RISPERIDONE
Ρισπεριδόνη
### Φαρμακοδυναμικές **Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία**: Ψυχοληπτικά, άλλα αντιψυχωσικά, κωδικός ATC: N05AX08.
Εμπορικά Ονόματα
Ενδείξεις
Εγκεκριμένες ενδείξεις από το SPC, ομαδοποιημένες κατά ICD-10
-
F20 Σχιζοφρένεια
Πληροφορίες Συνταγογράφησης
Επιμελημένα δεδομένα από το SPC
medication
Μορφή & Εμφάνιση
ΠΧΠ (SPC) §3 · περιγραφή σκευάσματος OKEDI
expand_more
Μορφή & Εμφάνιση
medication
Δοσολογία
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Δοσολογία
- Οδός: ενδομυϊκή
- Χορήγηση: κάθε 28 ημέρες
- Δόση έναρξης: 75 mg
- Τιτλοποίηση: Για ασθενείς σταθεροποιημένους με άλλα από του στόματος αντιψυχωσικά (εκτός ρισπεριδόνης), απαιτείται τιτλοποίηση με από του στόματος ρισπεριδόνη (τουλάχιστον 6 ημέρες) πριν την έναρξη του Ρισπεριδόνη. Για ασθενείς που δεν έχουν λάβει ποτέ ρισπεριδόνη, απαιτείται δοκιμή ανεκτικότητας με από του στόματος ρισπεριδόνη (τουλάχιστον 14 ημέρες) πριν την έναρξη του Ρισπεριδόνη. Για ασθενείς με ηπατική δυσλειτουργία, συνιστάται προσεκτική τιτλοποίηση με από του στόματος ρισπεριδόνη (υποδιπλασιασμός των δόσεων έναρξης και βραδεία τιτλοποίηση) πριν την έναρξη του Ρισπεριδόνη 75 mg.
-
ΕνήλικεςΔόση75 mg ή 100 mgΚάθε 28 ημέρες. Η έναρξη του Ρισπεριδόνη πρέπει να γίνεται περίπου 24 ώρες μετά την τελευταία δόση από του στόματος ρισπεριδόνης.
-
Ασθενείς σταθεροποιημένοι με από του στόματος ρισπεριδόνηΔόση75 mgΜέγ. δόση100 mgΑλλαγή χωρίς προηγούμενη τιτλοποίηση. Δόση Ρισπεριδόνη 75 mg για προηγούμενη από του στόματος ρισπεριδόνη 3 mg/ημέρα. Δόση Ρισπεριδόνη 100 mg για προηγούμενη από του στόματος ρισπεριδόνη 4 mg/ημέρα ή υψηλότερη.
-
Ασθενείς σταθεροποιημένοι με άλλα από του στόματος αντιψυχωσικά (πέραν ρισπεριδόνης)Θα πρέπει να γίνεται τιτλοποίηση με από του στόματος ρισπεριδόνη (διάρκεια τουλάχιστον 6 ημέρες) πριν από την έναρξη του Ρισπεριδόνη.
-
Ασθενείς που δεν έχουν υποβληθεί ποτέ σε θεραπεία με από του στόματος ρισπεριδόνηΗ ανεκτικότητα και η απόκριση στη ρισπεριδόνη πρέπει να επαληθεύονται με από του στόματος ρισπεριδόνη (διάρκεια τουλάχιστον 14 ημέρες) πριν από την έναρξη του Ρισπεριδόνη.
-
Ηλικιωμένοι (>65 ετών)Δόση75 mgΗ ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα δεν έχουν τεκμηριωθεί. Να χρησιμοποιείται με προσοχή. Η ανεκτικότητα σε ≥ 3 mg ημερησίως από του στόματος ρισπεριδόνης πρέπει να τεκμηριώνεται. Συνιστάται η έναρξη με 75 mg Ρισπεριδόνη.
-
Ασθενείς με ήπια νεφρική δυσλειτουργίαΔεν απαιτείται προσαρμογή της δόσης (κάθαρση κρεατινίνης 60 έως 89 ml/min).
-
Ασθενείς με μέτρια έως σοβαρή νεφρική δυσλειτουργίαΔεν συνιστάται (κάθαρση κρεατινίνης < 60 ml/min).
-
Ασθενείς με ηπατική δυσλειτουργίαΔόση75 mgΝα χρησιμοποιείται με προσοχή. Συνιστάται προσεκτική τιτλοποίηση με από του στόματος ρισπεριδόνη (υποδιπλασιασμός δόσεων έναρξης και βραδεία τιτλοποίηση) πριν από την έναρξη με Ρισπεριδόνη 75 mg, αν επιβεβαιωθεί ανεκτικότητα από του στόματος δόσης τουλάχιστον 3 mg.
-
Παιδιά και έφηβοι (<18 ετών)Η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα δεν έχουν τεκμηριωθεί. Δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα.
block
Αντενδείξεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Αντενδείξεις
-
Υπερευαισθησία στη δραστική ουσία
-
Υπερευαισθησία σε κάποιο από τα έκδοχα
warning
Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Προειδοποιήσεις & Προφυλάξεις
-
Έναρξη θεραπείαςπροσοχήΠληθυσμόςΠρωτοθεραπευόμενοι με ρισπεριδόνη ασθενείςΣυνιστάται η τεκμηρίωση της ανεκτικότητας στην από του στόματος ρισπεριδόνη πριν από την έναρξη της θεραπείας με το Ρισπεριδόνη.
-
Χαρακτηριστικά φαρμάκουπροσοχήΝα λαμβάνονται υπόψη το χαρακτηριστικό της παρατεταμένης αποδέσμευσης και η μακρά ημίσεια ζωή αποβολής της ρισπεριδόνης κατά την εξέταση των αναγκών θεραπείας και της δυνητικής ανάγκης για διακοπή.
-
Αυξημένη θνησιμότητα σε ηλικιωμένους ασθενείς με άνοιααντένδειξηΠληθυσμόςΗλικιωμένοι ασθενείς με άνοιαΔεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται σε αυτή την ομάδα ασθενών.
-
Ταυτόχρονη χρήση με φουροσεμίδηπροσοχήΠληθυσμόςΗλικιωμένοι ασθενείς με άνοιαΧρειάζεται προσοχή, να λαμβάνονται υπόψη οι κίνδυνοι και τα οφέλη του συνδυασμού με φουροσεμίδη ή άλλα ισχυρά διουρητικά. Η αφυδάτωση θα πρέπει να αποφεύγεται προσεκτικά.
-
Αγγειακές εγκεφαλικές ανεπιθύμητες ενέργειες (CVAE)προσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με παράγοντες κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιοΧρήση με προσοχή.
-
Ορθοστατική υπότασηπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με γνωστή καρδιαγγειακή νόσο (π.χ. καρδιακή ανεπάρκεια, έμφραγμα του μυοκαρδίου, ανωμαλίες του ερεθισματαγωγού συστήματος, αφυδάτωση, υποογκαιμία ή αγγειακή εγκεφαλική νόσο)Χρήση με προσοχή. Σε περίπτωση εμμένουσας κλινικά συναφούς ορθοστατικής υπότασης, πρέπει να εκτιμηθεί η σχέση οφέλους/κινδύνου της περαιτέρω θεραπείας.
-
Λευκοπενία, ουδετεροπενία και ακοκκιοκυτταραιμίαπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με ιστορικό κλινικά σημαντικού χαμηλού αριθμού λευκών αιμοσφαιρίων (WBC) ή φαρμακοεπαγόμενης λευκοπενίας/ουδετεροπενίαςΘα πρέπει να παρακολουθούνται κατά τους πρώτους λίγους μήνες θεραπείας. Να εξεταστεί η διακοπή του Ρισπεριδόνη με το πρώτο σημείο κλινικά σημαντικής μείωσης των WBC απουσία άλλων αιτιολογικών παραγόντων.
-
Σοβαρή ουδετεροπενίαπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με κλινικά σημαντική ουδετεροπενίαΘα πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά για πυρετό ή άλλα συμπτώματα λοίμωξης και να υποβάλλονται σε θεραπεία αμέσως εάν εμφανιστούν τέτοια συμπτώματα. Σε ασθενείς με σοβαρής μορφής ουδετεροπενία (απόλυτος αριθμός ουδετερόφιλων < 1 × 10^9/l) θα πρέπει να διακόπτεται το Ρισπεριδόνη και ο WBC να παρακολουθείται έως την αποκατάσταση.
-
Όψιμη δυσκινησία (TD) / Εξωπυραμιδικά συμπτώματα (EPS)προσοχήΕάν εμφανιστούν σημεία και συμπτώματα TD, θα πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο διακοπής όλων των αντιψυχωσικών.
-
Συνδυασμός με ψυχοδιεγερτικάπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς που λαμβάνουν ψυχοδιεγερτικά (π.χ. μεθυλφαινιδάτη) και ρισπεριδόνηΑπαιτείται προσοχή. Συνιστάται βαθμιαία απόσυρση της θεραπείας με διεγερτικά (βλ. Αλληλεπιδράσεις).
-
Κακοήθες Νευροληπτικό Σύνδρομο (NMS)σοβαρόΣε περίπτωση εμφάνισης NMS, το Ρισπεριδόνη θα πρέπει να διακοπεί.
-
Νόσος του Πάρκινσον και άνοια με σωμάτια LewyπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με νόσο του Πάρκινσον ή άνοια με σωμάτια Lewy (DLB)Οι ιατροί θα πρέπει να σταθμίζουν τους κινδύνους έναντι των οφελών.
-
Υπεργλυκαιμία και σακχαρώδης διαβήτηςπροσοχήΠληθυσμόςΌλοι οι ασθενείςΣυνιστάται κατάλληλη κλινική παρακολούθηση. Οι ασθενείς θα πρέπει να παρακολουθούνται για συμπτώματα υπεργλυκαιμίας.
-
Επιδείνωση σακχαρώδη διαβήτηπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με σακχαρώδη διαβήτηΘα πρέπει να παρακολουθούνται τακτικά για επιδείνωση του ελέγχου γλυκόζης.
-
Αύξηση βάρουςπροσοχήΤο βάρος θα πρέπει να παρακολουθείται τακτικά.
-
ΥπερπρολακτιναιμίαπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με ένδειξη δυνητικών ανεπιθύμητων ενεργειών σχετιζόμενων με την προλακτίνηΣυνιστάται αξιολόγηση του επιπέδου προλακτίνης του πλάσματος.
