώτου εμπλάστρου και μετά από αύξηση της δόσης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη μία χρονική καθυστέρηση 12 έως 24 ωρών.
Ειδικοί πληθυσμοί
Ηλικιωμένοι Δεδομένα από μελέτες ενδοφλέβιας χορήγησης φαιντανύλης, υποδηλώνουν ότι οι ηλικιωμένοι ασθενείς μπορεί να έχουν μειωμένη κάθαρση, παρατεταμένο χρόνο ημίσειας ζωής και ότι μπορεί να είναι πιο ευαίσθητοι στο φάρμακο σε σύγκριση με τους νεότερους ασθενείς. Σε μια μελέτη που διεξήχθη με Φαιντανύλη, υγιή ηλικιωμένα άτομα είχαν φαρμακοκινητικές ιδιότητες της φαιντανύλης που δεν διέφεραν σημαντικά από αυτές σε υγιή νεότερα άτομα, παρόλο που το μέγιστο των συγκεντρώσεων στον ορό έτεινε να είναι χαμηλότερο και οι τιμές του μέσου χρόνου ημίσειας ζωής είχαν παραταθεί σε περίπου 34 ώρες. Οι ηλικιωμένοι ασθενείς πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά για σημεία τοξικότητας από φαιντανύλη και η δόση πρέπει να μειωθεί αν αυτό είναι αναγκαίο (βλ. Ειδικές προειδοποιήσεις).
Νεφρική δυσλειτουργία Η επίδραση της νεφρικής δυσλειτουργίας στη φαρμακοκινητική της φαιντανύλης αναμένεται να είναι περιορισμένη επειδή η απέκκριση της αμετάβλητης φαιντανύλης στα ούρα είναι μικρότερη από 10% και δεν υπάρχουν γνωστοί δραστικοί μεταβολίτες που να αποβάλλονται από τους νεφρούς. Ωστόσο, συνιστάται προσοχή δεδομένου ότι δεν έχει αξιολογηθεί η επίδραση της νεφρικής δυσλειτουργίας στη φαρμακοκινητική της φαιντανύλης (βλ. Δοσολογία και Ειδικές προειδοποιήσεις).
Ηπατική δυσλειτουργία Οι ασθενείς με ηπατική δυσλειτουργία πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά για σημεία τοξικότητας από τη φαιντανύλη και η δόση του Φαιντανύλη πρέπει να μειωθεί αν είναι αναγκαίο (βλ. Ειδικές προειδοποιήσεις). Δεδομένα από ασθενείς με κίρρωση και προσομοιωμένα δεδομένα από ασθενείς με διαφορετικούς βαθμούς έκπτωσης της ηπατικής λειτουργίας που αντιμετωπίστηκαν με διαδερμική φαιντανύλη υποδηλώνουν ότι οι συγκεντρώσεις της φαιντανύλης μπορεί να αυξηθούν και η κάθαρση της φαιντανύλης μπορεί να μειωθεί σε σύγκριση με άτομα με φυσιολογική ηπατική λειτουργία. Οι προσομοιώσεις υποδηλώνουν ότι η AUC σε σταθεροποιημένη κατάσταση ασθενών με ηπατοπάθεια Βαθμού Β κατά Child-Pugh (Βαθμολογία κατά Child-Pugh = 8) θα είναι περίπου 1,36 φορές μεγαλύτερη σε σύγκριση με εκείνη των ασθενών με φυσιολογική ηπατική λειτουργία (Βαθμός A, Βαθμολογία κατά Child-Pugh = 5,5). Όσον αφορά στους ασθενείς με ηπατοπάθεια Βαθμού C (Βαθμολογία κατά Child-Pugh = 12,5), τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι η συγκέντρωση της φαιντανύλης συσσωρεύεται με κάθε χορήγηση, οδηγώντας τους ασθενείς αυτούς να έχουν περίπου 3,72 φορές μεγαλύτερη AUC σε σταθεροποιημένη κατάσταση.
Παιδιατρικός πληθυσμός
Οι συγκεντρώσεις της φαιντανύλης μετρήθηκαν σε περισσότερα από 250 παιδιά ηλικίας από 2 έως 17 ετών στα οποία εφαρμόστηκαν έμπλαστρα φαιντανύλης σε δοσολογικό εύρος 12,5 έως 300 μg/h. Με προσαρμογή ως προς το σωματικό βάρος, η κάθαρση (L/h/kg) φαίνεται να είναι περίπου 80% υψηλότερη σε παιδιά ηλικίας από 2 έως 5 ετών και 25% υψηλότερη σε παιδιά ηλικίας από 6 έως 10 ετών σε σύγκριση με παιδιά ηλικίας από 11 έως 16 ετών, που αναμένεται να έχουν παρόμοια κάθαρση με τους ενήλικες. Αυτά τα ευρήματα έχουν ληφθεί υπόψη στον προσδιορισμό των δοσολογικών συστάσεων για τους παιδιατρικούς ασθενείς (βλ. Δοσολογία και Ειδικές προειδοποιήσεις).
Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία Αναλγητικά, Οπιοειδή, παράγωγα της φαινυλοπιπεριδίνης, Κωδικός ATC: N02AB03. ### Μηχανισμός δράσης Η φαιντανύλη είναι ένα οπιοειδές αναλγητικό που αλληλεπιδρά κυρίως με τον μ-οπιοειδή υποδοχέα. Οι κύριες θεραπευτικές της…
Απορρόφηση Το Φαιντανύλη παρέχει συνεχή συστηματική απελευθέρωση φαιντανύλης κατά τη διάρκεια των 72 ωρών της περιόδου εφαρμογής. Μετά την εφαρμογή του Φαιντανύλη, το δέρμα κάτω από το σύστημα απορροφά τη φαιντανύλη, ενώ μια αποθήκη φαιντανύλης…
Παρακολούθηση Αγωγής
Εργαστηριακοί & κλινικοί έλεγχοι από το SPC, ανά σύστημα
Εργαστηριακές εξετάσεις (αίμα / ούρα)
| Έλεγχος | Σύστημα | Συχνότητα | Προϋπόθεση |
|---|---|---|---|
| Κλινική παρακολούθηση (τοξικότητα φαιντανύλης) | medicationΕπίπεδα φαρμάκου (TDM) | Προσεκτικά | Ηπατική δυσλειτουργία |
| Προσεκτικά | Νεφρική δυσλειτουργία | ||
| Προσεκτικά | Ηλικιωμένοι ασθενείς |
Κλινική εξέταση & ζωτικά
| Έλεγχος | Σύστημα | Συχνότητα | Προϋπόθεση |
|---|---|---|---|
| Αναπνευστική καταστολή | pulmonologyΑναπνευστική λειτουργία | — | Κατά τη χρήση και μετά την αφαίρεση εμπλάστρου |
| Αναπνευστική λειτουργία | pulmonologyΑναπνευστική λειτουργία | Στενά | Συγχορήγηση με κατασταλτικά ΚΝΣ |
| Έλεγχος προσκόλλησης εμπλάστρου | stethoscopeΚλινική παρακολούθηση (γενική) | Στενά | Παιδιά |
| Ανεπιθύμητες ενέργειες οπιοειδών | stethoscopeΚλινική παρακολούθηση (γενική) | — | Πυρετός |
| Κλινική παρακολούθηση | stethoscopeΚλινική παρακολούθηση (γενική) | — | Πριν και κατά τη διάρκεια της θεραπείας σε ασθενείς υψηλού κινδύνου |
| Στενή | Συγχορήγηση με αναστολέα CYP3A4 | ||
| Συμπτώματα ανεπιθύμητων ενεργειών | stethoscopeΚλινική παρακολούθηση (γενική) | για τουλάχιστον 24 ώρες μετά την απομάκρυνση του DUROGESIC, ή και περισσότερο, όπως υποδεικνύουν τα κλινικά συμπτώματα | Μετά την αφαίρεση εμπλάστρου σε ασθενείς με σοβαρά ανεπιθύμητα συμβάντα |
Σκευάσματα & Τιμολόγηση
Μονογραφίες Πηγών
Αναλυτικό περιεχόμενο ανά πηγή για τεκμηρίωση και έλεγχο
DrugBank
Description
expand_more
Description
Περιγραφή
- Ένας ισχυρός ναρκωτικός αναλγητικός παράγοντας, η κατάχρησή του οδηγεί σε εθισμό ή εξάρτηση.
