DIDANOSINE(Διδανοσίνη)
Ημίσεια ζωή
Ο χρόνος στον οποίο η συγκέντρωση του φαρμάκου στο πλάσμα πέφτει στο μισό. Από αυτόν προκύπτει κάθε πότε δίνεται: το μεσοδιάστημα των δόσεων ακολουθεί χονδρικά την ημιζωή, οπότε μικρή ημιζωή σημαίνει πολλές δόσεις την ημέρα και μεγάλη ημιζωή μία δόση ημερησίως ή αραιότερα. Σταθερά επίπεδα στο αίμα επιτυγχάνονται μετά από 4-5 ημιζωές. Ο κανόνας είναι ενδεικτικός — οι μορφές παρατεταμένης αποδέσμευσης και η εγκεκριμένη δοσολογία της ΠΧΠ υπερισχύουν.
Κατά την πηγή: 30 λεπτά στο πλάσμα, >12 ώρες ενδοκυτταρικά
- DrugBank: 30 λεπτά / >12 ώρες
Δέσμευση πρωτεϊνών
Το ποσοστό του φαρμάκου που κυκλοφορεί δεσμευμένο σε πρωτεΐνες του πλάσματος. Δρα μόνο το ελεύθερο κλάσμα, γι' αυτό η υψηλή δέσμευση αυξάνει τον κίνδυνο αλληλεπιδράσεων εκτόπισης.
Βιοδιαθεσιμότητα
Το ποσοστό της χορηγούμενης δόσης που φτάνει αναλλοίωτο στη συστηματική κυκλοφορία.
Απέκκριση
Η κύρια οδός αποβολής του φαρμάκου. Δείχνει πού χρειάζεται προσαρμογή δόσης — σε νεφρική ή σε ηπατική ανεπάρκεια.
Καθαρίζει (~5×t½)
Φαρμακοκινητική εκτίμηση, όχι κλινικός κανόνας. Μετά από 5 ημιζωές έχει αποβληθεί πάνω από το 95% της ουσίας από το πλάσμα. Ο αριθμός προκύπτει αυτόματα από τη μεγαλύτερη ημιζωή που αναφέρει η πηγή — συχνά την τελική φάση αποβολής ή την κατανομή στους ιστούς — γι' αυτό μπορεί να δείχνει εβδομάδες ή μήνες. ΔΕΝ είναι το διάστημα διακοπής πριν από επέμβαση ή πριν από φάρμακο που αλληλεπιδρά: αυτό καθορίζεται από τη φαρμακοδυναμική (η ασπιρίνη δρα στα αιμοπετάλια αφού φύγει από το πλάσμα), τους ενεργούς μεταβολίτες, τις μορφές depot, τη νεφρική και ηπατική λειτουργία, τον κίνδυνο της επέμβασης και τον λόγο της αγωγής. Ακολουθήστε την ΠΧΠ και το πρωτόκολλο της επέμβασης.
Σκευάσματα και τιμές
Πληροφορίες Συνταγογράφησης
Επιμελημένα δεδομένα από το SPC
medication
Δοσολογία
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Δοσολογία
- Οδός: Από του στόματος
- Χορήγηση: μια φορά ημερησίως ή δύο φορές ημερησίως, με άδειο στομάχι (τουλάχιστον 2 ώρες πριν ή 2 ώρες μετά το γεύμα)
- Δόση έναρξης: 400 mg ημερησίως (για ασθενείς τουλάχιστον 60 kg) ή 250 mg ημερησίως (για ασθενείς λιγότερο από 60 kg)
-
Ενήλικες, τουλάχιστον 60 kgΔόση400 mg ημερησίως
-
Ενήλικες, λιγότερο από 60 kgΔόση250 mg ημερησίως
-
Πληθυσμός ηλικιωμένωνΠροσοχή στην επιλογή δόσης, παρακολούθηση νεφρικής λειτουργίας και προσαρμογή δοσολογίας.
-
Ασθενείς με έκπτωση της νεφρικής λειτουργίαςΗ δόση πρέπει να χορηγείται κατά προτίμηση μετά την αιμοκάθαρση. Δεν είναι απαραίτητο να χορηγείται συμπληρωματική δόση Διδανοσίνη μετά την αιμοκάθαρση.
-
Παιδιατρικοί ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργίαΘα πρέπει να θεωρηθεί μία μείωση στη δόση και/ή μία αύξηση στα διαστήματα μεταξύ των δόσεων.
-
Ασθενείς με έκπτωση της ηπατικής λειτουργίαςΔεν απαιτείται ρύθμιση της δοσολογίας.
-
Παιδιατρικοί ασθενείς μεγαλύτεροι των 6 ετώνΔόση240 mg/m² ημερησίως (βάσει επιφάνειας σώματος)Η χρήση των γαστροανθεκτικών καψακίων Διδανοσίνη δεν έχει μελετηθεί ειδικά σε παιδιά.