-
Υπερπρολακτιναιμία και όγκοιπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με προϋπάρχουσα υπερπρολακτιναιμία και σε ασθενείς με δυνητικούς προλακτινοεξαρτώμενους όγκουςΧρήση με προσοχή.
-
Παράταση του διαστήματος QTπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με γνωστή καρδιαγγειακή νόσο, οικογενειακό ιστορικό παράτασης του διαστήματος QT, βραδυκαρδία ή ηλεκτρολυτικές διαταραχές (υποκαλιαιμία, υπομαγνησιαιμία), και σε ταυτόχρονη χρήση με φάρμακα που είναι γνωστό ότι παρατείνουν το διάστημα QTΑπαιτείται προσοχή κατά τη συνταγογράφηση.
-
Επιληπτικές κρίσειςπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς με ιστορικό επιληπτικών κρίσεων ή άλλων καταστάσεων που δυνητικά μειώνουν τον επιληπτικό ουδόΧρήση με προσοχή.
-
Πριαπισμόςπιθανός κίνδυνος
-
Ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματοςπροσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς που θα αντιμετωπίσουν συνθήκες οι οποίες ενδέχεται να συμβάλλουν σε αύξηση της βασικής θερμοκρασίας του σώματος (π.χ. εξοντωτική άσκηση, έκθεση σε ακραία θερμότητα, λήψη ταυτόχρονης θεραπείας με αντιχολινεργική δράση ή αφυδάτωση)Συνιστάται προσοχή.
-
Αντιεμετική δράσηπροσοχήΕνδέχεται να καλύψει συμπτώματα υπερδοσολογίας ή παθήσεων.
-
Φλεβική θρομβοεμβολή (ΦΘΕ)προσοχήΝα προσδιορίζονται όλοι οι δυνητικοί παράγοντες κινδύνου για ΦΘΕ πριν και κατά τη διάρκεια της θεραπείας και να λαμβάνονται προληπτικά μέτρα.
-
Διεγχειρητικό σύνδρομο χαλαρής ίριδας (IFIS)προσοχήΠληθυσμόςΑσθενείς που υποβάλλονται σε χειρουργική επέμβαση καταρράκτηΤρέχουσα ή προηγούμενη χρήση φαρμάκων με ανταγωνιστική δράση στους άλφα 1α-αδρενεργικούς υποδοχές θα πρέπει να αναφέρεται στον χειρουργό οφθαλμίατρο πριν από την εγχείρηση.
-
Αναφυλακτικές αντιδράσεις / ΥπερευαισθησίασοβαρόΠληθυσμόςΑσθενείς που έχουν ανεχτεί προηγουμένως την από του στόματος ρισπεριδόνηΕάν εμφανιστούν αντιδράσεις υπερευαισθησίας, η χρήση του Ρισπεριδόνη θα πρέπει να διακόπτεται, να γίνεται έναρξη γενικών υποστηρικτικών μέτρων και ο ασθενής να παρακολουθείται έως ότου αποδράμουν τα σημεία και τα συμπτώματα.
-
Λανθασμένη ανασύστασηπροσοχήΜπορεί να υπάρξει έλλειψη αποτελεσματικότητας.
-
Ακούσια ένεση σε αιμοφόρο αγγείο ή υποδόριο ιστόπροσοχήΑπαιτείται προσοχή για να αποφευχθεί. Σε περίπτωση εσφαλμένης χορήγησης (ενδοφλέβια ή υποδόρια), η δόση δεν θα πρέπει να επαναλαμβάνεται. Ο ασθενής θα πρέπει να παρακολουθείται στενά και να αντιμετωπίζεται όπως ενδείκνυται κλινικά έως την επόμενη προγραμματισμένη ένεση.
swap_horiz
Αλληλεπιδράσεις
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Αλληλεπιδράσεις
-
Φαρμακευτικά προϊόντα που παρατείνουν το διάστημα QT (αντιαρρυθμικά, τρικυκλικά/τετρακυκλικά αντικαταθλιπτικά, αντιισταμινικά, άλλα αντιψυχωσικά, ανθελονοσιακά, φάρμακα που προκαλούν ηλεκτρολυτικές διαταραχές, βραδυκαρδία, αναστολείς ηπατικού μεταβολισμού ρισπεριδόνης)προσοχήΠαράταση διαστήματος QT
-
Φαρμακευτικά προϊόντα κεντρικής δράσης (οινοπνευματώδη, οπιοειδή, αντιισταμινικά, βενζοδιαζεπίνες)προσοχήΑυξημένος κίνδυνος καταστολής
-
Λεβοντόπα, αγωνιστές ντοπαμίνηςπροσοχήΑνταγωνισμός δράσηςΣύστασηΝα συνταγογραφείται η χαμηλότερη αποτελεσματική δόση του κάθε φαρμάκου εάν ο συνδυασμός είναι αναγκαίος.
-
Φαρμακευτικά προϊόντα με υποτασική επίδραση (αντιυπερτασικά)προσοχήΚλινικά σημαντική υπόταση
-
Ψυχοδιεγερτικά (π.χ. μεθυλφαινιδάτη)προσοχήΕξωπυραμιδικά συμπτώματα
-
προσοχήΠρόσθετη έκθεση στο ενεργό τμήμαΣύστασηΔεν συνιστάται η ταυτόχρονη χρήση.
-
Ισχυροί αναστολείς του CYP2D6 (π.χ. παροξετίνη, κινιδίνη)προσοχήΑύξηση συγκεντρώσεων ρισπεριδόνης στο πλάσμα (λιγότερο ενεργού τμήματος), υψηλότερες δόσεις ενδέχεται να αυξήσουν τις συγκεντρώσεις του ενεργού τμήματος.ΣύστασηΟ ιατρός θα πρέπει να αξιολογήσει εκ νέου τη δοσολογία του Ρισπεριδόνη κατά την έναρξη ή διακοπή ταυτόχρονης θεραπείας.
-
Ισχυροί αναστολείς του CYP3A4 και/ή της P-gp (π.χ. ιτρακοναζόλη)προσοχήΣημαντική αύξηση συγκεντρώσεων ενεργού τμήματος ρισπεριδόνης στο πλάσμα.ΣύστασηΟ ιατρός θα πρέπει να αξιολογήσει εκ νέου τη δοσολογία του Ρισπεριδόνη κατά την έναρξη ή διακοπή ταυτόχρονης θεραπείας.
-
Ισχυροί επαγωγείς του CYP3A4 και/ή της P-gp (π.χ. καρβαμαζεπίνη)προσοχήΜείωση συγκεντρώσεων ενεργού τμήματος ρισπεριδόνης στο πλάσμα.ΣύστασηΟ ιατρός θα πρέπει να αξιολογήσει εκ νέου τη δοσολογία του Ρισπεριδόνη κατά την έναρξη ή διακοπή ταυτόχρονης θεραπείας.
-
Φαρμακευτικά προϊόντα υψηλής δέσμευσης πρωτεϊνώνασφαλήςΔεν υπάρχει κλινικά σχετική εκτόπιση εκάστου εκ των φαρμάκων από τις πρωτεΐνες του πλάσματος.
-
ασφαλήςΔεν μεταβάλλει τη φαρμακοκινητική της ρισπεριδόνης και του ενεργού τμήματος.
-
προσοχήΜείωσε τις συγκεντρώσεις του ενεργού τμήματος στο πλάσμα.
-
ασφαλήςΔεν παρουσιάζουν κλινικά αξιόλογη επίδραση στη φαρμακοκινητική της ρισπεριδόνης και του ενεργού τμήματος.
-
προσοχήΜείωση συγκεντρώσεων ενεργού τμήματος στο πλάσμα (παρόμοια με καρβαμαζεπίνη).
-
ασφαλήςΜείωσε μέτρια τη βιοδιαθεσιμότητα της ρισπεριδόνης, αλλά όχι αυτήν του ενεργού τμήματος. Απίθανο να έχει κλινική σημασία.
-
προσοχήΑύξησε τις συγκεντρώσεις της ρισπεριδόνης στο πλάσμα και μείωσε τις συγκεντρώσεις της 9-υδροξυ-ρισπεριδόνης στο πλάσμα.
-
ΦαινοθειαζίνεςπροσοχήΕνδέχεται να αυξήσουν τις συγκεντρώσεις της ρισπεριδόνης στο πλάσμα, αλλά όχι αυτές του ενεργού τμήματος.
-
Αναστολείς πρωτεάσης (π.χ. ριτοναβίρη)προσοχήΔυνητικά αυξάνουν τις συγκεντρώσεις του ενεργού τμήματος της ρισπεριδόνης.
-
Βήτα αναστολείςπροσοχήΕνδέχεται να αυξήσουν τις συγκεντρώσεις της ρισπεριδόνης στο πλάσμα, αλλά όχι αυτές του ενεργού τμήματος.
-
προσοχήΑυξάνει τη συγκέντρωση της ρισπεριδόνης και του ενεργού τμήματος στο πλάσμα.
-
ασφαλήςΑύξησαν τη βιοδιαθεσιμότητα της ρισπεριδόνης, αλλά μόνο οριακά αυτή του ενεργού τμήματος.
-
προσοχήΑυξάνει τη συγκέντρωση της ρισπεριδόνης στο πλάσμα, αλλά σε μικρότερο βαθμό αυτή του ενεργού τμήματος.
-
Τρικυκλικά αντικαταθλιπτικάπροσοχήΕνδέχεται να αυξήσουν τις συγκεντρώσεις της ρισπεριδόνης στο πλάσμα, αλλά όχι αυτές του ενεργού τμήματος.
-
ασφαλήςΔεν επηρεάζει τη φαρμακοκινητική της ρισπεριδόνης ή του ενεργού αντιψυχωσικού κλάσματος.
-
Σερτραλίνη (δόσεις > 100 mg/ημέρα), Φλουβοξαμίνη (δόσεις > 100 mg/ημέρα)προσοχήΕνδέχεται να αυξήσουν τις συγκεντρώσεις του ενεργού τμήματος της ρισπεριδόνης.
-
ΒαλπροϊκόασφαλήςΗ ρισπεριδόνη δεν παρουσιάζει κλινικά αξιόλογη επίδραση στη φαρμακοκινητική του.
-
ασφαλήςΗ ρισπεριδόνη δεν επηρέασε τη φαρμακοκινητική του αθροίσματος της αριπιπραζόλης και του ενεργού μεταβολίτη της.
-
ασφαλήςΗ ρισπεριδόνη δεν παρουσιάζει κλινικά αξιόλογη επίδραση στη φαρμακοκινητική της.