- Αποτελεί κυρίως αγωνιστή του υποδοχέα οπιού μ (mu).
- Το φεντανύλιο χρησιμοποιείται επίσης ως συμπληρωματικό σε γενικά αναισθητικά και ως αναισθητικό για την έναρξη και τη διατήρηση της αναισθησίας.
- Πηγή: Martindale, The Extra Pharmacopoeia, 30η έκδοση, σελ. 1078.
DrugBank
Indication
expand_more
Indication
Ενδείξεις
- Για τη θεραπεία καρκινοπαθών με σοβαρό πόνο που διαπερνά τη συνήθη αγωγή με οπιούχα.
DrugBank
Pharmacology
expand_more
Pharmacology
Φαρμακολογία
- Το φεντανύλιο είναι οπιούχο αναλγητικό.
- Δρα κυρίως μέσω του υποδοχέα οπιού μ (mu), αλλά δεσμεύεται επίσης σε υποδοχείς κ (kappa) και δ (delta).
- Αυτοί οι υποδοχείς μ βρίσκονται διακριτικά κατανεμημένοι στον ανθρώπινο εγκέφαλο, τον νωτιαίο μυελό και άλλους ιστούς.
- Σε κλινικές συνθήκες, οι κύριες φαρμακολογικές επιδράσεις είναι η αναλγησία και η καταστολή.
- Η αναλγητική δράση οφείλεται πιθανώς στη μετατροπή του φεντανυλίου σε μορφίνη.
- Οι οπιούχοι κλείνουν τα N-type κανάλια διαύλωσης τάσης και ανοίγουν τα calcium-dependent inwardly rectifying potassium channels, με αποτέλεσμα την υπερπόλωση και τη μείωση της νευρωνικής διεγερσιμότητας.
- Επίσης προκαλούν αλλαγές στη διάθεση, ευφορία/dysphoria και υπνηλία· καταστέλλουν το κέντρο της αναπνοής και το αντανακλαστικό βήχα, καθώς και τη σύσφιξη των κόλπων των κόρη.
- Πηγή της τρίτης φάσης παραμένει η αγωγή οπιού.
DrugBank
Mechanism of action
expand_more
Mechanism of action
Μηχανισμός δράσης
- Οι οπιούχοι υποδοχείς συνδέονται με G-πρωτεϊνικές υποδοχές και λειτουργούν ως θετικοί και αρνητικοί ρυθμιστές της μετάδοσης σήματος μέσω G-πρωτεϊνών που ενεργοποιούν πρωτεΐνες-effector.
- Η δέσμευση των οπιού οδηγεί στην ανταλλαγή GTP αντί GDP στην υπο-οπιού οντολογία.
- Ως σύστημα-effector ενεργοποιείται η αδενολική κυκλάση (adenylate cyclase) και μειώνεται το ενδοκυττάριο cAMP.
- Κατόπιν αναστέλλεται η απελευθέρωση νοσοδιαβαστών όπως Substance P, GABA, ντοπαμίνη, ακετυλοχολίνη και νοραδρεναλίνη.
- Οι οπιούχοι επίσης αναστέλλουν την απελευθέρωση Vasopressin, somatostatin, ινσουλίνης και γλυκονόζη.
- Η αναλγητική δραστηριότητα πιθανώς οφείλεται στη μετατροπή του φεντανύλιου σε μορφίνη.
- Οι οπιουρείς κλείνουν τα κανάλια N-type διαύλωσης τάσης και ανοίγουν τα κατιόντα-εξαρτώμενα κανάλια κατιόντων κατιανά (OP3 και OP1 υπόδοχοι αγωνιστές), οδηγώντας σε υπερπόλωση και μειωμένη νευρωνική διεγερσιμότητα.
DrugBank
Absorption
expand_more
Absorption
Απορρόφηση
- Βιοδιαθεσιμότητα: 92% μετά από διαδερμική χορήγηση και 50% μετά από διαβουκκαλική (buccal) χορήγηση.
DrugBank
Half life
expand_more
Half life
DrugBank
Protein binding
expand_more
Protein binding
DrugBank
Route of elimination
expand_more
Route of elimination
Οδός απέκκρισης
- Μεταβολίζεται κυρίως μέσω του ανθρώπινου συστήματος κυτοχρώματος P450 3A4 και αποβάλλεται κυρίως στα ούρα. Εντός 72 ωρών από IV χορήγηση φεντανύλης, περίπου το 75% της δόσης απεκκρίνεται στα ούρα, κυρίως ως μεταβολίτες, με λιγότερο από 10% να αποτελεί αμετάβλητο φάρμακο.