-
Παιδιατρικοί ασθενείς μικρότεροι των 6 ετώνΤα γαστροανθεκτικά καψάκια αντενδείκνυνται για αυτή την ηλικία λόγω κινδύνου ακούσιας κατάποσης.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
block
Αντενδείξεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Αντενδείξεις
-
Υπερευαισθησία στη δραστική ουσία ή σε κάποιο από τα έκδοχα
-
Ηλικία μικρότερη των 6 χρόνωνΠληθυσμόςΠαιδιατρικοί ασθενείς
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
warning
Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις
-
ΠαγκρεατίτιδαΠληθυσμόςΑσθενείς με λοίμωξη από HIV, ασθενείς με ιστορικό παγκρεατίτιδαςΣε ασθενείς με ιστορικό παγκρεατίτιδας, η θεραπεία με διδανοσίνη πρέπει να γίνεται μόνο με πολύ μεγάλη προσοχή. Πρέπει να διακοπεί η διδανοσίνη έως ότου αποκλεισθεί η διάγνωση της παγκρεατίτιδας. Να διακόπτεται κατά τη διάρκεια αγωγής με φαρμακευτικά προϊόντα που έχουν τοξική δράση στο πάγκρεας (π.χ. πενταμιδίνη), αν είναι δυνατό. Εάν η ταυτόχρονη αγωγή είναι αναπόφευκτη, θα πρέπει να υπάρχει στενή παρακολούθηση. Θα πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο διακοπής της χορηγήσεως όταν οι βιοχημικοί δείκτες παγκρεατίτιδας έχουν αυξηθεί σημαντικά. Διακοπή της χορήγησης αν τα ένζυμα αυξηθούν περισσότερο από 5 φορές από το ανώτερο φυσιολογικό όριο.
-
Γαλακτική οξέωσηΠληθυσμόςΌλοι οι ασθενείς, ειδικά παχύσαρκες γυναίκες, ασθενείς με ηπατομεγαλία, ηπατίτιδα ή άλλους παράγοντες κινδύνου για ηπατική νόσο και ηπατική στεάτωση, ασθενείς με ηπατίτιδα C που λαμβάνουν άλφα ιντερφερόνη και ριμπαβιρίνηΗ θεραπεία με νουκλεοσιδικά ανάλογα πρέπει να διακοπεί σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωματικής αύξησης των επιπέδων γαλακτικού οξέος στο αίμα και μεταβολικής/γαλακτικής οξέωσης, προοδευτικής ηπατομεγαλίας, ή ταχείας αύξησης των επιπέδων των αμινοτρανσφερασών. Πρέπει να δίδεται προσοχή κατά τη χορήγηση σε οποιοδήποτε ασθενή με παράγοντες κινδύνου. Οι ασθενείς με αυξημένο κίνδυνο πρέπει να παρακολουθούνται στενά.
-
Ηπατική νόσοςΠληθυσμόςΑσθενείς με χρόνια ηπατίτιδα Β ή C, ασθενείς με προϋπάρχουσα ηπατική δυσλειτουργίαΗ διδανοσίνη πρέπει να διακόπτεται αν τα ένζυμα αυξηθούν περισσότερο από 5 φορές από το ανώτερο φυσιολογικό όριο. Επανέναρξη της θεραπείας πρέπει να εξετάζεται μόνο αν τα πιθανά οφέλη ξεπερνούν τους πιθανούς κινδύνους. Σε περίπτωση ταυτόχρονης χορήγησης αντιιικής θεραπείας για την ηπατίτιδα B ή C, πρέπει να γίνεται αναφορά στο αντίστοιχο φύλλο οδηγιών. Εάν παρατηρηθεί επιδείνωση της ηπατικής νόσου, πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο προσωρινής ή μόνιμης διακοπής της θεραπείας.
-
Μη κιρρωτική Πυλαία ΥπέρτασηΠληθυσμόςΑσθενείς που λαμβάνουν διδανοσίνηΗ διδανοσίνη θα πρέπει να διακόπτεται σε ασθενείς με σημεία μη κιρρωτικής πυλαίας υπέρτασης.
-
Περιφερική νευροπάθειαΠληθυσμόςΑσθενείς που λαμβάνουν διδανοσίνηΕφόσον αναπτυχθούν συμπτώματα περιφερικής νευροπάθειας, οι ασθενείς πρέπει να υπαχθούν σε εναλλακτικό θεραπευτικό σχήμα.
-
Αλλοιώσεις στον αμφιβληστροειδή ή στο οπτικό νεύροΠληθυσμόςΑσθενείς που λαμβάνουν διδανοσίνη, ειδικότερα με δόσεις υψηλότερες των συνιστωμένωνΠρέπει να εξετάζεται η περίπτωση διενέργειας οφθαλμολογικής εξέτασης.
-
Σύνδρομο Επανενεργοποίησης του Ανοσοποιητικού ΣυστήματοςΠληθυσμόςHIV οροθετικοί ασθενείς με σοβαρή ανοσολογική ανεπάρκεια κατά την έναρξη της συνδυασμένης αντιρετροϊκής αγωγής (CART)Πρέπει να εκτιμώνται οποιαδήποτε φλεγμονώδη συμπτώματα και να ορίζεται θεραπεία όταν απαιτείται.
-
Λιποδυστροφία και ανωμαλίες του μεταβολισμούΠληθυσμόςΑσθενείς με HIV που λαμβάνουν συνδυασμένη αντιρετροϊκή θεραπείαΗ κλινική εξέταση πρέπει να περιλαμβάνει εκτίμηση των φυσικών σημείων της ανακατανομής του λίπους. Διαταραχές των λιπιδίων πρέπει να αντιμετωπίζονται όπως αρμόζει κλινικά.
-
ΟστεονέκρωσηΠληθυσμόςΑσθενείς με προχωρημένη λοίμωξη HIV και/ή μακράς διάρκειας έκθεση σε συνδυασμό αντιρετροϊκής θεραπείας (CART)Οι ασθενείς πρέπει να ζητούν ιατρική συμβουλή εάν παρουσιάζουν ενοχλήσεις και άλγος στις αρθρώσεις, δυσκαμψία άρθρωσης ή δυσκολία στην κίνηση.
-
Ευκαιριακές λοιμώξειςΠληθυσμόςΑσθενείς που λαμβάνουν διδανοσίνη ή άλλη αντιρετροϊκή θεραπείαΠρέπει να παραμένουν κάτω από στενή κλινική επίβλεψη από ιατρούς με εμπειρία στη θεραπεία ασθενών με νόσους, σχετιζόμενες με τον HIV.