-
ασφαλήςΗ ρισπεριδόνη δεν παρουσιάζει κλινικά αξιόλογη επίδραση στη φαρμακοκινητική του.
sick
Ανεπιθύμητες ενέργειες
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Ανεπιθύμητες ενέργειες
- Πνευμονία
- Λοίμωξη ανώτερου αναπνευστικού συστήματος
- Ουρολοίμωξη
- Λοίμωξη του ωτός
- Γρίπη
- Λοίμωξη αναπνευστικού συστήματος
- Κυστίτιδα
- Λοίμωξη οφθαλμού
- Αμυγδαλίτιδα
- Ονυχομυκητίαση
- Κυτταρίτιδα
- Ιογενής λοίμωξη
- Γαστρεντερίτιδα
- Βρογχίτιδα
- Παραρρινοκολπίτιδα
- Πνευμονική εμβολή
- Δύσπνοια
- Φαρυγγολαρυγγικό άλγος
- Βήχας
- Ρινική συμφόρηση
- Συμφόρηση αναπνευστικής οδού
- Συριγμός
- Επίσταξη
- Σύνδρομο άπνοιας κατά τον ύπνο
- Υπεραερισμός
- Ρόγχοι
- Πνευμονία από εισρόφηση
- Πνευμονική συμφόρηση
- Δυσφωνία
- Διαταραχή αναπνευστικού συστήματος
- εντοπισμένη λοίμωξη
- ακαροδερματίτιδα
- Ουδετεροπενία
- Μειωμένος αριθμός λευκοκυττάρων
- Θρομβοπενία
- Αναιμία
- Ακοκκιοκυτταραιμία
- Μειωμένος αιματοκρίτης
- Αυξημένες τρανσαμινάσες
- Αυξημένη γ-γλουταμυλτρανσφεράση
- Αυξημένα ηπατικά ένζυμα
- αριθμός ηωσινόφιλων αυξημένος
- Υπερευαισθησία
- Αναφυλακτική αντίδραση
- Υπερπρολακτιναιμία
- Απρόσφορη έκκριση αντιδιουρητικής ορμόνης
- Διαβητική κετοξέωση
- Διαβητικό κώμα
- Γαλακτόρροια
- Αυξημένο σωματικό βάρος
- Αυξημένη όρεξη
- Μειωμένη όρεξη
- Σακχαρώδης διαβήτης
- Υπεργλυκαιμία
- Πολυδιψία
- Μειωμένο σωματικό βάρος
- Ανορεξία
- Δηλητηρίαση εξ ύδατος
- Υπογλυκαιμία
- Υπερινσουλιναιμία
- Γλυκοζουρία
- χοληστερόλη αίματος αυξημένη
- τριγλυκερίδια αίματος αυξημένα
- Αϋπνία
- Διαταραχή ύπνου
- Διέγερση
- Κατάθλιψη
- Άγχος
- Μανία
- Συγχυτική κατάσταση
- Μειωμένη γενετήσια ορμή
- Νευρικότητα
- Εφιάλτης
- Κατατονία
- Υπνοβασία
- Διαταραχή πρόσληψης τροφής σχετιζόμενη με τον ύπνο
- Αμβλύ συναίσθημα
- Ανοργασμία
- Παρκινσονισμός
- Κεφαλαλγία
- Καταστολή
- Υπνηλία
- Ακαθησία
- Δυστονία
- Ζάλη
- Δυσκινησία
- Τρόμος
- Όψιμη δυσκινησία
- Εγκεφαλική ισχαιμία
- Απώλεια συνείδησης
- Σπασμοί
- Συγκοπή
- Διαταραχή ισορροπίας
- Μη φυσιολογικός συντονισμός
- Ζάλη θέσης
- Διαταραχή προσοχής
- Δυσαρθρία
- Δυσγευσία
- Υπαισθησία
- Παραισθησία
- Κακόηθες νευροληπτικό σύνδρομο
- Τρόμος κεφαλής
- Έλλειψη αντίδρασης σε ερεθίσματα
- Μειωμένο επίπεδο συνείδησης
- Ίλιγγος
- ψυχοκινητική υπερδιέγερση
- αγγειακή εγκεφαλική διαταραχή
- Θολή όραση
- Φωτοφοβία
- Επιπεφυκίτιδα
- Ξηροφθαλμία
- Αυξημένη δακρύρροια
- Υπεραιμία οφθαλμού
- Γλαύκωμα
- Διαταραχή κινητικότητας οφθαλμού
- Συστροφή οφθαλμικού βολβού
- Εφελκίδα χείλους βλεφάρου
- σύνδρομο χαλαρής ίριδας (διεγχειρητικό)
- Εμβοές
- Ωταλγία
- Ταχυκαρδία
- Κολπική μαρμαρυγή
- Κολποκοιλιακός αποκλεισμός
- Διαταραχή αγωγιμότητας
- Παρατεταμένο διάστημα QT στο ηλεκτροκαρδιογράφημα
- Βραδυκαρδία
- Μη φυσιολογικό ηλεκτροκαρδιογράφημα
- Αίσθημα παλμών
- Φλεβοκομβική αρρυθμία
- Υπέρταση
- Υπόταση
- Ορθοστατική υπόταση
- Έξαψη
- Φλεβική θρόμβωση
- Περιφερική ψυχρότητα
- Κοιλιακό άλγος
- Έμετος
- Ναυτία
- Δυσκοιλιότητα
- Διάρροια
- Δυσπεψία
- Ξηροστομία
- Οδονταλγία
- Ακράτεια κοπράνων
- Δυσφαγία
- Μετεωρισμός
- Παγκρεατίτιδα
- Εντερική απόφραξη
- Διογκωμένη γλώσσα
- Χειλίτιδα
- Ειλεός
- κοιλιακή ενόχληση
- κόπρωμα
- Ίκτερος
- Εξάνθημα
- Ερύθημα
- Κνίδωση
- Κνησμός
- Αλωπεκία
- Πιτυρίδα
- Υπερκεράτωση
- Έκζεμα
- Ξηροδερμία
- Αποχρωματισμός δέρματος
- Ακμή
- Σμηγματορροϊκή δερματίτιδα
- Δερματική βλάβη
- Αγγειοοίδημα
- Φαρμακευτικό εξάνθημα
- Οίδημα προσώπου
- δερματική διαταραχή
- Σύνδρομο Stevens-Johnson / τοξική επιδερμική νεκρόλυση
- Μυϊκοί σπασμοί
- Μυοσκελετικό άλγος
- Οσφυαλγία
- Αρθραλγία
- Δυσκαμψία αρθρώσεων
- Διόγκωση αρθρώσεων
- Μυϊκή αδυναμία
- Αυχεναλγία
- Ραβδομυόλυση
- αυξημένη φωσφοκινάση κρεατίνης αίματος
- μη φυσιολογική στάση σώματος
- Ακράτεια ούρων
- Πολλακιουρία
- Κατακράτηση ούρων
- Δυσουρία
- σύνδρομο απόσυρσης φαρμάκου των νεογνών
- Στυτική δυσλειτουργία
- Αμηνόρροια
- Διαταραχές εμμήνου ρύσεως
- Γυναικομαστία
- Σεξουαλική δυσλειτουργία
- Μαστοδυνία
- Δυσανεξία μαστού
- Κολπικό έκκριμα
- Πριαπισμός
- Συμφορητική διόγκωση μαστού
- Διόγκωση μαστού
- διαταραχή εκσπερμάτισης
- καθυστερημένη έμμηνος ρύση
- έκκριση μαστού
- Οίδημα
- Πυρεξία
- Θωρακικό άλγος
- Εξασθένιση
- Κόπωση
- Άλγος
- Ρίγη
- Αυξημένη θερμοκρασία σώματος
- Μη φυσιολογικό βάδισμα
- Δίψα
- Κακουχία
- Μη φυσιολογική αίσθηση
- Υποθερμία
- Μειωμένη θερμοκρασία σώματος
- Πόνος στη θέση ένεσης
- Ερύθημα θέσης ένεσης
- θωρακική ενόχληση
- ενόχληση
- Σύνδρομο απόσυρσης φαρμάκου
- Σκλήρυνση
- Πτώση
- οίδημα της θέσης ένεσης
- πόνος από τη διαδικασία
- ενόχληση της θέσης ένεσης
pregnant_woman
Κύηση / Γαλουχία
ΠΧΠ (SPC)
Επίπεδο κινδύνου: Αποφεύγεται
expand_more
Κύηση / Γαλουχία
-
ΚύησηΤο Ρισπεριδόνη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης εάν αυτό δεν είναι σαφώς απαραίτητο.Δεν διατίθενται ή είναι περιορισμένα τα κλινικά δεδομένα σχετικά με την χρήση της ρισπεριδόνης σε έγκυο γυναίκα. Μελέτες σε ζώα κατέδειξαν αναπαραγωγική τοξικότητα (βλ. Προκλινικά δεδομένα). Νεογνά που εκτέθηκαν σε αντιψυχωσικά (συμπεριλαμβανομένης της ρισπεριδόνης) κατά το τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης διατρέχουν κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών, συμπεριλαμβανομένων εξωπυραμιδικών συμπτωμάτων και/ή συμπτωμάτων απόσυρσης που μπορεί να ποικίλουν σε βαρύτητα και διάρκεια μετά τον τοκετό. Έχουν υπάρξει αναφορές για διέγερση, υπερτονία, υποτονία, τρόμο, υπνηλία, αναπνευστική δυσχέρεια ή διαταραχή πρόσληψης τροφής. Συνεπώς, τα νεογέννητα πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά.
-
ΓαλουχίαΠρέπει να αποφασιστεί εάν θα διακοπεί ο θηλασμός ή θα διακοπεί/ θα αποφευχθεί η θεραπεία με το Ρισπεριδόνη λαμβάνοντας υπόψη το όφελος του θηλασμού για το παιδί και το όφελος της θεραπείας για την γυναίκα.Φυσικο-χημικά δεδομένα δεικνύουν απέκκριση της ρισπεριδόνης / μεταβολιτών στο ανθρώπινο γάλα. Ο κίνδυνος στο θηλάζον βρέφος δεν μπορεί να αποκλειστεί.
