MYFENE

Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: νευρικό σύστημα, αναλγητικά, οπιοειδή, παράγωγα της φαινυλοπιπεριδίνης Κωδικός ATC: N02AB03

Η φαιντανύλη είναι ένα οπιοειδές αναλγητικό, το οποίο αλληλεπιδρά κυρίως με το μ-υποδοχέα.

Οι κύριες θεραπευτικές δράσεις της είναι η αναλγησία και η καταστολή. Σε ασθενείς που δεν έχουν προηγουμένως λάβει οπιοειδή, οι συγκεντρώσεις της φαιντανύλης στον ορό που επιφέρουν μία ελάχιστη αναλγητική δράση κυμαίνονται μεταξύ 0,3-1,5 ng/ml- εάν τα επίπεδα στον ορό υπερβαίνουν τα 2 ng/ml, παρατηρείται αυξημένη συχνότητα εμφάνισης ανεπιθύμητων αντιδράσεων. Τόσο η ελάχιστη αποτελεσματική συγκέντρωση φαιντανύλης όσο και η συγκέντρωση που προκαλεί ανεπιθύμητες αντιδράσεις θα αυξηθούν με την ανάπτυξη αυξημένης ανοχής. Η τάση για την ανάπτυξη ανοχής ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των ατόμων.

Ενήλικες Το Fentanyl / Φαιντανύλη αποδίδει μία συνεχή συστηματική ποσότητα φαιντανύλης εντός της περιόδου χορήγησης των 72 ωρών. Ο ρυθμός αποδέσμευσης της φαιντανύλης είναι σχετικά σταθερός. Η αποδέσμευση της δραστικής ουσίας επάγεται από τη μεταβολή της συγκέντρωσης που υπάρχει μεταξύ του συστήματος του εμπλάστρου και της χαμηλότερης συγκέντρωσης στο δέρμα.

Απορρόφηση Μετά την πρώτη εφαρμογή του Fentanyl / Φαιντανύλη, οι συγκεντρώσεις της φαιντανύλης στον ορό αυξάνουν βαθμιαία, φθάνοντας γενικά σε ένα σταθερό επίπεδο μεταξύ 12 και 24 ωρών και παραμένοντας σχετικά σταθερές για το υπόλοιπο της 72-ωρης περιόδου εφαρμογής. Οι συγκεντρώσεις της φαιντανύλης που επιτυγχάνονται στον ορό είναι ανάλογες του μεγέθους του Fentanyl / Φαιντανύλη. Έως τη δεύτερη 72-ωρη εφαρμογή, επιτυγχάνεται συγκέντρωση σταθεροποιημένης κατάστασης στον ορό και διατηρείται κατά τη διάρκεια επακόλουθων εφαρμογών ενός εμπλάστρου ίδιου μεγέθους.

Έχει δειχθεί από ένα φαρμακοκινητικό μοντέλο πως οι συγκεντρώσεις φαιντανύλης στον ορό μπορούν να αυξηθούν κατά 14% (εύρος 0-26%), εάν ένα νέο έμπλαστρο τοποθετηθεί έπειτα από 24 ώρες αντί των συνιστώμενων 72 ωρών.

Κατανομή Το ποσοστό σύνδεσης της φαιντανύλης με τις πρωτεΐνες του πλάσματος είναι 84%.

Βιομετατροπή Η φαιντανύλη είναι μία δραστική ουσία με υψηλή κάθαρση η οποία μεταβολίζεται ταχέως και εκτενώς κυρίως από το CYP3A4 στο ήπαρ. Ο κύριος μεταβολίτης, η νορφαιντανύλη, είναι ανενεργός. Το δέρμα δε φαίνεται να μεταβολίζει τη διαδερμική φαιντανύλη. Αυτό προσδιορίστηκε μέσα από μία μελέτη ανθρώπινων κερατινοκυττάρων και στα πλαίσια κλινικών μελετών κατά τις οποίες το 92% της δόσης που αποδεσμεύτηκε από το σύστημα αποδόθηκε σε αμετάβλητη φαιντανύλη που ήταν παρούσα στη συστηματική κυκλοφορία.

Αποβολή Κατά τη διακοπή της θεραπείας του Fentanyl / Φαιντανύλη, οι συγκεντρώσεις της φαιντανύλης στον ορό ελαττώνονται βαθμιαία, με μία πτώση περίπου 50% μέσα σε 17 ώρες (εύρος 13-22) στους ενήλικες και 22-25 ώρες στα παιδιά, μετά από 24ωρη εφαρμογή. Μετά από 72ωρη εφαρμογή, ο μέσος χρόνος ημίσειας ζωής κυμαίνεται από 20-27 ώρες.

Η βραδύτερη εξαφάνιση της δραστικής ουσίας από τον ορό συγκριτικά με την ενδοφλέβια έγχυση κατά την οποία ο φαινόμενος χρόνος ημίσειας ζωής είναι περίπου 7 (εύρος 3-12 ώρες) αποδίδεται στη συνεχή απορρόφηση της φαιντανύλης από το δέρμα.

Η φαιντανύλη μεταβολίζεται κυρίως στο ήπαρ. Εντός 72 ωρών από τη χορήγηση της ενδοφλέβιας φαιντανύλης, περίπου το 75% της δόσης της φαιντανύλης απεκκρίνεται στα ούρα, κυρίως ως μεταβολίτες, με λιγότερο από 10% ως αμετάβλητη δραστική ουσία. Περίπου το 9% της δόσης ανακτάται στα κόπρανα, κυρίως ως μεταβολίτες. Οι μέσες τιμές για το αδέσμευτο κλάσμα της φαιντανύλης στο πλάσμα εκτιμώνται μεταξύ 13% και 21%.