-
Συγχορήγηση με Tenofovir disoproxil fumarateπροσοχήΠληθυσμόςΌλοι οι ασθενείς, ειδικά ασθενείς με υψηλό ιικό φορτίο και χαμηλό αριθμό κυττάρων CD4Δεν συνιστάται η συγχορήγηση. Αν κρίνεται αυστηρά αναγκαία, οι ασθενείς πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά για την αποτελεσματικότητα και τις συσχετιζόμενες με τη διδανοσίνη ανεπιθύμητες ενέργειες.
-
Συγχορήγηση με Γκανσικλοβίρη ή ΒαλγκανσικλοβίρηπαρακολούθησηΟι ασθενείς πρέπει να παρακολουθούνται στενά.
-
Συγχορήγηση με υδροξυουρία και σταβουδίνηαντένδειξηΠληθυσμόςΑσθενείς με λοίμωξη HIVΟ συνδυασμός αυτός πρέπει να αποφεύγεται.
-
Συγχορήγηση με ΑλλοπουρινόληαντένδειξηΠληθυσμόςΑσθενείς υπό θεραπεία με διδανοσίνηΔεν συνιστάται η συγχορήγηση. Ασθενείς στους οποίους απαιτείται η χορήγηση αλλοπουρινόλης, πρέπει να υπόκεινται σε εναλλακτικό θεραπευτικό σχήμα.
-
Συγχορήγηση με ΡιμπαβιρίνηαντένδειξηΔε συνιστάται.
-
Θεραπεία με τριπλό σχήμα νουκλεοσιδίων (διδανοσίνη με tenofovir disoproxil fumarate και λαμιβουδίνη)ΠληθυσμόςΑσθενείς που λαμβάνουν διδανοσίνη με tenofovir disoproxil fumarate και λαμιβουδίνη ως σχήμα χορηγούμενο μια φορά την ημέραΥπάρχουν αναφορές για υψηλό ποσοστό ιολογικής αποτυχίας και για εμφάνιση αντοχής σε πρώιμο στάδιο.
-
Περιεκτικότητα νατρίουΠληθυσμόςΑσθενείς σε δίαιτα με ελαττωμένο νάτριοΠρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι κάθε γαστροανθεκτικό καψάκιο περιέχει 1,7 mg νατρίου.
-
Δυσλειτουργία μιτοχονδρίωνΠληθυσμόςHIV αρνητικά βρέφη τα οποία είχαν εκτεθεί κατά την κύηση ή/και μετά τη γέννηση σε νουκλεοσιδικά ανάλογαΟποιοδήποτε παιδί, ακόμη και αν είναι HIV αρνητικό, που εκτέθηκε κατά την κύηση σε νουκλεοσιδικά και νουκλεοτιδικά ανάλογα, πρέπει να παρακολουθείται εργαστηριακά και να διερευνάται πλήρως για πιθανή μιτοχονδριακή δυσλειτουργία σε περίπτωση εμφάνισης συναφών σημείων και συμπτωμάτων.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
swap_horiz
Αλληλεπιδράσεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Αλληλεπιδράσεις
-
tenofovir disoproxil fumarateαντένδειξηΑύξηση της AUC της διδανοσίνης (48% ή 60%).ΣύστασηΔεν συνιστάται η συγχορήγηση.
-
αντένδειξηΣημαντική αύξηση της AUC (105%) και Cmax (71%) της διδανοσίνης.ΣύστασηΔε συνιστάται η συγχορήγηση. Εάν απαιτείται, εναλλακτικό θεραπευτικό σχήμα.
-
Άλλοι αναστολείς της οξειδάσης της ξανθίνηςπαρακολούθησηΜπορεί να αυξήσουν την έκθεση στη διδανοσίνη και την πιθανότητα ανεπιθύμητων ενεργειών.ΣύστασηΟι ασθενείς θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά για ανεπιθύμητες ενέργειες.
-
αντένδειξηΑυξάνει τα επίπεδα της ενδοκυττάριας τριφωσφορικής διδανοσίνης. Έχουν αναφερθεί θανατηφόρα ηπατική ανεπάρκεια, περιφερική νευροπάθεια, παγκρεατίτιδα και συμπτωματική υπεργαλακταιμία/γαλακτική οξέωση.ΣύστασηΔε συνιστάται η συγχορήγηση.
-
παρακολούθησηΑύξηση κατά 111% της AUC της διδανοσίνης. Μικρότερη ελάττωση (21%) της AUC της γκανσικλοβίρης.ΣύστασηΑσθενείς πρέπει να παρακολουθούνται στενά για τοξικότητες σχετιζόμενες με τη διδανοσίνη. Οι κατάλληλες δόσεις δεν έχουν προσδιορισθεί.
-
παρακολούθησηΑναμένεται αύξηση στην έκθεση στη διδανοσίνη.ΣύστασηΑσθενείς πρέπει να παρακολουθούνται στενά για τοξικότητες σχετιζόμενες με τη διδανοσίνη. Οι κατάλληλες δόσεις δεν έχουν προσδιορισθεί.
-
Φάρμακα που προκαλούν περιφερική νευροπάθεια ή παγκρεατίτιδαπροσοχήΜπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο τοξικότητας.ΣύστασηΟι ασθενείς πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά.
-
παρακολούθησηΔεν έδειξαν ενδείξεις κλινικά σημαντικής αλληλεπίδρασης με τα γαστροανθεκτικά καψάκια.
-
παρακολούθησηΜείωση της έκθεσης στη διδανοσίνη.ΣύστασηΟι ασθενείς πρέπει να παρακολουθούνται στενά για επαρκή κλινική ανταπόκριση.
-
τροφήπροσοχήΕπηρεάζει τη φαρμακοκινητική της διδανοσίνης.