-
ΓονιμότηταΗ ρισπεριδόνη αυξάνει τα επίπεδα της προλακτίνης. Η υπερπρολακτιναιμία μπορεί να καταστείλει την GnRH στον υποθάλαμο, οδηγώντας σε μειωμένη έκκριση γοναδοτροπίνης από την υπόφυση. Αυτή με τη σειρά της μπορεί να αναστείλει την αναπαραγωγική λειτουργία επηρεάζοντας τη στεροειδογένεση των γονάδων τόσο σε θήλεις όσο και σε άρρενες ασθενείς. Δεν έχουν παρατηρηθεί σχετικές επιδράσεις στις μη κλινικές μελέτες.
e911_emergency
Υπερδοσολογία
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Υπερδοσολογία
- υπνημία
- καταστολή
- ταχυκαρδία
- υπόταση
- εξωπυραμιδικά συμπτώματα
- παράταση του διαστήματος QΤ
- σπασμοί
- Κοιλιακή ταχυκαρδία δίκην ριπιδίου (Torsades de Pointes)
directions_car
Επίδραση στην οδήγηση
ΠΧΠ (SPC)
expand_more
Επίδραση στην οδήγηση
science
Έκδοχα
ΠΧΠ (SPC) §2 & §6.1
expand_more
Έκδοχα
biotech
Φαρμακολογία
Φαρμακοδυναμική & Φαρμακοκινητική
expand_more
Φαρμακολογία
Φαρμακοδυναμικές
Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: Ψυχοληπτικά, άλλα αντιψυχωσικά, κωδικός ATC: N05AX08.
Μηχανισμός δράσης
Η ρισπεριδόνη είναι ένας εκλεκτικός μονοαμινεργικός ανταγωνιστής με μοναδικές ιδιότητες. Έχει μεγάλη συγγένεια προς τους 5-HT2 σεροτονινεργικούς και τους D2 ντοπαμινεργικούς υποδοχείς. Η ρισπεριδόνη συνδέεται επίσης με τους α1-αδρενεργικούς υποδοχείς και, με χαμηλότερη συγγένεια, με τους Η1-ισταμινεργικούς και τους α2-αδρενεργικούς υποδοχείς. Η ρισπεριδόνη δεν έχει καμία συγγένεια προς τους χολινεργικούς υποδοχείς. Αν και η ρισπεριδόνη είναι ένας ισχυρός D2 ανταγωνιστής, ο οποίος θεωρείται ότι βελτιώνει τα θετικά συμπτώματα της σχιζοφρένειας, προκαλεί μικρότερου βαθμού καταστολή της κινητικής δραστηριότητας και επαγωγή της καταληψίας από τα κλασικά αντιψυχωσικά. Ο εξισορροπημένος κεντρικός ανταγωνισμός της σεροτονίνης και της ντοπαμίνης μπορεί να προκαλέσει μείωση της προδιάθεσης για εξωπυραμιδικές ανεπιθύμητες ενέργειες και να επεκτείνει τη θεραπευτική δράση στα αρνητικά και τα συναισθηματικά συμπτώματα της σχιζοφρένειας.
Φαρμακοδυναμικές επιδράσεις
Κλινική αποτελεσματικότητα Η αποτελεσματικότητα του Ρισπεριδόνη (75 mg και 100 mg) στη θεραπεία της σχιζοφρένειας σε ενήλικες τεκμηριώθηκε σε μία Φάσης 3, πολυκεντρική, τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη παράλληλων ομάδων. Η μελέτη περιλάμβανε ασθενείς με οξεία παρόξυνση ή υποτροπή σχιζοφρένειας (κριτήρια DSM-5), οι οποίοι είχαν βαθμολογία αναφοράς 80-120 στην Κλίμακα θετικού και αρνητικού συνδρόμου (PANSS). Στην επίσκεψη διαλογής, όλοι οι πρωτοθεραπευόμενοι με ρισπεριδόνη ασθενείς έλαβαν 2 mg/ημέρα από του στόματος ρισπεριδόνη για 3 ημέρες για τη διασφάλιση της έλλειψης αντιδράσεων υπερευαισθησίας πριν από τη δοκιμή. Οι ασθενείς με προηγούμενο ιστορικό λήψης θεραπείας με ρισπεριδόνη δεν έλαβαν από του στόματος ρισπεριδόνη στη διαλογή και σε αυτούς έγινε έναρξη κατευθείαν με το Ρισπεριδόνη (75 mg ή 100 mg) ή εικονικό φάρμακο μετά από την τυχαιοποίηση. Τετρακόσιοι τριάντα οκτώ (438) ασθενείς τυχαιοποιήθηκαν για τη λήψη 3 ενδομυϊκών δόσεων του Ρισπεριδόνη (75 mg ή 100 mg) ή εικονικού φαρμάκου κάθε 28 ημέρες. Η μέση ηλικία των ασθενών ήταν τα 42,0 (SD: 11,02) έτη. Δεν συμπεριλήφθηκε κανένας ασθενής ηλικίας < 18 ετών ή > 65 ετών. Τα δημογραφικά και άλλα χαρακτηριστικά κατά την έναρξη ήταν παρόμοια σε κάθε ομάδα θεραπείας. Δεν επιτρεπόταν συμπληρωματική από του στόματος ρισπεριδόνη κατά τη διάρκεια της μελέτης.
Το πρωτεύον καταληκτικό σημείο ήταν η μεταβολή στη συνολική βαθμολογία της PANSS από την τιμή αναφοράς έως το τέλος της μελέτης (Ημέρα 85). Αμφότερες οι δόσεις Ρισπεριδόνη των 75 και 100 mg επέδειξαν μια στατιστικά σημαντική βελτίωση σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο με βάση το πρωτεύον τελικό σημείο. Αυτά τα αποτελέσματα υποστηρίζουν την αποτελεσματικότητα σε όλη τη διάρκεια της θεραπείας, ενώ η βελτίωση στην PANSS παρατηρήθηκε ήδη από την ημέρα 4 με σημαντικό διαχωρισμό από το εικονικό φάρμακο στις ομάδες των 100 mg και των 75 mg κατά την ημέρα 8 και 15, αντίστοιχα. Παρόμοια με τη Συνολική βαθμολογία στην PANSS, οι βαθμολογίες στις τρεις υποκλίμακες θετικής, αρνητικής και γενικής ψυχοπαθολογίας PANSS παρουσίασαν επίσης βελτίωση (μείωση) από την τιμή αναφοράς με την πάροδο του χρόνου.
Το βασικό δευτερεύον καταληκτικό σημείο αποτελεσματικότητας ορίστηκε ως η μέση μεταβολή από την τιμή αναφοράς στην Ημέρα 85 στη βαθμολογία της Σφαιρικής εντύπωσης της βαρύτητας στην κλινική κατάσταση (CGI-S) Αμφότερες οι ομάδες θεραπείας με το Ρισπεριδόνη επέδειξαν στατιστικά σημαντικές καλύτερες βαθμολογίες στην CGI-S έναντι του εικονικού φαρμάκου από την ημέρα 8 και μετά (-0,4 (0,05) και -0,6 (0,05) μείωση βαθμολογίας από την τιμή αναφοράς για τα 75 mg και τα 100 mg, αντίστοιχα).
Το ποσοστό συνολικής ανταπόκρισης (μείωση συνολικής βαθμολογίας PANSS > 30% και/ή CGI-I 2 «πολύ βελτιωμένη» ή 1 «πάρα πολύ βελτιωμένη») στο τελικό σημείο για το Ρισπεριδόνη ήταν 56% και στατιστικά σημαντικό από την Ημέρα 8 και 15 και μετά και για τις δύο δόσεις σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο.
Η μακροπρόθεσμη (12 μηνών) αποτελεσματικότητα του Ρισπεριδόνη αξιολογήθηκε σε μια ανοιχτής επισήμανσης επέκταση της κύριας μελέτης σε 215 ασθενείς με σχιζοφρένεια. Η μελέτη επέκτασης ήταν ανοιχτή για εγγραφή για ασθενείς από τη διπλά τυφλή φάση (ασθενείς μετακύλισης) και σταθερούς ασθενείς που δεν είχαν εγγραφεί προηγουμένως στη μελέτη (de novo ασθενείς). Στους de novo ασθενείς έγινε αλλαγή από ρισπεριδόνη από του στόματος σε Ρισπεριδόνη 75 mg ή 100 mg. Η αποτελεσματικότητα διατηρήθηκε με την πάροδο του χρόνου με ποσοστό υποτροπής 10,7% (95% CI, 6,9% έως 15,6%) και ποσοστό ύφεσης 61,0% (95% CI, 53,7% έως 68,4%).
Φαρμακοκινητικές
Η ρισπεριδόνη μεταβολίζεται στην 9-υδροξυ-ρισπεριδόνη, η οποία έχει παρόμοια φαρμακολογική δράση με τη ρισπεριδόνη (βλ. Βιομετασχηματισμός και Αποβολή).
Απορρόφηση
Το Ρισπεριδόνη περιέχει ρισπεριδόνη σε ένα σύστημα χορήγησης εναιωρήματος που παρουσιάζει μια διαδικασία συνδυασμένης απορρόφησης. Μετά από την ενδομυϊκή ένεση, μια μικρή ποσότητα του φαρμάκου αποδεσμεύεται αμέσως την στιγμή της ένεσης και παρέχει άμεσα επίπεδα πλάσματος. Μετά από μια πρώτη μέγιστη συγκέντρωση, οι μέσες συγκεντρώσεις πλάσματος μειώνονται σταθερά έως την Ημέρα 14 και κατόπιν αυξάνονται ξανά για να φτάσουν σε μια δεύτερη μέγιστη τιμή μεταξύ περίπου της Ημέρας 21 και της Ημέρας 24. Μετά από τη δεύτερη μέγιστη τιμή, οι συγκεντρώσεις πλάσματος μειώνονται σταδιακά με την πάροδο του χρόνου. Το εναιώρημα σχηματίζει ένα απόθεμα που παρέχει σταθερές θεραπευτικές συγκεντρώσεις στο πλάσμα οι οποίες διατηρούνται στο μεσοδιάστημα των 28 ημερών. Μετά από μία μεμονωμένη ενδομυϊκή ένεση του Ρισπεριδόνη των 75 και των 100 mg, μέσες συγκεντρώσεις του ενεργού τμήματος των 13 ± 9 και 29 ± 13 ng/ml, αντίστοιχα, επιτυγχάνονται στις 2 ώρες μετά από τη χορήγηση. Οι συγκεντρώσεις ενεργού τμήματος στο πλάσμα των 17 ± 8 και 21 ± 17 ng/ml, αντίστοιχα, έναν μήνα μετά από τη χορήγηση και στους περισσότερους από τους ασθενείς το φάρμακο αποβάλλεται εντελώς 75 ημέρες μετά τη χορήγηση, με τιμές ενεργού τμήματος κάτω από 1 ng/ml. Οι μέσες κατώτατες συγκεντρώσεις στο πλάσμα (Ctrough) και οι μέσες μέγιστες συγκεντρώσεις στο πλάσμα (Cmax) του ενεργού τμήματος μετά από επανειλημμένες ενδομυϊκές ενέσεις με το Ρισπεριδόνη παρουσιάζονται στον Πίνακα 2.