Παιδιατρικός πληθυσμός Η ασφάλεια των διαδερμικών εμπλάστρων της φαιντανύλης διερευνήθηκε σε 289 παιδιατρικούς συμμετέχοντες (<18 ετών) σε 3 κλινικές μελέτες για την αντιμετώπιση του χρόνιου και επίμονου πόνου, κακοήθους ή καλοήθους προελεύσεως. Ασφαλή δεδομένα προέκυψαν από τους συμμετέχοντες στη μελέτη, οι οποίοι έλαβαν τουλάχιστον μία δόση διαδερμικής φαιντανύλης. Αν και τα κριτήρια ένταξης στις παιδιατρικές μελέτες περιορίζονται σε συμμετέχοντες που ήταν τουλάχιστον 2 ετών, δύο συμμετέχοντες σε αυτές τις μελέτες έλαβαν την πρώτη δόση διαδερμικής φαιντανύλης σε ηλικία 23 μηνών.

Η διαδερμική φαιντανύλη δεν έχει ακόμα διερευνηθεί σε παιδιά ηλικίας κάτω των 2 ετών. Στις κλινικές μελέτες, σε μεγαλύτερα παιδιά, αποδείχτηκε ότι μετά από αναπροσαρμογή ως προς το σωματικό βάρος, η κάθαρση (L/ώρα/kg) στους παιδιατρικούς ασθενείς ήταν περίπου 20% υψηλότερη από ότι στους ενήλικους. Τα παραπάνω ευρήματα λήφθηκαν υπόψη κατά τον καθορισμό δοσολογικών συστάσεων σε παιδιατρικούς ασθενείς.

Η διαδερμική φαιντανύλη θα πρέπει να χορηγείται μόνο σε παιδιά ηλικίας 2 ετών ή μεγαλύτερα και μόνο εφόσον έχουν αναπτύξει ανοχή στα οπιοειδή (βλ. Δοσολογία και Ειδικές προειδοποιήσεις).

Ηλικιωμένοι και καταβεβλημένοι ασθενείς Δεδομένα από μελέτες, με ενδοφλέβιας χορήγηση φαιντανύλης, αναφέρουν ότι οι ηλικιωμένοι και οι καταβεβλημένοι ασθενείς μπορεί να εμφανίζουν μειωμένη κάθαρση της φαιντανύλης που οδηγεί σε παρατεταμένο τελικό χρόνο ημίσειας ζωής και πιθανόν να είναι πιο ευαίσθητοι στο φάρμακο σε σύγκριση με νεότερους ασθενείς.

Σε μελέτες με ηλικιωμένους συμμετέχοντες, που έκαναν χρήση διαδερμικής φαιντανύλης, τα φαρμακοκινητικά δεδομένα της φαιντανύλης δεν έδειξαν σημαντικές διαφορές με αυτά των υγιών, νεότερων συμμετεχόντων, αν και οι μέγιστες συγκεντρώσεις του ορού έτειναν να είναι χαμηλότερες και οι κατά μέσο όρο τιμές ημίσειας ζωής επιμηκύνθηκαν σε 34 ώρες. Οι ηλικιωμένοι ασθενείς θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά για ενδείξεις τοξικότητας από τη φαιντανύλη και αν χρειαστεί η δόση θα πρέπει να ελαττωθεί (βλέπε Δοσολογία).

Σε αυτούς τους ασθενείς με νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία, η κάθαρση της φαιντανύλης μπορεί να μεταβληθεί λόγω των αλλαγών των πρωτεϊνών του πλάσματος και της μεταβολικής κάθαρσης, με αποτέλεσμα αυξημένες συγκεντρώσεις στον ορό (βλ. Δοσολογία και Ειδικές προειδοποιήσεις).

Ηπατική δυσλειτουργία Σε μια μελέτη που διεξάγθηκε σε ασθενείς με ηπατική κίρρωση, αξιολογήθηκε η φαρμακοκινητική μιας μονήρους εφαρμογής διαδερμικού εμπλάστρου 50 μg/hr. Αν και ο tmax και ο t δεν μεταβλήθηκαν, οι τιμές της μέσης Cmax και AUC στο πλάσμα αυξήθηκαν κατά περίπου 35% και 73%, αντίστοιχα, σε αυτούς τους ασθενείς. Οι ασθενείς με ηπατική δυσλειτουργία θα πρέπει να παρακολουθούνται με προσοχή για τυχόν σημεία τοξικότητας λόγω της φαιντανύλης και η δόση του Fentanyl / Φαιντανύλη θα πρέπει να μειώνεται εάν χρειάζεται (βλ. Ειδικές προειδοποιήσεις).

Νεφρική δυσλειτουργία Τα δεδομένα που έχουν προκύψει από μια μελέτη στην οποία χορηγήθηκε ενδοφλέβια φαιντανύλη σε ασθενείς που είχαν υποβληθεί σε μεταμόσχευση νεφρού υποδηλώνουν πως η κάθαρση της φαιντανύλης μπορεί να είναι μειωμένη στο συγκεκριμένο πληθυσμό ασθενών. Εάν λαμβάνουν το Fentanyl / Φαιντανύλη, οι ασθενείς με ηπατική δυσλειτουργία θα πρέπει να παρακολουθούνται με προσοχή για τυχόν σημεία τοξικότητας λόγω της φαιντανύλης και η δόση του Fentanyl / Φαιντανύλη θα πρέπει να μειώνεται εάν χρειάζεται (βλ. Ειδικές προειδοποιήσεις).