-
ζιδοβουδίνη, σταβουδίνη, ρανιτιδίνη, λοπεραμίδη, μετοκλοπραμίδη, φοσκαρνέτη, τριμεθοπρίμη, σουλφαμεθοξαζόλη, δαψόνη, ριφαμπουτίνηπαρακολούθησηΔεν υπήρξαν ενδείξεις αλληλεπίδρασης.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
sick
Ανεπιθύμητες ενέργειες
ΕΟΦ Συνταγολόγιο 2007
expand_more
Ανεπιθύμητες ενέργειες
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
pregnant_woman
Κύηση / Γαλουχία
ΠΧΠ (SPC)
Επίπεδο κινδύνου: Με προσοχή
expand_more
Κύηση / Γαλουχία
-
ΚύησηΜε προσοχήΗ χρήση της διδανοσίνης κατά την εγκυμοσύνη θα πρέπει να εξετάζεται μόνον όταν είναι απολύτως ενδεδειγμένο και όταν το αναμενόμενο όφελος είναι σημαντικότερο από τον πιθανό κίνδυνο. Έχουν αναφερθεί περιπτώσεις γαλακτικής οξέωσης, μερικές φορές θανατηφόρας, σε εγκύους γυναίκες που έλαβαν συνδυασμό διδανοσίνης και σταβουδίνης.
-
ΓαλουχίαΑποφεύγεταιΔεν είναι γνωστό εάν η διδανοσίνη απεκκρίνεται στο μητρικό γάλα. Συνιστάται να μη γαλουχούν οι γυναίκες που λαμβάνουν διδανοσίνη λόγω της δυνατότητας πρόκλησης σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών στα θηλάζοντα βρέφη.
-
ΓονιμότηταΑσφαλέςΣε αρουραίους, η διδανοσίνη δεν μετέβαλε την ικανότητα αναπαραγωγής των αρρένων ή θήλεων γονέων.
description Πρωτότυπο κείμενο ΠΧΠ expand_more
biotech
Φαρμακολογία
Φαρμακοδυναμική & Φαρμακοκινητική
expand_more
Φαρμακολογία
Παρακολούθηση Αγωγής
Εργαστηριακοί & κλινικοί έλεγχοι από το SPC, ανά σύστημα
Εργαστηριακές εξετάσεις (αίμα / ούρα)
| Έλεγχος | Σύστημα | Συχνότητα | Προϋπόθεση |
|---|---|---|---|
| Ηπατικά ένζυμα (AST/ALT) | gastroenterologyΗπατική λειτουργία | — | Αύξηση |
| — | — | ||
| Λευκωματίνη ορού | gastroenterologyΗπατική λειτουργία | — | — |
| Χολερυθρίνη ορού | gastroenterologyΗπατική λειτουργία | — | — |
| Αιμοπετάλια | bloodtypeΑιματολογικός έλεγχος | Κατά τη διάρκεια ιατρικών επισκέψεων ρουτίνας | — |
| Γενική εξέταση αίματος | bloodtypeΑιματολογικός έλεγχος | — | — |
| Γλυκόζη αίματος | glucoseΓλυκαιμικός έλεγχος / διαβήτης | — | — |
| Λιπίδια ορού | monitoringΛιπιδαιμικός έλεγχος | — | — |
| Τριγλυκερίδια | monitoringΛιπιδαιμικός έλεγχος | — | Σημαντική αύξηση |
| INR | water_dropΠηκτικότητα αίματος | — | — |
Κλινική εξέταση & ζωτικά
| Έλεγχος | Σύστημα | Συχνότητα | Προϋπόθεση |
|---|---|---|---|
| Βυθοσκόπηση υπό μυδρίαση | visibilityΟφθαλμολογικός έλεγχος | Ετήσια και σε περίπτωση εμφάνισης μεταβολών της όρασης | — |
| Οπτική αντίληψη χρωμάτων | visibilityΟφθαλμολογικός έλεγχος | Ετήσια και σε περίπτωση εμφάνισης μεταβολών της όρασης | — |
| Οπτική οξύτητα | visibilityΟφθαλμολογικός έλεγχος | Ετήσια και σε περίπτωση εμφάνισης μεταβολών της όρασης | — |
| Οφθαλμολογική εξέταση | visibilityΟφθαλμολογικός έλεγχος | Ετήσια και σε περίπτωση εμφάνισης μεταβολών της όρασης | — |
| Μιτοχονδριακή δυσλειτουργία | more_horizΆλλο / λοιπά | — | Σημεία και συμπτώματα μιτοχονδριακής δυσλειτουργίας σε παιδιά εκτεθειμένα σε νουκλεοσιδικά/νουκλεοτιδικά ανάλογα |
| Σπληνομεγαλία | more_horizΆλλο / λοιπά | Κατά τη διάρκεια ιατρικών επισκέψεων ρουτίνας | — |
Απεικόνιση (CT / MRI / ακτινογραφία)
| Έλεγχος | Σύστημα | Συχνότητα | Προϋπόθεση |
|---|---|---|---|
| Υπερηχογραφία | radiologyΑπεικονιστικός έλεγχος | — | — |
Μονογραφίες Πηγών
Αναλυτικό περιεχόμενο ανά πηγή για τεκμηρίωση και έλεγχο
DrugBank
Description
expand_more
Description
Περιγραφή
Μια διδεοξυριβονουκλεοσιδική ένωση στην οποία η 3’-υδροξυλομάδα στο τμήμα του σακχάρου έχει αντικατασταθεί από ένα υδρογόνο. Αυτή η τροποποίηση εμποδίζει τον σχηματισμό φωσφοδιεστερικών δεσμών που απαιτούνται για την ολοκλήρωση των αλυσίδων νουκλεϊκών οξέων. Η διδονοσίνη είναι ένας ισχυρός αναστολέας της αντιγραφής του HIV, δρώντας ως τερματιστής αλυσίδας του ιικού DNA με σύνδεση στην ανάστροφη μεταγραφάση· η ddI στη συνέχεια μεταβολίζεται σε διδεοξυαδενοσινοτριφωσφορικό οξύ, την πιθανή ενεργό μεταβολίτη της. [PubChem]
DrugBank
Indication
expand_more
Indication
Ενδείξεις
Για χρήση, σε συνδυασμό με άλλους αντιρετροϊκούς παράγοντες, στη θεραπεία της λοίμωξης από HIV-1 σε ενήλικες.