Πίνακας 2: Ctrough και Cmax του ενεργού τμήματος μετά από επανειλημμένες ενδομυϊκές ενέσεις με το Ρισπεριδόνη
| Δόση | Ctrough (SD) ng/ml | Cmax (SD) ng/ml |
|---|---|---|
| 75 mg | 17,6 | 35,9 |
| 100 mg | 28,9 (13,7) | 69,7 (27,8) |
| SD: τυπική απόκλιση |
Οι συγκεντρώσεις σταθερής κατάστασης για το τυπικό άτομο επιτεύχθηκαν μετά την πρώτη δόση. Η μέση έκθεση σε σταθερή κατάσταση ήταν παρόμοια για τη θέση ένεσης τόσο στον δελτοειδή όσο και στον γλουτιαίο.
Κατανομή
Η ρισπεριδόνη κατανέμεται ταχέως. Ο όγκος κατανομής είναι 1-2 l/kg. Στο πλάσμα, η ρισπεριδόνη δεσμεύεται με τη λευκωματίνη και την α1-οξυγλυκοπρωτεΐνη. Η δέσμευση της ρισπεριδόνης με τις πρωτεΐνες του πλάσματος είναι 90% και της 9-υδροξυ-ρισπεριδόνης είναι 77%.
Βιομετασχηματισμός και αποβολή
Η ρισπεριδόνη μεταβολίζεται από το CYP2D6 σε 9-υδροξυ-ρισπεριδόνη, η οποία έχει παρόμοια φαρμακολογική δράση με τη ρισπεριδόνη. Η ρισπεριδόνη μαζί με την 9-υδροξυ-ρισπεριδόνη σχηματίζουν το ενεργό τμήμα. Το CYP2D6 υπόκειται σε γενετικό πολυμορφισμό. Άτομα με ευρεία μεταβολική ικανότητα ως προς το CYP2D6 μετατρέπουν ταχέως τη ρισπεριδόνη σε 9-υδροξυ-ρισπεριδόνη, ενώ άτομα με περιορισμένη μεταβολική ικανότητα ως προς το CYP2D6 τη μετατρέπουν πολύ πιο αργά. Παρότι τα άτομα με ευρεία μεταβολική ικανότητα έχουν χαμηλότερες συγκεντρώσεις ρισπεριδόνης και υψηλότερες συγκεντρώσεις 9-υδροξυ-ρισπεριδόνης από ό,τι τα άτομα με περιορισμένη μεταβολική ικανότητα, η συνδυασμένη φαρμακοκινητική της ρισπεριδόνης και της 9-υδροξυ-ρισπεριδόνης (δηλ. του ενεργού τμήματος), μετά από εφάπαξ και επαναλαμβανόμενες δόσεις, είναι παρόμοια στα άτομα με εκτενή και περιορισμένη μεταβολική ικανότητα ως προς το CYP2D6. Μια άλλη μεταβολική οδός της ρισπεριδόνης είναι η Ν-αποαλκυλίωση. In vitro μελέτες σε μικροσώμια του ανθρώπινου ήπατος έδειξαν ότι η ρισπεριδόνη, σε κλινικά συναφή συγκέντρωση, δεν αναστέλλει σημαντικά τον μεταβολισμό φαρμάκων που μεταβολίζονται από τα ισοένζυμα του κυτοχρώματος P450, συμπεριλαμβανομένων των CYP1A2, CYP2A6, CYP2C8/9/19, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4 και CYP3A5. Μία εβδομάδα μετά τη χορήγηση, το 70% της δόσης απεκκρίθηκε στα ούρα και το 14% στα κόπρανα. Στα ούρα, η ρισπεριδόνη μαζί με την 9-υδροξυ-ρισπεριδόνη αντιπροσωπεύουν το 35-45% της δόσης. Το υπόλοιπο είναι ανενεργοί μεταβολίτες. Έπειτα από χορήγηση από του στόματος σε ψυχωσικούς ασθενείς, η ρισπεριδόνη αποβάλλεται με χρόνο ημίσειας ζωής περίπου 3 ωρών. Ο χρόνος ημίσειας ζωής αποβολής της 9-υδροξυ-ρισπεριδόνης και του ενεργού τμήματος είναι 24 ώρες. Το ενεργό τμήμα απομακρύνεται εντός 75 ημερών μετά από τη χορήγηση του Ρισπεριδόνη, με τιμές ενεργού τμήματος κάτω από 1 ng/ml στους περισσότερους ασθενείς.
Ρισπεριδόνη ενέσιμο έναντι από του στόματος ρισπεριδόνης
Τα επίπεδα πλάσματος έναρξης με το Ρισπεριδόνη ήταν εντός του εύρους έκθεσης που παρατηρήθηκε με 3-4 mg από του στόματος ρισπεριδόνης. Η έκθεση σε σταθερή κατάσταση μετά από Ρισπεριδόνη 100 mg σε σύγκριση με τα 4 mg από του στόματος ρισπεριδόνης ήταν 39% υψηλότερη για την AUC και 32% για τη Cmax και ήταν παρόμοια για τη Cmin. Προσομοιώσεις βάσει της μοντελοποίησης φαρμακοκινητικής πληθυσμού δείχνουν ότι η έκθεση στο Ρισπεριδόνη 75 mg είναι παρόμοια με 3 mg από του στόματος ρισπεριδόνης σε σταθερή κατάσταση. Κατά την αλλαγή από τη ρισπεριδόνη από του στόματος στο Ρισπεριδόνη, η προβλεπόμενη έκθεση για το ενεργό τμήμα είναι σε παρόμοιο εύρος, συμπεριλαμβανομένων των μέγιστων συγκεντρώσεων.
Γραμμικότητα/μη γραμμικότητα
Έχει διαπιστωθεί ότι το Ρισπεριδόνη εμφανίζει γραμμική και ανάλογη με τη δόση φαρμακοκινητική σε δόσεις των 75 και 100 mg.
Ειδικοί πληθυσμοί
Ηλικιωμένοι Το Ρισπεριδόνη δεν έχει μελετηθεί συστηματικά σε ηλικιωμένους ασθενείς (βλ. Δοσολογία).
Νεφρική δυσλειτουργία Το Ρισπεριδόνη δεν έχει μελετηθεί συστηματικά σε ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία. Ασθενείς με ήπια νεφρική δυσλειτουργία (κάθαρση κρεατινίνης 60 έως 89 ml/min) που έλαβαν χορήγηση Ρισπεριδόνη παρουσίασαν παρόμοια έκθεση ενεργού τμήματος με τους ασθενείς με φυσιολογική νεφρική λειτουργία. Δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα για τη μέτρια νεφρική νόσο ή τη σοβαρή νεφρική νόσο.
Ηπατική δυσλειτουργία Το Ρισπεριδόνη δεν έχει μελετηθεί συστηματικά σε ασθενείς με ηπατική δυσλειτουργία.
Δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) Προσομοιώσεις φαρμακοκινητικής πληθυσμού έχουν δείξει δυνητικές αυξήσεις στις συγκεντρώσεις πλάσματος του Ρισπεριδόνη σε παχύσαρκες ή παθολογικά παχύσαρκες γυναίκες σε σύγκριση με ασθενείς κανονικού βάρους με ασήμαντη κλινική επίδραση.
Φύλο, φυλή και συνήθειες καπνίσματος Μια ανάλυση ΦΚ πληθυσμού δεν αποκάλυψε εμφανή επίδραση του φύλου, της φυλής ή των συνηθειών καπνίσματος στη φαρμακοκινητική της ρισπεριδόνης ή του ενεργού μέρους.