DrugBank
Volume of distribution
expand_more
Volume of distribution
Όγκος κατανομής
- 3 έως 8 L/kg [Ασθενείς υπό χειρουργική επέμβαση]
- 0.8 έως 8 [Ασθενείς με ηπατική βλάβη]
DrugBank
Clearance
expand_more
Clearance
Απέκκριση (Clearance)
- 27–75 L/h [Ασθενείς λαμβάνοντας IV χορήγηση]
- 3–80 L/h [Ασθενείς με ηπατική ανεπάρκεια λαμβάνοντας IV χορήγηση]
- 30–78 L/h [Ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια λαμβάνοντας IV χορήγηση]
DrugBank
Toxicity
expand_more
Toxicity
Τοξικότητα
- Το LD50 του φεντανύλιου σε αρουραίους είναι 3.1 mg/kg και σε πιθηκους 0.03 mg/kg. Το LD50 στους ανθρώπους δεν είναι γνωστό.
science
PubChem
Φαρμακοδυναμική
expand_more
Φαρμακοδυναμική
Φαρμακοδυναμική
Η φεντανύλη παράγει ισχυρή αναλγησία μέσω της ενεργοποίησης των οπιοειδών υποδοχέων. Έχει διάρκεια δράσης αρκετών ωρών και ευρύτερο θεραπευτικό δείκτη, καθώς οι ασθενείς αναπτύσσουν ανοχή στα οπιοειδή. Η φεντανύλη συνδέεται με κίνδυνο εθισμού και κατάχρησης και δεν πρέπει να αναμιγνύεται με αλκοόλ ή βενζοδιαζεπίνες.
neurology
PubChem
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
Μηχανισμός Δράσης
Η φεντανύλη συνδέεται με τους οπιοειδείς υποδοχείς, ιδιαίτερα τον μ-οπιοειδή υποδοχέα, οι οποίοι συνδέονται με G-πρωτεΐνες. Η ενεργοποίηση των οπιοειδών υποδοχέων προκαλεί την ανταλλαγή GTP με GDP στις G-πρωτεΐνες, η οποία με τη σειρά της μειώνει την αδενυλική κυκλάση, μειώνοντας τις συγκεντρώσεις cAMP. Το μειωμένο cAMP μειώνει την εξαρτώμενη από το cAMP εισροή ιόντων ασβεστίου στο κύτταρο. Η ανταλλαγή GTP με GDP οδηγεί σε υπερπόλωση του κυττάρου και αναστολή της νευρικής δραστηριότητας.
Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να περιγραφεί η δράση ενός συνόλου οπιοειδών φαρμάκων, συμπεριλαμβανομένων μερικών αγωνιστών, σε ένα κυτταρικό σύστημα που εκφράζει μόνο μ-οπιοειδείς υποδοχείς. Η ενεργοποίηση των υποδοχέων αξιολογήθηκε μετρώντας την αναστολή της παραγωγής κυκλικής αδενοσίνης μονοφωσφορικής (cAMP) που προκαλείται από τη φωσκολίνη. Οι αποτελεσματικότητες και οι δραστικότητες αυτών των συνδετών προσδιορίστηκαν σε σχέση με το ενδογενές μόριο β-ενδορφίνη και τον κοινό μ-αγωνιστή, μορφίνη. Μεταξύ των μελετώμενων συνδετών, η ναλτρεξόνη, η WIN 44,441 και η SKF 10047 ταξινομήθηκαν ως ανταγωνιστές, ενώ οι υπόλοιποι σύνδεσμοι ήταν αγωνιστές. Η αποτελεσματικότητα των αγωνιστών αξιολογήθηκε προσδιορίζοντας τον βαθμό αναστολής της παραγωγής cAMP που προκαλείται από τη φωσκολίνη. Η κατάταξη αποτελεσματικότητας των αγωνιστών ήταν: φεντανύλη = υδρομορφόνη = β-ενδορφίνη > ετορφίνη = λοφεντανύλη = βουτορφανόλη = μορφίνη = ναλβουφίνη = ναλορφίνη > κυκλαζοκίνη = δεζοκίνη = μεταζοκίνη > ή = ξορφανόλη. Η κατάταξη δραστικότητας αυτών των συνδετών διέφερε από αυτήν των αποτελεσματικοτήτων τους· ετορφίνη > υδρομορφόνη > δεζοκίνη > ξορφανόλη = ναλορφίνη = βουτορφανόλη = λοφεντανύλη > μεταζοκίνη > ναλβουφίνη > κυκλαζοκίνη > φεντανύλη > μορφίνη »» β-ενδορφίνη. Αυτά τα αποτελέσματα αποσαφηνίζουν τις σχετικές δράσεις ενός συνόλου οπιοειδών συνδετών στον μ-οπιοειδή υποδοχέα και μπορούν να χρησιμεύσουν ως το αρχικό βήμα σε μια συστηματική μελέτη που οδηγεί στην κατανόηση του τρόπου δράσης των οπιοειδών συνδετών σε αυτόν τον υποδοχέα. Επιπλέον, αυτά τα αποτελέσματα μπορούν να βοηθήσουν στην κατανόηση της φυσιολογικής επίδρασης πολλών οπιοειδών συνδετών που δρουν μέσω των μ-οπιοειδών υποδοχέων.
Η διαβητική νευροπάθεια είναι μία από τις πιο συχνές επιπλοκές του σακχαρώδους διαβήτη. Ως εκ τούτου, η παρούσα μελέτη σχεδιάστηκε για να διερευνήσει τον αντι-υπεραλγητικό μηχανισμό της φεντανύλης σε ένα ποντικό μοντέλο διαβητικής νευροπάθειας που προκαλείται από στρεπτοζοτοκίνη. Η αντι-οδυνηρή απόκριση αξιολογήθηκε καταγράφοντας τη λανθάνουσα περίοδο σε δοκιμασία με το θερμόμετρο ουράς. Η λανθάνουσα περίοδος ουράς σε διαβητικά ποντίκια ήταν σημαντικά μικρότερη από αυτή σε μη διαβητικά ποντίκια. Η φεντανύλη, σε δόσεις 3 και 10 ug/kg, s.c., προκάλεσε μια δοσοεξαρτώμενη αύξηση των λανθανουσών περιόδων ουράς σε διαβητικά ποντίκια. Ενώ η φεντανύλη (3 ug/kg, s.c.) δεν προκάλεσε σημαντική αναστολή της απόκρισης της ουράς σε μη διαβητικά ποντίκια, παρέτεινε σημαντικά τη λανθάνουσα περίοδο ουράς σε διαβητικά ποντίκια στο ίδιο επίπεδο με τη βασική λανθάνουσα περίοδο σε μη διαβητικά ποντίκια. Παρόλο που η προ-χορήγηση ναλοξόνης (3 mg/kg, s.c.) ανέστειλε πλήρως την προκαλούμενη από φεντανύλη αντι-οδυνησία σε μη διαβητικά ποντίκια, δεν είχε καμία επίδραση στην αντι-οδυνητική επίδραση της φεντανύλης σε διαβητικά ποντίκια. Η προ-χορήγηση είτε των ανοιχτών διαύλων νατρίου εξαρτώμενων από τάση, φενβαρελάρτης και βερατρίνης, σχεδόν εξάλειψε τις αντι-οδυνητικές επιδράσεις της φεντανύλης σε διαβητικά ποντίκια. Ωστόσο, ούτε η φενβαρελάτη ούτε η βερατρίνη επηρέασαν την αντι-οδυνητική επίδραση της φεντανύλης σε μη διαβητικά ποντίκια. Αυτά τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η αντι-υπεραλγητική επίδραση της φεντανύλης μεσολαβείται μέσω του αποκλεισμού διαύλων νατρίου σε διαβητικά ποντίκια, ενώ οι οπιοειδείς υποδοχείς μεσολαβούν την αντι-οδυνητική επίδραση της φεντανύλης σε μη διαβητικά ποντίκια.