DrugBank
Pharmacology
expand_more
Pharmacology
Φαρμακολογία
Η διδονοσίνη είναι ένας αναστολέας της νουκλεοσιδικής αντίστροφης μεταγραφάσης (NRTI) με δράση κατά του Ιοικού HIV Τύπου 1 (HIV-1). Η διδονοσίνη διαφέρει από άλλους νουκλεοσιδικούς αναλόγους, καθώς δεν περιέχει καμία από τις κανονικές βάσεις, αντίθετα έχει υ ποξανθίνη συνδεδεμένη στον δακτύλιο του σακχάρου. Η διδονοσίνη φωσφορυλιώνεται σε ενεργούς μεταβολίτες που ανταγωνίζονται για την ενσωμάτωση στο ιικό DNA. Αναστέλλουν ανταγωνιστικά το ένζυμο της αντίστροφης μεταγραφάσης του HIV και δρουν ως τερματιστής αλυσίδας της σύνθεσης DNA. Η διδονοσίνη είναι αποτελεσματική κατά του HIV και συνήθως χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με άλλη αντι-ιική θεραπεία. Η αλλαγή από μακροχρόνια θεραπεία με AZT σε διδονοσίνη έχει αποδειχθεί ευεργετική. Η διδονοσίνη έχει χαμηλή σταθερότητα σε όξινο περιβάλλον και, ως εκ τούτου, συχνά συνδυάζεται με ένα αντιόξιδο.
DrugBank
Mechanism of action
expand_more
Mechanism of action
Μηχανισμός Δράσης
Η διδονοσίνη (ddI) μεταβολίζεται ενδοκυττάρια μέσω μιας σειράς κυτταρικών ενζύμων στην ενεργό της μορφή, τη διδεοξυαδενοσινοτριφωσφορική (ddATP), η οποία αναστέλλει ανταγωνιστικά την αντίστροφη μεταγραφάση του HIV ανταγωνιζόμενη την φυσική dATP. Δρα επίσης ως τερματιστής αλυσίδας μέσω της ενσωμάτωσής της στο ιικό DNA, καθώς η απουσία 3’-ΟΗ ομάδας στο ενσωματωμένο νουκλεοσιδικό ανάλογο εμποδίζει τον σχηματισμό του 5’ έως 3’ φωσφοδιεστερικού δεσμού που είναι απαραίτητος για την επιμήκυνση της αλυσίδας DNA, και συνεπώς, η ανάπτυξη του ιικού DNA τερματίζεται.
DrugBank
Absorption
expand_more
Absorption
Απορρόφηση
Ταχέως απορροφάται (βιοδιαθεσιμότητα 30-40%) με μέγιστες συγκεντρώσεις στο πλάσμα να εμφανίζονται εντός 0,5 και 1,5 ωρών.
DrugBank
Half life
expand_more
Half life
Χρόνος Ημίσειας Ζωής
30 λεπτά στο πλάσμα και πάνω από 12 ώρες στο ενδοκυτταρικό περιβάλλον.
DrugBank
Protein binding
expand_more
Protein binding
Σύνδεση με Πρωτεΐνες
Χαμηλή (<5%)
DrugBank
Route of elimination
expand_more
Route of elimination
Οδός Απέκκρισης
Με βάση δεδομένα από in vitro μελέτες και μελέτες σε ζώα, υποτίθεται ότι ο μεταβολισμός της διδονοσίνης στον άνθρωπο συμβαίνει μέσω των ίδιων οδών που είναι υπεύθυνες για την απέκκριση των ενδογενών πουρινών. Οι πουρίνες απεκκρίνονται από τους νεφρούς.
DrugBank
Volume of distribution
expand_more
Volume of distribution
DrugBank
Clearance
expand_more
Clearance
DrugBank
Toxicity
expand_more
Toxicity
Τοξικότητα
Οι παρενέργειες περιλαμβάνουν παγκρεατίτιδα, περιφερική νευροπάθεια, διάρροια, υπερουρικαιμία και ηπατική δυσλειτουργία.
science
PubChem
Φαρμακοδυναμική
expand_more
Φαρμακοδυναμική
Φαρμακοδυναμική
Η δι-δι-αδενοσίνη (didanosine) είναι ένας αναστολέας της αντίστροφης μεταγραφάσης των νουκλεοσιδίων (NRTI) με δράση κατά του Ιού της Ανθρώπινης Ανοσοανεπάρκειας Τύπου 1 (HIV-1). Η δι-δι-αδενοσίνη είναι μια υποξανθίνη συνδεδεμένη με τον πυρηνικό δακτύλιο, σε αντίθεση με άλλα ανάλογα νουκλεοσιδίων. Η δι-δι-αδενοσίνη φωσφορυλιώνεται σε ενεργούς μεταβολίτες που ανταγωνίζονται για την ενσωμάτωση στο ιικό DNA. Αναστέλλουν ανταγωνιστικά το ένζυμο της αντίστροφης μεταγραφάσης του HIV και δρουν ως τερματιστές αλυσίδας της σύνθεσης DNA. Η δι-δι-αδενοσίνη είναι αποτελεσματική κατά του HIV και συνήθως χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με άλλη αντι-ιική θεραπεία. Η αλλαγή από μακροχρόνια θεραπεία με AZT σε δι-δι-αδενοσίνη έχει αποδειχθεί ωφέλιμη. Η δι-δι-αδενοσίνη έχει χαμηλή σταθερότητα σε όξινο περιβάλλον και ως εκ τούτου, συχνά συνδυάζεται με αντιόξιδο.