Φαρμακοδυναμικές Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: Ψυχοληπτικά, άλλα αντιψυχωσικά, κωδικός ATC: N05AX08. ### Μηχανισμός δράσης Η ρισπεριδόνη είναι ένας εκλεκτικός μονοαμινεργικός ανταγωνιστής με μοναδικές ιδιότητες. Έχει μεγάλη συγγένεια προς τους 5-HT2…
Φαρμακοκινητικές Η ρισπεριδόνη μεταβολίζεται στην 9-υδροξυ-ρισπεριδόνη, η οποία έχει παρόμοια φαρμακολογική δράση με τη ρισπεριδόνη (βλ. Βιομετασχηματισμός και Αποβολή). ### Απορρόφηση Το Ρισπεριδόνη περιέχει ρισπεριδόνη σε ένα σύστημα χορήγησης…
Παρακολούθηση Αγωγής
Εργαστηριακοί & κλινικοί έλεγχοι από το SPC, ανά σύστημα
Εργαστηριακές εξετάσεις (αίμα / ούρα)
| Έλεγχος | Σύστημα | Συχνότητα | Προϋπόθεση |
|---|---|---|---|
| Λευκά αιμοσφαίρια (WBC) | bloodtypeΑιματολογικός έλεγχος | Κατά τους πρώτους λίγους μήνες θεραπείας | Ιστορικό χαμηλού αριθμού WBC ή φαρμακοεπαγόμενης λευκοπενίας/ουδετεροπενίας |
| Ουδετερόφιλα | bloodtypeΑιματολογικός έλεγχος | Έως την αποκατάσταση | Σοβαρή ουδετεροπενία |
| Γλυκαιμικός έλεγχος | glucoseΓλυκαιμικός έλεγχος / διαβήτης | Τακτικά | Σακχαρώδης διαβήτης |
| Συμπτώματα υπεργλυκαιμίας | glucoseΓλυκαιμικός έλεγχος / διαβήτης | — | — |
| Προλακτίνη πλάσματος | endocrinologyΘυρεοειδής & ορμόνες | — | Ένδειξη ανεπιθύμητων ενεργειών σχετιζόμενων με την προλακτίνη |
Κλινική εξέταση & ζωτικά
| Έλεγχος | Σύστημα | Συχνότητα | Προϋπόθεση |
|---|---|---|---|
| Βάρος | monitor_weightΣωματομετρικά (βάρος/ΔΜΣ) | Τακτικά | — |
Σκευάσματα & Τιμολόγηση
Μονογραφίες Πηγών
Αναλυτικό περιεχόμενο ανά πηγή για τεκμηρίωση και έλεγχο
DrugBank
Description
expand_more
Description
DrugBank
Indication
expand_more
Indication
DrugBank
Pharmacology
expand_more
Pharmacology
DrugBank
Mechanism of action
expand_more
Mechanism of action
DrugBank
Absorption
expand_more
Absorption
DrugBank
Half life
expand_more
Half life
DrugBank
Protein binding
expand_more
Protein binding
DrugBank
Route of elimination
expand_more
Route of elimination
DrugBank
Volume of distribution
expand_more
Volume of distribution
- 1 έως 2 L/kg
DrugBank
Toxicity
expand_more
Toxicity
science
PubChem
Φαρμακοδυναμική
expand_more
Φαρμακοδυναμική
neurology
PubChem
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
Αν και ο ακριβής μηχανισμός δράσης της δεν είναι πλήρως κατανοητός, η τρέχουσα εστίαση είναι στην ικανότητα της ρισπεριδόνης να αναστέλλει τους ντοπαμινεργικούς υποδοχείς D2 και τους σεροτονινεργικούς υποδοχείς 5-HT2A στον εγκέφαλο. Η σχιζοφρένεια πιστεύεται ότι προκύπτει από την περίσσεια ντοπαμινεργικής D2 και σεροτονινεργικής 5-HT2A δραστηριότητας, οδηγώντας σε υπερδραστηριότητα των κεντρικών μεσο-κολιμβικών και μεσο-φλοιωδών οδών, αντίστοιχα. Οι ντοπαμινεργικοί υποδοχείς D2 αναστέλλονται παροδικά από τη ρισπεριδόνη, μειώνοντας τη ντοπαμινεργική νευροδιαβίβαση, μειώνοντας έτσι τα θετικά συμπτώματα της σχιζοφρένειας, όπως οι αυταπάτες και οι παραισθήσεις. Η ρισπεριδόνη συνδέεται παροδικά και με χαλαρή συγγένεια με τον ντοπαμινεργικό υποδοχέα D2, με ιδανική πληρότητα υποδοχέων 60-70% για βέλτιστο αποτέλεσμα. Η ταχεία διάσταση της ρισπεριδόνης από τους υποδοχείς D2 συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου εξωπυραμιδικών συμπτωμάτων (EPS), τα οποία εμφανίζονται με μόνιμη και υψηλή πληρότητα αποκλεισμού των ντοπαμινεργικών υποδοχέων D2. Η χαμηλή συγγένεια πρόσδεσης και η ταχεία διάσταση από τον υποδοχέα D2 διακρίνουν τη ρισπεριδόνη από τα παραδοσιακά αντιψυχωσικά φάρμακα. Η υψηλότερη πληρότητα των υποδοχέων D2 λέγεται ότι αυξάνει τον κίνδυνο εξωπυραμιδικών συμπτωμάτων και επομένως πρέπει να αποφεύγεται. Η αυξημένη σεροτονινεργική μεσο-φλοιώδης δραστηριότητα στη σχιζοφρένεια οδηγεί σε αρνητικά συμπτώματα, όπως κατάθλιψη και μειωμένη κίνηση. Η υψηλή συγγένεια πρόσδεσης της ρισπεριδόνης στους υποδοχείς 5-HT2A οδηγεί σε μείωση της σεροτονινεργικής δραστηριότητας. Επιπλέον, ο αποκλεισμός των υποδοχέων 5-HT2A οδηγεί σε μειωμένο κίνδυνο εξωπυραμιδικών συμπτωμάτων, πιθανώς αυξάνοντας την απελευθέρωση ντοπαμίνης από τον μετωπιαίο φλοιό, και όχι από τη μέλαινα-ραβδωτή οδό. Τα επίπεδα ντοπαμίνης επομένως δεν αναστέλλονται πλήρως. Μέσω των παραπάνω μηχανισμών, πιστεύεται ότι ο σεροτονινεργικός αποκλεισμός και ο αποκλεισμός D2 από τη ρισπεριδόνη συνεργάζονται για να μειώσουν τον κίνδυνο εξωπυραμιδικών συμπτωμάτων. Η ρισπεριδόνη έχει επίσης αναφερθεί ότι είναι ανταγωνιστής των υποδοχέων άλφα-1 (α1), άλφα-2 (α2) και ισταμίνης (H1). Ο αποκλεισμός αυτών των υποδοχέων πιστεύεται ότι βελτιώνει τα συμπτώματα της σχιζοφρένειας, ωστόσο ο ακριβής μηχανισμός δράσης σε αυτούς τους υποδοχείς δεν είναι πλήρως κατανοητός αυτή τη στιγμή.
Η ρισπεριδόνη έχει υψηλή συγγένεια για πολλούς υποδοχείς, συμπεριλαμβανομένων των υποδοχέων σεροτονίνης (5-HT 2A/2C), των υποδοχέων ντοπαμίνης D2 και των υποδοχέων άλφα1 και H1. Δεν έχει αξιοσημείωτη δραστηριότητα στους υποδοχείς M1. Ο κύριος μεταβολίτης της (9-υδροξυρισπεριδόνη) είναι σχεδόν ισοδύναμος σε σχέση με τη μητρική ένωση στους υποδοχείς D2 και 5-HT 2A.
Ο ακριβής μηχανισμός αντιψυχωσικής δράσης της ρισπεριδόνης δεν έχει διελευκανθεί πλήρως, αλλά, όπως και της κλοζαπίνης, φαίνεται να είναι πιο περίπλοκος από αυτόν των περισσότερων άλλων αντιψυχωσικών παραγόντων και μπορεί να περιλαμβάνει ανταγωνισμό των κεντρικών σεροτονινεργικών τύπου 2 (5-HT2) υποδοχέων και κεντρικών υποδοχέων ντοπαμίνης D2.
Η ρισπεριδόνη είναι ένα άτυπο αντιψυχωσικό φάρμακο που συνταγογραφείται ευρέως σε νεαρούς ασθενείς με διαφορετικές ψυχωσικές διαταραχές. Οι μακροπρόθεσμες επιδράσεις αυτού του αντιψυχωσικού παράγοντα στους νευρωνικούς υποδοχείς στον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο παραμένουν ασαφείς και απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση. Σε αυτή τη μελέτη, εξετάσαμε τις επιδράσεις της μακροχρόνιας θεραπείας με ρισπεριδόνη σε δύο υποτύπους υποδοχέων σεροτονίνης σε περιοχές του εγκεφάλου νεαρών αρουραίων. Τα επίπεδα των υποδοχέων 5-HT(1A) και 5-HT(2A) σε περιοχές του πρόσθιου εγκεφάλου νεαρών αρουραίων ποσοτικοποιήθηκαν μετά από 3 εβδομάδες θεραπείας με τρεις διαφορετικές δόσεις ρισπεριδόνης (0,3, 1,0 και 3,0mg/kg). Τα ευρήματα συγκρίθηκαν με προηγουμένως αναφερόμενες αλλαγές στους υποδοχείς 5-HT μετά από θεραπεία με ρισπεριδόνη (3,0mg/kg) σε ενήλικες αρουραίους. Οι τρεις δόσεις ρισπεριδόνης αύξησαν επιλεκτικά και δοσοεξαρτώμενα τα επίπεδα των υποδοχέων 5-HT(1A) στον μέσο-προμετωπιαίο και ραχιαίο-πλευρικό φλοιό νεαρών ζώων. Οι υψηλότερες δόσεις (1,0 και 3,0mg/kg) ρισπεριδόνης αύξησαν επίσης τη δέσμευση υποδοχέων 5-HT(1A) στην περιοχή CA(1) του ιππόκαμπου νεαρών, αλλά όχι ενήλικων αρουραίων. Αντίθετα, οι τρεις δόσεις ρισπεριδόνης μείωσαν σημαντικά την επισήμανση 5-HT(2A) στον μέσο-προμετωπιαίο και ραχιαίο-πλευρικό φλοιό τόσο σε νεαρά όσο και σε ενήλικα ζώα με ισοδύναμο τρόπο. Οι υποδοχείς 5-HT(1A) και 5-HT(2A) σε άλλες περιοχές του πρόσθιου εγκεφάλου δεν επηρεάστηκαν από επαναλαμβανόμενη θεραπεία με ρισπεριδόνη. Αυτά τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι υπάρχουν διαφορικές επιδράσεις της ρισπεριδόνης στους υποδοχείς 5-HT(1A) και 5-HT(2A) σε νεαρά ζώα, και ότι το σύστημα 5-HT στα αναπτυσσόμενα ζώα είναι πιο ευαίσθητο από τους ενήλικες στις μακροπρόθεσμες επιδράσεις της ρισπεριδόνης.
Η κύρια κατηγορία άτυπων αντιψυχωσικών φαρμάκων (APDs) που χρησιμοποιούνται σήμερα περιλαμβάνει το πρωτοτυπικό άτυπο APD, κλοζαπίνη, καθώς και αριπιπραζόλη, ασενεπίνη, ιλοπεριδόνη, λουρασιδόνη, ολανζαπίνη, κουετιαπίνη, ρισπεριδόνη και ζιπρασιδόνη. Σε κλινικά αποτελεσματικές δόσεις, αυτοί οι παράγοντες προκαλούν εκτεταμένο αποκλεισμό των υποδοχέων σεροτονίνης (5-HT)(2A), άμεση ή έμμεση διέγερση των υποδοχέων 5-HT(1A) και, σε μικρότερο βαθμό, μείωση της νευροδιαβίβασης που μεσολαβείται από τους υποδοχείς ντοπαμίνης (DA) D(2). Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τα τυπικά APDs, όπως η ηλοπεριδόλη και η περφενάζίνη, οι οποίες είναι κυρίως ανταγωνιστές των υποδοχέων DA D(2/)D(3) και έχουν ασθενέστερη, αν υπάρχει, ισχύ ως ανταγωνιστές των υποδοχέων 5-HT(2A). Ορισμένα, αλλά όχι όλα, τα άτυπα APDs είναι επίσης αποτελεσματικοί αντίστροφοι αγωνιστές ή ουδέτεροι ανταγωνιστές των υποδοχέων 5-HT(2C), ανταγωνιστές των υποδοχέων 5-HT(6) ή 5-HT(7). Αυτή η ποικίλη δράση στους υποδοχείς 5-HT μπορεί να συμβάλλει σε σημαντικές διαφορές στην αποτελεσματικότητα και την ανεκτικότητα μεταξύ των άτυπων APDs. Υπάρχουν εκτεταμένα προκλινικά και ορισμένα κλινικά στοιχεία ότι οι επιδράσεις στους υποδοχείς 5-HT συμβάλλουν στον χαμηλό κίνδυνο πρόκλησης εξωπυραμιδικών παρενεργειών, που είναι το καθοριστικό χαρακτηριστικό ενός άτυπου APD, η έλλειψη αύξησης των επιπέδων προλακτίνης στο πλάσμα (με εξαιρέσεις τη ρισπεριδόνη και την 9-υδροξυρισπεριδόνη), η αντιψυχωσική δράση και η ικανότητα βελτίωσης ορισμένων τομέων της γνωστικής λειτουργίας σε ασθενείς με σχιζοφρένεια. Οι σεροτονινεργικές δράσεις των άτυπων APDs, ειδικά ο ανταγωνισμός των υποδοχέων 5-HT(2A), είναι ιδιαίτερα σημαντικές για τις διαφορικές επιδράσεις των τυπικών και άτυπων APDs στην υπέρβαση των επιδράσεων της οξείας ή υποχρόνιας χορήγησης ανταγωνιστών του υποδοχέα N-μεθυλ-D-ασπαρτικού (NMDA), όπως η φαινκυκλιδίνη, η κεταμίνη και η διζοσιλπίνη (MK-801). Η διέγερση του υποδοχέα 5-HT(1A) και ο ανταγωνισμός των υποδοχέων 5-HT(6) και 5-HT(7) μπορεί να συμβάλλουν στις ευεργετικές επιδράσεις αυτών των παραγόντων στη γνώση. Συγκεκριμένα, ο ανταγωνισμός του υποδοχέα 5-HT(7) μπορεί να αποτελεί τη βάση για τις προ-γνωστικές επιδράσεις του άτυπου APD, αμισουλπρίδη, ενός ανταγωνιστή των υποδοχέων D(2)/D(3), ο οποίος δεν έχει επίδραση σε άλλους υποδοχείς 5-HT. Ο ανταγωνισμός του υποδοχέα 5-HT(2C) φαίνεται να συμβάλλει στην αύξηση βάρους που προκαλείται από ορισμένα άτυπα APDs και μπορεί επίσης να επηρεάσει τη γνώση και την ψύχωση μέσω της επίδρασής του στη δραστηριότητα των ντοπαμινεργικών φλοιωδών και λιμβικών οδών.