Η ανοχή στα οπιοειδή συχνά ακολουθεί επαναλαμβανόμενη χορήγηση φαρμάκων και επηρεάζει την κλινική χρησιμότητα αυτών των αναλγητικών. Μελέτες σε απλά κυτταρικά συστήματα έχουν δείξει ότι η παρατεταμένη ενεργοποίηση των οπιοειδών υποδοχέων προκαλεί ομόλογη απενεργοποίηση των υποδοχέων μέσω φωσφορυλίωσης υποδοχέων που μεσολαβείται από G-protein receptor kinase και επακόλουθη σύνδεση β-αρρεστίνης. Για να οριστεί ο ρόλος αυτού του ρυθμιστικού μηχανισμού στον έλεγχο των ηλεκτροφυσιολογικών και συμπεριφορικών αποκρίσεων στα οπιοειδή, χρησιμοποιήσαμε ποντίκια με στοχευμένη διαταραχή του γονιδίου G-protein receptor kinase 3 (GRK3). Ποντίκια που έλειπαν GRK3 δεν διέφεραν από τους άγριους ομοειδείς τους ούτε στις λανθάνουσες περιόδους απόκρισης σε επώδυνα ερεθίσματα στη δοκιμασία θερμής πλάκας ούτε στις οξείες αντι-οδυνητικές αποκρίσεις τους στη φεντανύλη ή τη μορφίνη. Η ανοχή στην ηλεκτροφυσιολογική απόκριση στη φεντανύλη, μετρούμενη in vitro στον ιππόκαμπο, αναστελλόταν από την διαγραφή GRK3. Επιπλέον, η ανοχή στις αντι-οδυνητικές επιδράσεις της φεντανύλης μειώθηκε σημαντικά σε knockouts GRK3 σε σύγκριση με τους άγριους ομοειδείς ελέγχους. Η ανοχή στις αντι-οδυνητικές επιδράσεις της μορφίνης δεν επηρεάστηκε από τη διαγραφή GRK3, αν και η ανοχή μορφίνης σε τομές ιπποκάμπου από ποντίκια knockout GRK3 αναστέλλεται σημαντικά. Η ανοχή αναπτύχθηκε πιο αργά in vitro στη μορφίνη από ό,τι στη φεντανύλη, υποστηρίζοντας προηγούμενη εργασία σε in vitro συστήματα που δείχνει συσχέτιση μεταξύ της αποτελεσματικότητας του αγωνιστή και της μεσολαβούμενης από GRK3 απενεργοποίησης. Τα αποτελέσματα αυτών των μελετών υποδηλώνουν ότι οι μεσολαβούμενες από GRK3 μηχανισμοί αποτελούν σημαντικά συστατικά τόσο της ηλεκτροφυσιολογικής όσο και της συμπεριφορικής ανοχής στα οπιοειδή. Η φεντανύλη, ένα οπιοειδές υψηλής αποτελεσματικότητας, παρήγαγε αποτελεσματικότερα GRK3-εξαρτώμενες επιδράσεις από τη μορφίνη, έναν αγωνιστή χαμηλής αποτελεσματικότητας.
Η απενεργοποίηση των διαμεμβρανικών υποδοχέων G-πρωτεΐνης (GPCR) συνήθως μεσολαβείται από φωσφορυλίωση των υποδοχέων από G protein-coupled receptor kinase (GRK) και επακόλουθη σύνδεση αρρεστίνης· η μορφίνη, ωστόσο, βρέθηκε προηγουμένως ότι ενεργοποιεί μια διαδρομή εξαρτώμενη από c-Jun N-terminal kinase (JNK), ανεξάρτητη από GRK/αρρεστίνη, για να παραγάγει αδρανοποίηση του μ-οπιοειδούς υποδοχέα (MOR) σε σπονδυλικά μεσολαβούμενες, οξείες αντι-οδυνητικές αποκρίσεις. Στην τρέχουσα μελέτη, προσδιορίσαμε ότι η JNK2 απαιτείται επίσης για την κεντρικά μεσολαβούμενη ανοχή στην αναλγησία στη μορφίνη χρησιμοποιώντας τη δοκιμασία θερμής πλάκας. Συγκρίναμε την ενεργοποίηση JNK από μορφίνη και φεντανύλη σε ποντίκια JNK1(-/-), JNK2(-/-), JNK3(-/-) και GRK3(-/-) και βρήκαμε ότι και οι δύο ενώσεις ενεργοποιούν ειδικά την JNK2 in vivo· ωστόσο, η ενεργοποίηση της JNK2 από φεντανύλη ήταν ανεξάρτητη GRK3, ενώ η ενεργοποίηση της JNK2 από μορφίνη ήταν ανεξάρτητη GRK3. Σε κύτταρα HEK293 που εκφράζουν MOR-GFP, η θεραπεία με είτε siRNA αρρεστίνης, τον αναστολέα της Src family kinase PP2, είτε τον αναστολέα της πρωτεϊνικής κινάσης C (PKC) Go6976 έδειξε ότι η μορφίνη ενεργοποίησε την JNK2 μέσω ενός μηχανισμού ανεξάρτητου αρρεστίνης, εξαρτώμενου από Src και PKC, ενώ η φεντανύλη ενεργοποίησε την JNK2 μέσω ενός μηχανισμού εξαρτώμενου από Src-GRK3/αρρεστίνη-2 και ανεξάρτητου PKC. Αυτή η μελέτη αποσαφηνίζει διακριτούς μηχανισμούς ενεργοποίησης JNK που κατευθύνονται από σύνδεσμο από μ-οπιοειδείς αγωνιστές και η κατανόηση της σηματοδότησης που κατευθύνεται από σύνδεσμο στο MOR μπορεί να βελτιώσει τα οπιοειδή θεραπευτικά.
biotech
PubChem
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
expand_more
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
Απορρόφηση, Κατανομή & Απέκκριση
Τα υπογλώσσια δισκία φεντανύλης έχουν βιοδιαθεσιμότητα 54%, τα διαμεμβρανικά χάπια 50%, τα στοματικά δισκία 65%, το υπογλώσσιο σπρέι 76% και το ρινικό σπρέι είναι 20% πιο βιοδιαθέσιμο από τα διαμεμβρανικά (ή περίπου 64% βιοδιαθέσιμο). Τα διαμεμβρανικά χάπια φεντανύλης φτάνουν σε Cmax 0.4±0.1ng/mL για δόση 200µg και 2.5±0.6ng/mL για δόση 1600µg με Tmax 20-40 λεπτών. Η AUC ήταν 172±96ngmin/mL για δόση 200µg και 1508±1360ngmin/mL για δόση 1600µg. Το υπογλώσσιο σπρέι φεντανύλης έφτασε σε Cmax 0.20±0.06ng/mL για δόση 100µg και 1.61±0.60ng/mL για δόση 800µg με Tmax 0.69-1.25 ώρες, μειούμενο καθώς η δόση αυξανόταν. Η AUC ήταν 1.25±0.67ngh/mL για δόση 100µg και 10.38±3.70ngh/mL για δόση 800µg. Τα διαδερμικά συστήματα φεντανύλης έφτασαν σε Cmax 0.24±0.20ng/mL με Tmax 3.6±1.3h για δόση 25µg/h. Η AUC ήταν 0.42±0.35ng/mLh. Το ρινικό σπρέι φεντανύλης φτάνει σε Cmax 815±301pg/mL με Tmax λιγότερο από 1 ώρα για δόση 200µg/100µL. Η AUC ήταν 3772pgh/mL.