neurology
PubChem
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
Μηχανισμός Δράσης
Η δι-δι-αδενοσίνη (ddI) μεταβολίζεται ενδοκυτταρικά μέσω μιας σειράς κυτταρικών ενζύμων στην ενεργή της μορφή, την δι-δι-αδενοσινο-5’-τριφωσφορική (ddATP), η οποία αναστέλλει ανταγωνιστικά το ένζυμο της αντίστροφης μεταγραφάσης του HIV ανταγωνιζόμενη την φυσική dATP. Δρα επίσης ως τερματιστής αλυσίδας μέσω της ενσωμάτωσής της στο ιικό DNA, καθώς η απουσία ομάδας 3’-ΟΗ στον ενσωματωμένο αναλόγο νουκλεοσιδίου εμποδίζει τον σχηματισμό του φωσφοδιεστερικού δεσμού 5’ προς 3’ που είναι απαραίτητος για την επιμήκυνση της αλυσίδας DNA, και επομένως, η ανάπτυξη του ιικού DNA τερματίζεται.
Ο πλήρης μηχανισμός(οί) αντι-ιικής δράσης της δι-δι-αδενοσίνης δεν έχει πλήρως διευκρινιστεί. Μετά τη μετατροπή σε φαρμακολογικά ενεργό μεταβολίτη, η δι-δι-αδενοσίνη προφανώς αναστέλλει την αντιγραφή ρετροϊών, συμπεριλαμβανομένου του ιού της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας, παρεμβαίνοντας στην ιική RNA-εξαρτώμενη DNA πολυμεράση (αντίστροφη μεταγραφάση). Το φάρμακο, ως εκ τούτου, ασκεί ιοστατικό αποτέλεσμα κατά των ρετροϊών δρώντας ως αναστολέας της αντίστροφης μεταγραφάσης. Όπως και άλλοι αναστολείς της αντίστροφης μεταγραφάσης των νουκλεοσιδίων (π.χ., abacavir, lamivudine, stavudine, zalcitabine, zidovudine) και άλλοι αντι-ιικοί παράγοντες νουκλεοσιδίων (π.χ., acyclovir, ganciclovir, ribavirin), η αντι-ιική δράση της δι-δι-αδενοσίνης φαίνεται να εξαρτάται από την ενδοκυτταρική μετατροπή του φαρμάκου σε μεταβολίτη 5’-τριφωσφορικής, έτσι, η δι-δι-αδενοσινο-5’-τριφωσφορική και όχι η αμετάβλητη δι-δι-αδενοσίνη φαίνεται να είναι η φαρμακολογικά ενεργή μορφή του φαρμάκου. Υπάρχουν σημαντικές διαφορές στους ρυθμούς με τους οποίους τα ανθρώπινα κύτταρα φωσφορυλιώνουν διάφορους αναλόγους νουκλεοσιδίων και στις εμπλεκόμενες ενζυμικές οδούς.
Η δι-δι-αδενοσινο-5’-τριφωσφορική μπορεί να συνδεθεί για να αναστείλει ορισμένες θηλαστικές κυτταρικές DNA πολυμεράσες, ιδιαίτερα τις βήτα- και γάμμα-πολυμεράσες, in vitro. Ωστόσο, η δι-δι-αδενοσινο-5’-τριφωσφορική και άλλες δι-δι-νουκλεοσιδικές τριφωσφορικές φαίνεται να έχουν πολύ μεγαλύτερη συγγένεια για την ιική RNA-εξαρτώμενη DNA πολυμεράση παρά για τις θηλαστικές DNA πολυμεράσες, ιδίως τη θηλαστική DNA άλφα-πολυμεράση, ένα ένζυμο DNA απαραίτητο για τη διαίρεση των κυττάρων και την επιδιόρθωση του κυτταρικού DNA. Αυτή η διαφορική ευαισθησία των θηλαστικών και ιικών DNA πολυμερασών στις δι-δι-νουκλεοτιδικές τριφωσφορικές μπορεί να εξηγεί, εν μέρει, κάποιες από τις αντι-ιικές επιλεκτικότητες αυτών των φαρμάκων σε κύτταρα που μπορούν να τις φωσφορυλιώσουν. Ωστόσο, η αναστολή των βήτα- και γάμμα-πολυμερασών από αυτά τα φάρμακα μπορεί να εξηγεί, σε κάποιο βαθμό, τις τοξικές επιδράσεις που σχετίζονται με τη δι-δι-αδενοσίνη και άλλα δι-δι-νουκλεοσίδια σε ανθρώπους.
biotech
PubChem
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
expand_more
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
Απορρόφηση, Κατανομή & Απέκκριση
-
Απορρόφηση: Ταχεία απορρόφηση (βιοδιαθεσιμότητα 30-40%) με μέγιστες συγκεντρώσεις στο πλάσμα να εμφανίζονται εντός 0,5-1,5 ωρών.
-
Η παρουσία τροφής στο γαστρεντερικό σωλήνα γενικά μειώνει τον ρυθμό και την έκταση απορρόφησης της από του στόματος δι-δι-αδενοσίνης.
- Σε ασθενείς που λαμβάνουν κάψουλες βραδείας αποδέσμευσης, η λήψη τροφής μειώνει τις μέγιστες συγκεντρώσεις στο πλάσμα και την AUC κατά περίπου 46% και 19%, αντίστοιχα.