Η παλιπεριδόνη είναι ένας ενεργός μεταβολίτης του αντιψυχωσικού άτυπου δεύτερης γενιάς, ρισπεριδόνη, πρόσφατα εγκεκριμένος για τη θεραπεία της σχιζοφρένειας και της σχιζο-συναισθηματικής διαταραχής. Επειδή η παλιπεριδόνη διαφέρει από τη ρισπεριδόνη μόνο κατά μια ομάδα υδροξυλίου, έχουν εγερθεί ερωτήματα σχετικά με το εάν υπάρχουν σημαντικές διαφορές στις επιδράσεις που προκαλούνται μεταξύ αυτών των δύο φαρμάκων. /Οι ερευνητές/ συνέκριναν τις σχετικές αποτελεσματικότητες της παλιπεριδόνης έναντι της ρισπεριδόνης για τη ρύθμιση διαφόρων σηματοδοτικών μονοπατιών κυττάρων που συνδέονται με τέσσερις επιλεγμένους στόχους GPCR που είναι σημαντικοί για θεραπευτικές ή ανεπιθύμητες επιδράσεις: ανθρώπινους ντοπαμινεργικούς D2, ανθρώπινο υποτύπο σεροτονινεργικού 2A (5-HT2A), ανθρώπινο υποτύπο σεροτονινεργικού 2C και ανθρώπινους υποδοχείς ισταμίνης H1. Ενώ οι σχετικές αποτελεσματικότητες της παλιπεριδόνης και της ρισπεριδόνης ήταν ίδιες για ορισμένες αποκρίσεις, βρέθηκαν σημαντικές διαφορές για διάφορα συστήματα σηματοδότησης υποδοχέων, με την παλιπεριδόνη να έχει μεγαλύτερη ή μικρότερη σχετική αποτελεσματικότητα από τη ρισπεριδόνη ανάλογα με το ζεύγος υποδοχέα-απόκρισης. Ενδιαφέρον, για την πρόσληψη β-αρρεστίνης που μεσολαβείται από 5-HT2A, την ευαισθητοποίηση του ERK που μεσολαβείται από 5-HT2A και την ευαισθητοποίηση της αδεναϋλοκυκλάσης που μεσολαβείται από ντοπαμίνη D2, τόσο η παλιπεριδόνη όσο και η ρισπεριδόνη λειτούργησαν ως αγωνιστές. Αυτά τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η μεμονωμένη ομάδα υδροξυλίου της παλιπεριδόνης προάγει διαμορφώσεις υποδοχέων που μπορεί να διαφέρουν από αυτές της ρισπεριδόνης, οδηγώντας σε διαφορές στο φάσμα ρύθμισης των αλληλουχιών σηματοδότησης κυττάρων. Τέτοιες διαφορές στη σηματοδότηση σε κυτταρικό επίπεδο θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε διαφορές μεταξύ παλιπεριδόνης και ρισπεριδόνης στην θεραπευτική αποτελεσματικότητα ή στην παραγωγή ανεπιθύμητων ενεργειών.
biotech
PubChem
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
expand_more
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
Καλά απορροφούμενη. Η απόλυτη από του στόματος βιοδιαθεσιμότητα της ρισπεριδόνης είναι 70% (CV=25%). Η σχετική από του στόματος βιοδιαθεσιμότητα της ρισπεριδόνης από δισκίο είναι 94% (CV=10%) σε σύγκριση με διάλυμα.
Η ρισπεριδόνη μεταβολίζεται εκτενώς στο ήπαρ. Σε υγιείς ηλικιωμένους ασθενείς, η νεφρική κάθαρση τόσο της ρισπεριδόνης όσο και της 9-υδροξυρισπεριδόνης μειώθηκε, και οι χρόνοι ημίσειας ζωής αποβολής παρατάθηκαν σε σύγκριση με τους νέους υγιείς ασθενείς.
Ο όγκος κατανομής της ρισπεριδόνης είναι περίπου 1 έως 2 L/kg.
Η ρισπεριδόνη αποβάλλεται από τους νεφρούς. Η κάθαρση μειώνεται στους ηλικιωμένους και σε εκείνους με κάθαρση κρεατινίνης (ClCr) μεταξύ 15-59 mL/min, όπου η κάθαρση μειώνεται κατά περίπου 60%.
Η ρισπεριδόνη απορροφάται καλά. Η απόλυτη από του στόματος βιοδιαθεσιμότητα της ρισπεριδόνης είναι 70% (CV=25%). Η σχετική από του στόματος βιοδιαθεσιμότητα της ρισπεριδόνης από δισκίο είναι 94% (CV=10%) σε σύγκριση με διάλυμα.
Η ρισπεριδόνη κατανέμεται γρήγορα. Ο όγκος κατανομής είναι 1-2 L/kg. Στο πλάσμα, η ρισπεριδόνη συνδέεται με λευκωματίνη και α1-όξινη γλυκοπρωτεΐνη. Η δέσμευση πρωτεϊνών πλάσματος της ρισπεριδόνης είναι 90%, και αυτή του κύριου μεταβολίτη της, 9-υδροξυρισπεριδόνης, είναι 77%. Ούτε η ρισπεριδόνη ούτε η 9-υδροξυρισπεριδόνη εκτοπίζουν η μία την άλλη από τις θέσεις δέσμευσης του πλάσματος. Υψηλές θεραπευτικές συγκεντρώσεις σουλφαμεθαζίνης (100 ug/mL), βαρφαρίνης (10 ug/mL) και καρβαμαζεπίνης (10 ug/mL) προκάλεσαν μόνο μια μικρή αύξηση στο ελεύθερο κλάσμα της ρισπεριδόνης σε 10 ng/mL και της 9-υδροξυρισπεριδόνης σε 50 ng/mL, αλλαγές άγνωστης κλινικής σημασίας.
Οι συγκεντρώσεις στο πλάσμα της ρισπεριδόνης, του κύριου μεταβολίτη της, 9-υδροξυρισπεριδόνης, και της ρισπεριδόνης συν 9-υδροξυρισπεριδόνης είναι ανάλογες της δόσης εντός του εύρους δοσολογίας 1 έως 16 mg ημερησίως (0,5 έως 8 mg δύο φορές ημερησίως). Μετά από από του στόματος χορήγηση διαλύματος ή δισκίου, οι μέγιστες συγκεντρώσεις ρισπεριδόνης στο πλάσμα εμφανίστηκαν περίπου 1 ώρα μετά. Οι μέγιστες συγκεντρώσεις 9-υδροξυρισπεριδόνης εμφανίστηκαν περίπου 3 ώρες σε εκτεταμένους μεταβολιστές και 17 ώρες σε αργούς μεταβολιστές. Οι συγκεντρώσεις σταθερής κατάστασης της ρισπεριδόνης επιτυγχάνονται σε 1 ημέρα σε εκτεταμένους μεταβολιστές και αναμένεται να επιτύχουν σταθερή κατάσταση σε περίπου 5 ημέρες σε αργούς μεταβολιστές. Οι συγκεντρώσεις σταθερής κατάστασης της 9-υδροξυρισπεριδόνης επιτυγχάνονται σε 5-6 ημέρες (μετρημένες σε εκτεταμένους μεταβολιστές).
Η ρισπεριδόνη και η 9-υδροξυρισπεριδόνη υπάρχουν στο ανθρώπινο μητρικό γάλα.
Για περισσότερα δεδομένα Απορρόφησης, Κατανομής και Απέκκρισης (Πλήρη) για τη ΡΙΣΠΕΡΙΔΟΝΗ (σύνολο 6), επισκεφθείτε τη σελίδα εγγραφής HSDB.
water_drop
PubChem
Δέσμευση πρωτεϊνών
expand_more
Δέσμευση πρωτεϊνών
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
Εκτενώς μεταβολίζεται από το ηπατικό κυτόχρωμα P450 2D6 ισοένζυμο σε 9-υδροξυρισπεριδόνη (δηλ. [παλιπεριδόνη]), η οποία έχει περίπου την ίδια συγγένεια πρόσδεσης υποδοχέων με τη ρισπεριδόνη. Η υδροξυλίωση εξαρτάται από την δεμπρισοκίνη 4-υδροξυλάση και ο μεταβολισμός είναι ευαίσθητος σε γενετικούς πολυμορφισμούς στην δεμπρισοκίνη 4-υδροξυλάση. Η ρισπεριδόνη υφίσταται επίσης Ν-αποαλκυλίωση σε μικρότερο βαθμό.