Εντός 72 ωρών, το 75% μιας δόσης φεντανύλης απεκκρίνεται στα ούρα με <7% αμετάβλητο, και το 9% απεκκρίνεται στα κόπρανα με <1% αμετάβλητο.
Ο όγκος κατανομής ενδοφλεβίως είναι 4L/kg (3-8L/kg). Ο όγκος κατανομής από του στόματος είναι 25.4L/kg. Σε ασθενείς με ηπατική ανεπάρκεια, ο όγκος κατανομής ενδοφλεβίως κυμαίνεται από 0.8-8L/kg. Η φεντανύλη διαπερνά τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και τον πλακούντα.
Η συνολική κάθαρση πλάσματος της φεντανύλης είναι 0.5L/hr/kg (0.3-0.7L/hr/kg) ή 42L/hr. Μετά από ενδοφλέβια δόση, οι χειρουργικοί ασθενείς εμφάνισαν κάθαρση 27-75L/h, οι ασθενείς με ηπατική ανεπάρκεια εμφάνισαν κάθαρση 3-80L/h, και οι ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια εμφάνισαν κάθαρση 30-78L/h.
Επειδή η απελευθέρωση της φεντανύλης από τα διαδερμικά συστήματα φεντανύλης και η διαπερυστική διαπερατότητα του φαρμάκου εξαρτώνται από τη θερμοκρασία, οι συγκεντρώσεις φεντανύλης στο πλάσμα θα μπορούσαν θεωρητικά να αυξηθούν περίπου κατά ένα τρίτο σε ασθενείς με θερμοκρασία σώματος 40 °C. Οι ασθενείς που αναπτύσσουν πυρετό κατά τη χρήση διαδερμικού συστήματος φεντανύλης θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά για εκδηλώσεις τοξικότητας οπιοειδών και η δόση του φαρμάκου θα πρέπει να προσαρμόζεται ανάλογα. Οι ασθενείς θα πρέπει να προειδοποιούνται να αποφεύγουν την έντονη σωματική άσκηση που οδηγεί σε αύξηση της θερμοκρασίας του πυρήνα του σώματος κατά τη χρήση του διαδερμικού συστήματος. Επειδή η εφαρμογή θερμότητας πάνω από το διαδερμικό σύστημα φεντανύλης αυξάνει τη μέση συστηματική έκθεση και τις μέγιστες συγκεντρώσεις πλάσματος του φαρμάκου κατά 120% και 61%, αντίστοιχα, και έχει οδηγήσει σε θανατηφόρες υπερβολικές δόσεις, οι ασθενείς που φορούν διαδερμικό σύστημα φεντανύλης θα πρέπει να συμβουλεύονται να αποφεύγουν την έκθεση της περιοχής εφαρμογής ή της γύρω περιοχής σε άμεσες εξωτερικές πηγές θερμότητας.
… Σκοπός αυτής της μελέτης ήταν να χαρακτηριστούν οι φαρμακοκινητικές της φεντανύλης σε έγκυες προβάτινες μετά από ενδοφλέβια και διαδερμική χορήγηση κατά τη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης που πραγματοποιήθηκε σε πρόβατο και έμβρυο. Οι φαρμακοκινητικές παράμετροι που αναφέρθηκαν για μη έγκυες προβάτινες και ο ονομαστικός ρυθμός διαδερμικής δόσης χρησιμοποιήθηκαν για τον εκ των προτέρων υπολογισμό για την επίτευξη αναλγητικής συγκέντρωσης φεντανύλης (0.5-2 ng/mL) στο μητρικό πλάσμα. Συνολικά 20 προβάτινες φυλής Aland landrace σε 118-127 ημέρες κύησης χρησιμοποιήθηκαν. Στο πρώτο πρωτόκολλο, 1 εβδομάδα πριν από τη χειρουργική επέμβαση, 10 ζώα έλαβαν ενδοφλέβια εφάπαξ δόση 2 ug/kg φεντανύλης, και την ημέρα της επέμβασης, εφαρμόστηκαν διαδερμικά επιθέματα φεντανύλης με ονομαστικό ρυθμό δόσης 2 ug/kg/h στον αντιβραχίονα, και στη συνέχεια δόθηκε στα πρόβατα ενδοφλέβια εφάπαξ δόση 2 ug/kg ακολουθούμενη από ενδοεγχειρητική έγχυση 2.5 ug/kg/hr. Στο δεύτερο πρωτόκολλο, 10 ζώα έλαβαν φεντανύλη μόνο ως διαδερμικά επιθέματα την ημέρα της επέμβασης και οξυκοδόνη για διάσωση αναλγησίας. Τα δεδομένα αναλύθηκαν με μοντελοποίηση πληθυσμιακής φαρμακοκινητικής. Οι ενδο- και μετεγχειρητικές συγκεντρώσεις φεντανύλης ήταν παρόμοιες και ελαφρώς χαμηλότερες από τις προβλέψεις εκ των προτέρων, και η κάθαρση απέκκρισης και η κατανομή φάνηκαν πιο αργές κατά τη διάρκεια της επέμβασης από ό,τι πριν ή μετά τη χειρουργική επέμβαση. Τα διαδερμικά επιθέματα παρείχαν παρατεταμένη απορρόφηση φεντανύλης έως και 5 ημέρες, αλλά ο ρυθμός απορρόφησης ήταν βραδύτερος από τον ονομαστικό ρυθμό δόσης και παρουσίασε υψηλή διατομεακή μεταβλητότητα.
Η επίδραση του pH του μέσου επώασης στη συσσώρευση φεντανύλης, λοφεντανύλης και αλφεντανύλης σημασμένης με τρίτιο σε κύτταρα ερευνήθηκε σε απομονωμένες καρδιές ινδικού χοιριδίου. Η φεντανύλη και η λοφεντανύλη συσσωρεύτηκαν στον καρδιακό ιστό έως περίπου 30- και 50-πλάσια, αντίστοιχα. Η ποσότητα του φαρμάκου που δεσμεύτηκε κατά την επίτευξη ισορροπίας βρέθηκε να εξαρτάται από το pH του μέσου. Σχεδιάζοντας την ισορροπία δέσμευσης έναντι του pH του λουτρού, λήφθηκαν καμπύλες που έμοιαζαν με καμπύλες τιτλοδότησης. Η ημι-μέγιστη δέσμευση επιτεύχθηκε σε τιμές pH κοντά στις τιμές pKa της φεντανύλης και της λοφεντανύλης. Η αλφεντανύλη συσσωρεύτηκε λιγότερο. Η πρόσληψη από τον ιστό ήταν έντονα ανάλογη με την εξωκυτταρική συγκέντρωση. Οι καρδιές που έφτασαν σε ισορροπία με φεντανύλη σε pH 8.5 απελευθέρωσαν την ένωση γρήγορα όταν εκτέθηκαν σε pH 7.0, ακόμη και στην συνεχή παρουσία φεντανύλης στο λουτρό. Συζητούνται οι συνέπειες των ευρημάτων για τις συνθήκες in vivo όσον αφορά πιθανή αύξηση των δράσεων της φεντανύλης από αναπνευστική οξέωση.