- Σε μία μελέτη, η βιοδιαθεσιμότητα επικαλυμμένων δισκίων δι-δι-αδενοσίνης που χορηγήθηκαν έως 30 λεπτά πριν από γεύμα ήταν παρόμοια με τη βιοδιαθεσιμότητα του φαρμάκου υπό νηστεία.
- Όταν τα δισκία χορηγήθηκαν έως 2 ώρες μετά από γεύμα, οι μέγιστες συγκεντρώσεις στο πλάσμα και η AUC μειώθηκαν κατά περίπου 55%.
-
Τα αντιόξινα αυξάνουν την από του στόματος βιοδιαθεσιμότητα της δι-δι-αδενοσίνης.
-
Η δι-δι-αδενοσίνη απορροφάται ταχέως, αλλά ατελώς, μετά από από του στόματος χορήγηση, με μέγιστες συγκεντρώσεις στο πλάσμα να επιτυγχάνονται συνήθως εντός 0,25-1,5 ωρών.
- Η βιοδιαθεσιμότητα των επικαλυμμένων δισκίων είναι περίπου 20-25% μεγαλύτερη από αυτήν του εναιωρήματος από ρυθμισμένη σκόνη για από του στόματος διάλυμα.
-
Κατανομή: Η δι-δι-αδενοσίνη διέρχεται τον πλακούντα (εμβρυϊκά:μητρικοί λόγοι 0,14 και 0,19 σε μελέτη).
-
Απέκκριση: Με βάση δεδομένα από in vitro και μελέτες σε ζώα, υποτίθεται ότι ο μεταβολισμός της δι-δι-αδενοσίνης στον άνθρωπο γίνεται μέσω των ίδιων οδών που είναι υπεύθυνες για την απέκκριση των ενδογενών πουρινών. Οι πουρίνες απεκκρίνονται από τους νεφρούς.
Για περισσότερα δεδομένα Απορρόφησης, Κατανομής και Απέκκρισης (Πλήρη) για τη ΔΙ-ΔΙ-ΙΝΟΣΙΝΗ (17 συνολικά), παρακαλώ επισκεφθείτε τη σελίδα καταγραφής HSDB.
water_drop
PubChem
Δέσμευση πρωτεϊνών
expand_more
Δέσμευση πρωτεϊνών
Σύνδεση με Πρωτεΐνες
Χαμηλή (<5%)
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
Μεταβολισμός
Μεταβολίζεται ταχέως ενδοκυτταρικά στην ενεργή της μορφή, την 2,3-δι-δι-αδενοσινο-5-τριφωσφορική (ddA-TP). Στη συνέχεια μεταβολίζεται περαιτέρω ηπατικά για να αποδώσει υποξανθίνη, ξανθίνη και ουρικό οξύ.
Η μεταβολική πορεία της δι-δι-αδενοσίνης δεν έχει αξιολογηθεί πλήρως σε ανθρώπους. Ωστόσο, καθώς η δι-δι-αδενοσίνη είναι ανάλογο της ινοσίνης, μιας φυσικά απαντώμενης πουρινικής νουκλεοσιδικής ουσίας, ο μεταβολισμός του φαρμάκου πιθανώς να ακολουθεί τις ίδιες οδούς που είναι υπεύθυνες για την απέκκριση των ενδογενών πουρινών.
Ενδοκυτταρικά, η δι-δι-αδενοσίνη μετατρέπεται σε δι-δι-ινοσινο-5’-μονοφωσφορική. …Το μονοφωσφορικό παράγωγο μπορεί στη συνέχεια να αμινωθεί σε δι-δι-αδενοσινο-5’-μονοφωσφορική σε αντίδραση καταλυόμενη από αδετυλο-ηλεκτρική συνθετάση/λυάση και να φωσφορυλιωθεί σε δι-δι-αδενοσινο-5’-διφωσφορική και σε δι-δι-αδενοσινο-5’-τριφωσφορική μέσω άλλων ενζύμων (π.χ., πουρινική νουκλεοσιδική μονοφωσφορική /κινάση/, πουρινική /νουκλεοσιδική/ διφωσφορική κινάση). Η ενδοκυτταρική (κυτταρική) μετατροπή της δι-δι-αδενοσίνης σε τριφωσφορικό παράγωγο είναι απαραίτητη για την αντι-ιική δράση του φαρμάκου.
Η δι-δι-αδενοσίνη μεταβολίζεται μέσω δύο οδών. Μία ποσοτικά μικρότερη οδός που είναι υπεύθυνη για την αντι-ρετροϊκή δράση του φαρμάκου περιλαμβάνει φωσφορυλίωση και αναστρέψιμη αμίνωση της δι-δι-αδενοσινο-μονοφωσφορικής σε δι-δι-αδενοσινο-μονοφωσφορική μέσω της δράσης της αδετυλο-ηλεκτρικής συνθετάσης και αδετυλο-ηλεκτρικής λυάσης. Η δι-δι-αδενοσινο-μονοφωσφορική περαιτέρω φωσφορυλιώνεται σε τριφωσφορική (ddATP) από την πουρινική νουκλεοσιδική μονοφωσφορική κινάση και την πουρινική νουκλεοσιδική διφωσφορική κινάση. Ο ενδοκυτταρικός χρόνος ημιζωής του ddATP είναι 12-24 ώρες, υποδηλώνοντας ότι μπορεί να απαιτείται λιγότερο συχνή δοσολογία από ό,τι με τη ζιδοβουδίνη ή τη ζαλσιταβίνη. Εκτός από την αναστολή της ιικής αντίστροφης μεταγραφάσης, το ddATP ενσωματώνεται στο DNA και τερματίζει την αναπαραγόμενη αλυσίδα DNA τόσο στο κυτταρικό όσο και στο ιικό DNA. Αν και η φωσφορυλίωση της δι-δι-αδενοσίνης είναι κρίσιμη για τον μηχανισμό της αντι-ιικής δράσης, αντιπροσωπεύει μόνο ένα μικρό μέρος της συνολικής διάθεσης του φαρμάκου. Περίπου το 40% της συνολικής δόσης ανακτάται ως αμετάβλητο φάρμακο στα ούρα, περίπου 50% ως υποξανθίνη και περίπου 4% ως ουρικό οξύ, ενώ η μη-νεφρική κάθαρση συμβαίνει μέσω μεταβολισμού ή/και χολικής απέκκρισης. Η κύρια μεταβολική οδός περιλαμβάνει μεταβολισμό σε ουρικό οξύ μέσω της πουρινικής νουκλεοτιδικής φωσφορυλάσης, η οποία παράγει υποξανθίνη. Αυτή η ένωση είτε επανεισέρχεται στις πουρινικές νουκλεοτιδικές δεξαμενές είτε μεταβολίζεται περαιτέρω σε ξανθίνη και ουρικό οξύ μέσω της δράσης της ξανθινοξειδάσης.