Η φεντανύλη είναι ένας συνθετικός αγωνιστής οπιοειδών που χρησιμοποιείται για τον έλεγχο του πόνου. Συχνά χορηγείται ως διαδερμικό επίθεμα, είναι ένα ενδιαφέρον φάρμακο για τη μελέτη της μεταθανάτιας ανακατανομής. Υποθέσαμε ότι οι συγκεντρώσεις φεντανύλης θα αυξάνονταν με την πάροδο του χρόνου μετά τον θάνατο, όπως μετρήθηκε στο αίμα που λήφθηκε την ημέρα πριν από τη νεκροψία και στο αίμα που λήφθηκε κατά τη στιγμή της νεκροψίας σε δέκα περιπτώσεις όπου εντοπίστηκαν επιθέματα φεντανύλης στο σημείο. Συγκρίθηκαν οι συγκεντρώσεις και υπολογίστηκαν οι λόγοι καρδιακού αίματος προς μηριαίο αίμα ως δείκτες μεταθανάτιας ανακατανομής. Οι συγκεντρώσεις φεντανύλης που μετρήθηκαν στο περιφερικό αίμα που λήφθηκε την ημέρα της νεκροψίας (περιφερικό αίμα 2 [PB2]) ήταν υψηλότερες από αυτές που λήφθηκαν την ημέρα πριν από τη νεκροψία (περιφερικό αίμα 1 [PB1]) με μέσο λόγο (PB2/PB1) 1.80. Ο λόγος των συγκεντρώσεων καρδιακού αίματος (HB) προς τις συγκεντρώσεις μηριαίου αίματος που λήφθηκαν κατά τη νεκροψία (PB2) είχε μέσο λόγο (HB/PB2) 1.08. Ορισμένες περιπτώσεις είχαν αίμα από την ίδια πηγή αναλυθεί σε δύο διαφορετικά εργαστήρια, και οι συγκεντρώσεις φεντανύλης σε αυτά τα δείγματα έδειξαν ενδο- και δια-εργαστηριακές διαφορές έως 25 ng/mL. Οι μεταθανάτιες συγκεντρώσεις φεντανύλης μπορεί να επηρεάζονται από προθανάτιους παράγοντες, μεταθανάτια ανακατανομή και εργαστηριακή μεταβλητότητα. Οι ιατροδικαστές παθολογοανατόμοι πρέπει να χρησιμοποιούν προσοχή κατά την ερμηνεία των επιπέδων φεντανύλης ως μέρος της διερεύνησης θανάτου.
Για περισσότερα δεδομένα Απορρόφησης, Κατανομής και Απέκκρισης (Πλήρη) για τη Φεντανύλη (32 συνολικά), επισκεφθείτε τη σελίδα του αρχείου HSDB.
water_drop
PubChem
Δέσμευση πρωτεϊνών
expand_more
Δέσμευση πρωτεϊνών
Σύνδεση με Πρωτεΐνες
Η φεντανύλη συνδέεται κατά 80-85% με πρωτεΐνες του πλάσματος. Σε μια μελέτη, ένα διάλυμα φεντανύλης 0.1µg/L συνδέθηκε κατά 77.9±1.1% με ανθρώπινη αλβουμίνη ορού και κατά 12.0±5.4% με α1-όξινη γλυκοπρωτεΐνη. Ένα διάλυμα νορφεντανύλης 0.1µg/L, του κύριου μεταβολίτη της φεντανύλης, συνδέθηκε κατά 7.62±1.2% με ανθρώπινη αλβουμίνη ορού και κατά 7.24±1.9% με α1-όξινη γλυκοπρωτεΐνη.
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
Μεταβολισμός
Η φεντανύλη μεταβολίζεται σε διάφορους ανενεργούς μεταβολίτες. Η φεντανύλη υφίσταται 99% N-απελευθέρωση σε νορφεντανύλη μέσω του κυτοχρώματος P450. Μπορεί επίσης να υδρολυθεί με αμίδιο σε δεσπροπιονυλφεντανύλη, ή να υδροξυλιωθεί αλκυλικά σε υδροξυφεντανύλη, η οποία N-απελευθερώνεται σε υδροξυνορφεντανύλη.
Η φεντανύλη δεν φαίνεται να μεταβολίζεται στο δέρμα κατά τη διαδερμική χορήγηση. Δεδομένα από κλινικές μελέτες και από μελέτες που χρησιμοποίησαν ανάλυση κυτταρικής γραμμής ανθρώπινων κερατινοκυττάρων υποδεικνύουν ότι περίπου το 92% μιας δόσης που χορηγείται από το διαδερμικό σύστημα φεντανύλης αντιστοιχεί σε αμετάβλητο φάρμακο στην συστηματική κυκλοφορία. Η συνολική κάθαρση πλάσματος της φεντανύλης αναφέρεται ότι είναι περίπου 500 mL/ώρα ανά kg (εύρος: 300-700 mL/ώρα ανά kg) ή 42-53 L/ώρα.
Το κιτρικό άλας φεντανύλης μεταβολίζεται εκτενώς στο ήπαρ και τον εντερικό βλεννογόνο. Μελέτες σε ζώα υποδεικνύουν ότι το φάρμακο υφίσταται οξείδωση μέσω των μικροσωμικών ενζύμων στο ήπαρ και τον εντερικό βλεννογόνο (κυρίως την ισομορφή 3Α4 του κυτοχρώματος P-450 [CYP]) σχηματίζοντας νορφεντανύλη· το φάρμακο υφίσταται επίσης υδρόλυση σχηματίζοντας 4-N-ανιλινοπιπεριδίνη και προπιονικό οξύ. Η νορφεντανύλη έχει αποδειχθεί φαρμακολογικά ανενεργή σε μελέτες σε ζώα. Η φεντανύλη απεκκρίνεται στα ούρα ως ανενεργοί μεταβολίτες και ως αμετάβλητο φάρμακο. Λιγότερο από το 10% μιας δόσης απεκκρίνεται αμετάβλητο στα ούρα και μόνο περίπου το 1% απεκκρίνεται στα κόπρανα ως αμετάβλητο φάρμακο.
Αυτή η μελέτη πραγματοποιήθηκε για να προσδιοριστεί εάν οι μεταβολίτες της φεντανύλης θα μπορούσαν να είναι χρήσιμοι στην ανίχνευση και παρακολούθηση της κατάχρησης ουσιών. Η παρουσία φεντανύλης και δύο από τους μεταβολίτες της στα ούρα και το σάλιο επτά γυναικών ασθενών που λάμβαναν μικρές δόσεις (110 +/- 56 μικρογραμμάρια) φεντανύλης μελετήθηκε έως και 96 ώρες από τη χορήγηση. Η φεντανύλη και οι δύο μεταβολίτες της (νορφεντανύλη και δεσπροπιονυλφεντανύλη) εξήχθησαν από δείγματα και αναλύθηκαν με αεριοχρωματογραφία/φασματομετρία μάζας. Η αμετάβλητη φεντανύλη ήταν ανιχνεύσιμη στα ούρα σε όλους τους ασθενείς αμέσως μετά τη μετεγχειρητική περίοδο και σε 3 από τους 7 ασθενείς στις 24 ώρες. Στις 72 ώρες, η φεντανύλη ήταν μη ανιχνεύσιμη. Η νορφεντανύλη ήταν παρούσα σε μεγαλύτερες ποσότητες από τη φεντανύλη αμέσως μετά τη μετεγχειρητική περίοδο και ανιχνεύθηκε σε όλους τους ασθενείς στις 48 ώρες και σε 4 από τους 7 ασθενείς στις 96 ώρες. Η δεσπροπιονυλφεντανύλη δεν ανιχνεύθηκε σε κανένα από τα δείγματα ούρων που ελέγχθηκαν. Ούτε η φεντανύλη ούτε οι μεταβολίτες της ανιχνεύθηκαν με συνέπεια σε καμία χρονική στιγμή στο σάλιο. Η ανάλυση σάλιου δεν φαίνεται να αποτελεί βιώσιμη εναλλακτική λύση στην ανάλυση ούρων με βάση αυτή τη μελέτη. Η ουρική νορφεντανύλη θα μπορούσε να θεωρηθεί ως η ουσία επιλογής κατά τον έλεγχο για κατάχρηση φεντανύλης.
Η φεντανύλη έχει γνωστούς ανθρώπινους μεταβολίτες που περιλαμβάνουν τη Φαινυλακεταλδεΰδη και τη Νορφεντανύλη.
Η φεντανύλη μεταβολίζεται κυρίως μέσω του ανθρώπινου συστήματος ισοενζύμων κυτοχρώματος P450 3A4. Οδός Απέκκρισης: Η φεντανύλη μεταβολίζεται κυρίως μέσω του ανθρώπινου συστήματος ισοενζύμων κυτοχρώματος P450 3A4 και κυρίως απεκκρίνεται στα ούρα. Εντός 72 ωρών από τη χορήγηση ενδοφλέβιας φεντανύλης, περίπου το 75% της δόσης απεκκρίνεται στα ούρα, κυρίως ως μεταβολίτες με λιγότερο από 10% να αντιπροσωπεύει αμετάβλητο φάρμακο. Χρόνος Ημίσειας Ζωής: 7 ώρες (εύρος 3-12)
hourglass
PubChem
Ημίσεια ζωή
expand_more
Ημίσεια ζωή
Βιολογικός Χρόνος Ημίσειας Ζωής
Ο χρόνος ημίσειας ζωής της φεντανύλης είναι 7 ώρες. Ο χρόνος ημίσειας ζωής του υπογλώσσιου σπρέι φεντανύλης είναι 5-12 ώρες.
Οι φαρμακοκινητικές της φεντανύλης μελετήθηκαν σε ασθενείς με κίρρωση και σε ασθενείς με φυσιολογική ηπατική και νεφρική λειτουργία που υποβάλλονταν σε χειρουργική επέμβαση υπό γενική αναισθησία, με τη δεύτερη ομάδα να χρησιμεύει ως μάρτυρες. Οι συγκεντρώσεις φεντανύλης στο πλάσμα μειώνονταν δι-εκθετικά στους μάρτυρες με μέσο χρόνο ημίσειας ζωής αποκλεισμού (T1/2 βήτα) 263 λεπτά· συνολική κάθαρση πλάσματος (Cl) 10.8 mL/kg/min, και συνολικός φαινόμενος όγκος κατανομής (V βήτα) 3.81 L/kg. Δεν παρατηρήθηκε σημαντική αλλαγή σε ασθενείς με κίρρωση: T1/2 βήτα ήταν 304 λεπτά, Cl 11.3 mL/kg/min και V βήτα 4.41 L/kg. Αυτά τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι ο χρόνος ημίσειας ζωής αποκλεισμού της φεντανύλης δεν επηρεάζεται πρωτίστως από τον ρυθμό με τον οποίο μεταβολίζεται στο ήπαρ.
Η φεντανύλη χορηγήθηκε ενδοφλεβίως και διαδερμικά σε οκτώ χειρουργικούς ασθενείς για να προσδιοριστεί η συστηματική βιοδιαθεσιμότητα και ο ρυθμός απορρόφησης του διαδερμικά χορηγούμενου φαρμάκου. Οι συγκεντρώσεις φεντανύλης στον ορό έφτασαν σε ένα επίπεδο σταθερότητας περίπου 14 ώρες μετά την τοποθέτηση του διαδερμικού συστήματος χορήγησης φεντανύλης. Αυτό το επίπεδο σταθερότητας διατηρήθηκε μέχρι την αφαίρεση του συστήματος στις 24 ώρες. Η πτώση στις συγκεντρώσεις φεντανύλης στον ορό μετά την αφαίρεση του διαδερμικού συστήματος είχε τερματικό χρόνο ημίσειας ζωής 17.0 ± 2.3 ώρες (μέσος όρος ± SD), σημαντικά μεγαλύτερο από τον τερματικό χρόνο ημίσειας ζωής αποκλεισμού μετά από ενδοφλέβια χορήγηση φεντανύλης στους ίδιους ασθενείς (6.1 ± 2.0 ώρες)…
… Για να προσδιοριστεί η βιοδιαθεσιμότητα και η απορρόφηση της φεντανύλης από το OTFC, 12 εθελοντές έλαβαν ενδοφλέβια φεντανύλη κιτρικό ή OTFC 15 ug/kg σε δύο περιπτώσεις. Σε μια τρίτη περίσταση, οι συγγραφείς αξιολόγησαν τη χορήγηση από του στόματος (γαστρεντερική απορρόφηση) δίνοντας σε οκτώ από τους ίδιους εθελοντές την ίδια δόση διαλύματος φεντανύλης κιτρικού για κατάποση. Σε κάθε μελέτη, λήφθηκαν αρτηριακά δείγματα αίματος για 24 ώρες για ανάλυση φεντανύλης στο πλάσμα. Μετά από ενδοφλέβια (iv) χορήγηση φεντανύλης … ο τερματικός χρόνος ημίσειας ζωής αποκλεισμού ήταν 425 ± 102 λεπτά.