Μεταβολίζεται ταχέως ενδοκυτταρικά στην ενεργή της μορφή, την 2,3-δι-δι-αδενοσινο-5-τριφωσφορική (ddA-TP). Στη συνέχεια μεταβολίζεται περαιτέρω ηπατικά για να αποδώσει υποξανθίνη, ξανθίνη και ουρικό οξύ.
Οδός Απέκκρισης: Με βάση δεδομένα από in vitro και μελέτες σε ζώα, υποτίθεται ότι ο μεταβολισμός της δι-δι-αδενοσίνης στον άνθρωπο γίνεται μέσω των ίδιων οδών που είναι υπεύθυνες για την απέκκριση των ενδογενών πουρινών. Οι πουρίνες απεκκρίνονται από τους νεφρούς.
hourglass
PubChem
Ημίσεια ζωή
expand_more
Ημίσεια ζωή
Βιολογικός Χρόνος Ημιζωής
- Στο πλάσμα: 30 λεπτά
- Ενδοκυτταρικά: >12 ώρες
Σε ενήλικες με λοίμωξη HIV, ο χρόνος ημιζωής της δι-δι-αδενοσίνης στο πλάσμα κυμαίνεται από 0,97-1,6 ώρες (εύρος: 0,3-4,64 ώρες). Σε παιδιά και εφήβους με λοιμώξεις HIV, ο χρόνος ημιζωής στο πλάσμα είναι κατά μέσο όρο 0,8 ώρες (εύρος 0,51-1,2 ώρες).
category
PubChem
MeSH classification
expand_more
MeSH classification
Ταξινόμηση MeSH (Φαρμακολογική)
- Φάρμακα που είναι χημικά παρόμοια με φυσικά απαντώμενους μεταβολίτες, αλλά διαφέρουν αρκετά ώστε να παρεμβαίνουν στις φυσιολογικές μεταβολικές οδούς. (Από AMA Drug Evaluations Annual, 1994, σ.2033)
- Αναστολείς της αντίστροφης μεταγραφάσης (RNA-DIRECTED DNA POLYMERASE), ενός ενζύμου που συνθέτει DNA σε ένα πρότυπο RNA.
- Παράγοντες που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του AIDS ή/και για την παύση της εξάπλωσης της λοίμωξης HIV. Αυτοί δεν περιλαμβάνουν φάρμακα για τη θεραπεία συμπτωμάτων ή ευκαιριακών λοιμώξεων που σχετίζονται με το AIDS.
fact_check
PubChem
FDA classification
expand_more
FDA classification
Ταξινόμηση FDA (Φαρμακολογική)
K3GDH6OH08
DIDANOSINE
Καθιερωμένη Φαρμακολογική Κατηγορία [EPC] - Ανάλογο Νουκλεοσιδίου του Ιού της Ανθρώπινης Ανοσοανεπάρκειας, Αναστολέας Αντίστροφης Μεταγραφάσης
Ανάλογο Νουκλεοσιδίου [EXT]
Μηχανισμός Δράσης [MoA] - Αναστολείς Αντίστροφης Μεταγραφάσης Νουκλεοσιδίων
Η δι-δι-αδενοσίνη είναι ένα Ανάλογο Νουκλεοσιδίου του Ιού της Ανθρώπινης Ανοσοανεπάρκειας, Αναστολέας Αντίστροφης Μεταγραφάσης. Ο μηχανισμός δράσης της δι-δι-αδενοσίνης είναι ως Αναστολέας Αντίστροφης Μεταγραφάσης Νουκλεοσιδίων.
Επιστημονικό Προφίλ
expand_more
Ταξινόμηση MeSH (Φαρμακολογική)
- Φάρμακα που είναι χημικά παρόμοια με φυσικά απαντώμενους μεταβολίτες, αλλά διαφέρουν αρκετά ώστε να παρεμβαίνουν στις φυσιολογικές μεταβολικές οδούς. (Από AMA Drug Evaluations Annual, 1994, σ.2033)
- Αναστολείς της αντίστροφης μεταγραφάσης (RNA-DIRECTED DNA POLYMERASE), ενός ενζύμου που συνθέτει DNA σε ένα πρότυπο RNA.
- Παράγοντες που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του AIDS ή/και για την παύση της εξάπλωσης της λοίμωξης HIV. Αυτοί δεν περιλαμβάνουν φάρμακα για τη θεραπεία συμπτωμάτων ή ευκαιριακών λοιμώξεων που σχετίζονται με το AIDS.