Μετά από IV χορήγηση φεντανύλης κιτρικού σε υγιή άτομα, ο εκτιμώμενος αρχικός χρόνος ημίσειας ζωής κατανομής ήταν περίπου 6 λεπτά, ο δεύτερος χρόνος ημίσειας ζωής κατανομής ήταν περίπου 1 ώρα, και ο τερματικός χρόνος ημίσειας ζωής ήταν περίπου 16 ώρες.
Μελέτες IV φεντανύλης υποδηλώνουν ότι η κάθαρση του φαρμάκου μπορεί να μειωθεί και ο χρόνος ημίσειας ζωής να αυξηθεί σε ηλικιωμένους ασθενείς. Αν και το φαρμακοκινητικό προφίλ της φεντανύλης σε υγιείς Καυκάσιους ενήλικες 65 ετών και άνω (μέση ηλικία: 71 έτη) ήταν γενικά παρόμοιο με αυτό σε ενήλικες 18-45 ετών μετά την εφαρμογή ενός διαδερμικού συστήματος φεντανύλης με ετικέτα που παραδίδει 100 ug/ώρα για 72 ώρες, ο μέσος χρόνος ημίσειας ζωής του φαρμάκου ήταν μεγαλύτερος σε ηλικιωμένα άτομα σε σύγκριση με νεότερους ενήλικες (34.4 έναντι 23.5 ωρών).
category
PubChem
MeSH classification
expand_more
MeSH classification
Κατάταξη Φαρμακολογικής Ταξινόμησης MeSH
- Ενώσεις με δράση παρόμοια με ΟΠΙΟΕΙΔΗ ΑΛΚΑΛΟΕΙΔΗ, που δρουν στους ΟΠΙΟΕΙΔΕΙΣ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ. Τα χαρακτηριστικά περιλαμβάνουν την πρόκληση ΑΝΑΛΓΗΣΙΑΣ ή ΝΑΡΚΩΣΗΣ.
- Φάρμακα που χορηγούνται σε συνδυασμό με αναισθητικά για αύξηση της αποτελεσματικότητας, βελτίωση της χορήγησης ή μείωση της απαιτούμενης δόσης.
- Φάρμακα που προκαλούν ΝΑΡΚΩΣΗ. Τα ναρκωτικά περιλαμβάνουν φάρμακα που προκαλούν υπνηλία ή επάγουν ύπνο (ΗΜΙΩΣΗ)· φυσικά ή συνθετικά παράγωγα του ΟΠΙΟΥ ή της ΜΟΡΦΙΝΗΣ ή οποιαδήποτε ουσία έχει τέτοιες επιδράσεις. Είναι ισχυρά επαγωγείς ΑΝΑΛΓΗΣΙΑΣ και ΟΠΙΟΕΙΔΩΝ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ.
- Υπερβραχείας δράσης αναισθητικά που χρησιμοποιούνται για την εισαγωγή. Η απώλεια συνείδησης είναι ταχεία και η εισαγωγή ευχάριστη, αλλά δεν υπάρχει μυϊκή χαλάρωση και οι αντανακλαστικοί συχνά δεν μειώνονται επαρκώς. Η επαναλαμβανόμενη χορήγηση οδηγεί σε συσσώρευση και παρατείνει τον χρόνο ανάρρωσης. Δεδομένου ότι αυτά τα φάρμακα έχουν ελάχιστη ή καμία αναλγητική δράση, σπάνια χρησιμοποιούνται μόνα τους εκτός από σύντομες επείγουσες διαδικασίες. (Από AMA Drug Evaluations Annual, 1994, σ.174)
fact_check
PubChem
FDA classification
expand_more
FDA classification
Κατάταξη FDA
- UF599785JZ
- FENTANYL
- Μηχανισμοί Δράσης [MoA] - Πλήρεις Οπιοειδείς Αγωνιστές
- Καθορισμένη Φαρμακολογική Κατηγορία [EPC] - Οπιοειδής Αγωνιστής
- Η φεντανύλη είναι Οπιοειδής Αγωνιστής. Ο μηχανισμός δράσης της φεντανύλης είναι ως Πλήρης Οπιοειδής Αγωνιστής.
- FENTANYL
- Οπιοειδής Αγωνιστής [EPC]· Πλήρεις Οπιοειδείς Αγωνιστές [MoA]
Ημίσεια ζωή
Δέσμευση πρωτεϊνών
Βιοδιαθεσιμότητα
Απέκκριση
Απόσυρση / Deprescribing
Αναλγητικά οπιοειδή
Η δόση του οπιοειδούς μπορεί να μειωθεί κατά 10% εβδομαδιαίως ή κάθε δύο εβδομάδες. Εξατομικεύστε τη σταδιακή μείωση - αργός ρυθμός μείωσης ή παύση εάν τα συμπτώματα στέρησης είναι σημαντικά για τον ασθενή.
⚠ Τα οπιοειδή συνδέονται συνήθως με συμπτώματα στέρησης εάν διακοπούν απότομα, απαιτείται αργή σταδιακή μείωση.
Επιστημονικό Προφίλ
expand_more
Κατάταξη Φαρμακολογικής Ταξινόμησης MeSH
- Ενώσεις με δράση παρόμοια με ΟΠΙΟΕΙΔΗ ΑΛΚΑΛΟΕΙΔΗ, που δρουν στους ΟΠΙΟΕΙΔΕΙΣ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ. Τα χαρακτηριστικά περιλαμβάνουν την πρόκληση ΑΝΑΛΓΗΣΙΑΣ ή ΝΑΡΚΩΣΗΣ.
- Φάρμακα που χορηγούνται σε συνδυασμό με αναισθητικά για αύξηση της αποτελεσματικότητας, βελτίωση της χορήγησης ή μείωση της απαιτούμενης δόσης.
- Φάρμακα που προκαλούν ΝΑΡΚΩΣΗ. Τα ναρκωτικά περιλαμβάνουν φάρμακα που προκαλούν υπνηλία ή επάγουν ύπνο (ΗΜΙΩΣΗ)· φυσικά ή συνθετικά παράγωγα του ΟΠΙΟΥ ή της ΜΟΡΦΙΝΗΣ ή οποιαδήποτε ουσία έχει τέτοιες επιδράσεις. Είναι ισχυρά επαγωγείς ΑΝΑΛΓΗΣΙΑΣ και ΟΠΙΟΕΙΔΩΝ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ.
- Υπερβραχείας δράσης αναισθητικά που χρησιμοποιούνται για την εισαγωγή. Η απώλεια συνείδησης είναι ταχεία και η εισαγωγή ευχάριστη, αλλά δεν υπάρχει μυϊκή χαλάρωση και οι αντανακλαστικοί συχνά δεν μειώνονται επαρκώς. Η επαναλαμβανόμενη χορήγηση οδηγεί σε συσσώρευση και παρατείνει τον χρόνο ανάρρωσης. Δεδομένου ότι αυτά τα φάρμακα έχουν ελάχιστη ή καμία αναλγητική δράση, σπάνια χρησιμοποιούνται μόνα τους εκτός από σύντομες επείγουσες διαδικασίες. (Από AMA Drug Evaluations Annual, 1994, σ.174)