Η ρισπεριδόνη μεταβολίζεται εκτενώς στο ήπαρ. Η κύρια μεταβολική οδός είναι μέσω υδροξυλίωσης της ρισπεριδόνης σε 9-υδροξυρισπεριδόνη από το ένζυμο, CYP 2D6. Μια δευτερεύουσα μεταβολική οδός είναι μέσω Ν-αποαλκυλίωσης. Ο κύριος μεταβολίτης, 9-υδροξυρισπεριδόνη, έχει παρόμοια φαρμακολογική δράση με τη ρισπεριδόνη. Κατά συνέπεια, η κλινική επίδραση του φαρμάκου προκύπτει από τις συνδυασμένες συγκεντρώσεις ρισπεριδόνης συν 9-υδροξυρισπεριδόνης. Το CYP 2D6, που ονομάζεται επίσης δεμπρισοκίνη υδροξυλάση, είναι το ένζυμο που είναι υπεύθυνο για το μεταβολισμό πολλών νευροληπτικών, αντικαταθλιπτικών, αντιαρρυθμικών και άλλων φαρμάκων. Το CYP 2D6 υπόκειται σε γενετικό πολυμορφισμό (περίπου 6%-8% των Καυκάσιων και πολύ μικρό ποσοστό των Ασιατών έχουν μικρή ή καθόλου δραστηριότητα και είναι “αργοί μεταβολιστές”) και σε αναστολή από διάφορα υποστρώματα και μερικούς μη-υποστρώσεις, κυρίως την κινιδίνη. Οι εκτεταμένοι μεταβολιστές CYP 2D6 μετατρέπουν γρήγορα τη ρισπεριδόνη σε 9-υδροξυρισπεριδόνη, ενώ οι αργοί μεταβολιστές CYP 2D6 τη μετατρέπουν πολύ πιο αργά. Παρόλο που οι εκτεταμένοι μεταβολιστές έχουν χαμηλότερες συγκεντρώσεις ρισπεριδόνης και υψηλότερες συγκεντρώσεις 9-υδροξυρισπεριδόνης από τους αργούς μεταβολιστές, η φαρμακοκινητική της ρισπεριδόνης και της 9-υδροξυρισπεριδόνης σε συνδυασμό, μετά από εφάπαξ και πολλαπλές δόσεις, είναι παρόμοια σε εκτεταμένους και αργούς μεταβολιστές.
Η ρισπεριδόνη έχει γνωστούς ανθρώπινους μεταβολίτες που περιλαμβάνουν 9-Υδροξυ-ρισπεριδόνη, 6-Φθορο-3-(4-πιπεριδινυλ)-1,2-βενζοϊσοξαζόλη, 3-αιθυλ-2,9-διμεθυλ-6,7,8,9-τετραϋδροπυριδο[1,2-a]πυριμιδιν-4-όνη, Παζιπεριδόνη και 3-[2-[4-(6-φθορο-2-υδροξυ-1,2-βενζοξαζολ-2-υλ-2-υλ-1-υλ)πιπεριδιν-1-υλ]αιθυλ]-2,9-διμεθυλ-6,7,8,9-τετραϋδροπυριδο[1,2-a]πυριμιδιν-4-όνη.
Εκτενώς μεταβολίζεται από το ηπατικό κυτόχρωμα P450 2D6 ισοένζυμο σε 9-υδροξυρισπεριδόνη, η οποία έχει περίπου την ίδια συγγένεια πρόσδεσης υποδοχέων με τη ρισπεριδόνη. Η υδροξυλίωση εξαρτάται από την δεμπρισοκίνη 4-υδροξυλάση και ο μεταβολισμός είναι ευαίσθητος σε γενετικούς πολυμορφισμούς στην δεμπρισοκίνη 4-υδροξυλάση. Η ρισπεριδόνη υφίσταται επίσης Ν-αποαλκυλίωση σε μικρότερο βαθμό. Οδός Απέκκρισης: Η ρισπεριδόνη μεταβολίζεται εκτενώς στο ήπαρ. Σε υγιείς ηλικιωμένους ασθενείς, η νεφρική κάθαρση τόσο της ρισπεριδόνης όσο και της 9-υδροξυρισπεριδόνης μειώθηκε, και οι χρόνοι ημίσειας ζωής αποβολής παρατάθηκαν σε σύγκριση με τους νέους υγιείς ασθενείς.
hourglass
PubChem
Ημίσεια ζωή
expand_more
Ημίσεια ζωή
20-24 ώρες
3 ώρες σε εκτεταμένους μεταβολιστές Έως 20 ώρες σε αργούς μεταβολιστές
Ο φαινομενικός χρόνος ημίσειας ζωής της ρισπεριδόνης συν 9-υδροξυρισπεριδόνης μετά τη χορήγηση Risperdal Consta είναι 3 έως 6 ημέρες, και σχετίζεται με μια μονοεκθετική μείωση στις συγκεντρώσεις του πλάσματος. Αυτός ο χρόνος ημίσειας ζωής 3-6 ημερών σχετίζεται με τη διάλυση των μικροσφαιριδίων και την επακόλουθη απορρόφηση της ρισπεριδόνης.
Ο φαινομενικός χρόνος ημίσειας ζωής της ρισπεριδόνης ήταν 3 ώρες (CV=30%) σε εκτεταμένους μεταβολιστές και 20 ώρες (CV=40%) σε αργούς μεταβολιστές. Ο φαινομενικός χρόνος ημίσειας ζωής της 9-υδροξυρισπεριδόνης ήταν περίπου 21 ώρες (CV=20%) σε εκτεταμένους μεταβολιστές και 30 ώρες (CV=25%) σε αργούς μεταβολιστές. Η φαρμακοκινητική της ρισπεριδόνης και της 9-υδροξυρισπεριδόνης σε συνδυασμό, μετά από εφάπαξ και πολλαπλές δόσεις, ήταν παρόμοια σε εκτεταμένους και αργούς μεταβολιστές, με συνολικό μέσο χρόνο ημίσειας ζωής αποβολής περίπου 20 ώρες.
category
PubChem
MeSH classification
expand_more
MeSH classification
Φάρμακα που συνδέονται αλλά δεν ενεργοποιούν τους υποδοχείς σεροτονίνης, μπλοκάροντας έτσι τις δράσεις της σεροτονίνης ή τους ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΥΠΟΔΟΧΕΩΝ ΣΕΡΟΤΟΝΙΝΗΣ.
Παράγοντες που ελέγχουν την αγχώδη ψυχική συμπεριφορά, ανακουφίζουν από οξείες ψυχικές καταστάσεις, μειώνουν τα ψυχωσικά συμπτώματα και ασκούν ηρεμιστική επίδραση. Χρησιμοποιούνται στη ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ, στην άνοια της γεροντικής ηλικίας, στην παροδική ψύχωση μετά από χειρουργική επέμβαση, ή σε ΜΥΟΚΑΡΔΙΑΚΟ ΕΜΦΡΑΚΤΟ, κ.λπ. Αυτά τα φάρμακα αναφέρονται συχνά ως νευροληπτικά, υπαινισσόμενα την τάση να παράγουν νευρολογικές παρενέργειες, αλλά δεν είναι όλα τα αντιψυχωσικά πιθανό να προκαλέσουν τέτοιες επιδράσεις. Πολλά από αυτά τα φάρμακα μπορεί επίσης να είναι αποτελεσματικά κατά της ναυτίας, του εμέτου και του κνησμού.
Φάρμακα που συνδέονται αλλά δεν ενεργοποιούν τους ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΝΤΟΠΑΜΙΝΗΣ, μπλοκάροντας έτσι τις δράσεις της ντοπαμίνης ή εξωγενών αγωνιστών. Πολλά φάρμακα που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία ψυχωσικών διαταραχών (ΑΝΤΙΨΥΧΩΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ) είναι ντοπαμινεργικοί ανταγωνιστές, αν και οι θεραπευτικές τους επιδράσεις μπορεί να οφείλονται σε μακροχρόνιες προσαρμογές του εγκεφάλου παρά στις οξείες επιδράσεις του αποκλεισμού των υποδοχέων ντοπαμίνης. Οι ντοπαμινεργικοί ανταγωνιστές έχουν χρησιμοποιηθεί για διάφορους άλλους κλινικούς σκοπούς, συμπεριλαμβανομένων των ΑΝΤΙΕΜΕΤΙΚΩΝ, στη θεραπεία του συνδρόμου Tourette και για τον λόξυγκα. Ο αποκλεισμός των υποδοχέων ντοπαμίνης σχετίζεται με ΝΕΥΡΟΛΗΠΤΙΚΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ.
fact_check
PubChem
FDA classification
expand_more
FDA classification
L6UH7ZF8HC
ΡΙΣΠΕΡΙΔΟΝΗ
Καθιερωμένη Φαρμακολογική Κατηγορία [EPC] - Άτυπο Αντιψυχωσικό
Η ρισπεριδόνη είναι ένα Άτυπο Αντιψυχωσικό.
ΡΙΣΠΕΡΙΔΟΝΗ
Άτυπο Αντιψυχωσικό [EPC]
Ημίσεια ζωή
Δέσμευση πρωτεϊνών
Βιοδιαθεσιμότητα
Απέκκριση
Απόσυρση / Deprescribing
Αντιψυχωσικά
Η διακοπή μετά από μακροχρόνια θεραπεία (1 έως 2 έτη) πρέπει να είναι σταδιακή και εξατομικευμένη (έναρξη με μείωση δόσης 10-25%).
⚠ Μείωση του κινδύνου ανεπιθύμητων ενεργειών και αποφυγή υποτροπής.
Επιστημονικό Προφίλ
expand_more
Φάρμακα που συνδέονται αλλά δεν ενεργοποιούν τους υποδοχείς σεροτονίνης, μπλοκάροντας έτσι τις δράσεις της σεροτονίνης ή τους ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΥΠΟΔΟΧΕΩΝ ΣΕΡΟΤΟΝΙΝΗΣ.
Παράγοντες που ελέγχουν την αγχώδη ψυχική συμπεριφορά, ανακουφίζουν από οξείες ψυχικές καταστάσεις, μειώνουν τα ψυχωσικά συμπτώματα και ασκούν ηρεμιστική επίδραση. Χρησιμοποιούνται στη ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ, στην άνοια της γεροντικής ηλικίας, στην παροδική ψύχωση μετά από χειρουργική επέμβαση, ή σε ΜΥΟΚΑΡΔΙΑΚΟ ΕΜΦΡΑΚΤΟ, κ.λπ. Αυτά τα φάρμακα αναφέρονται συχνά ως νευροληπτικά, υπαινισσόμενα την τάση να παράγουν νευρολογικές παρενέργειες, αλλά δεν είναι όλα τα αντιψυχωσικά πιθανό να προκαλέσουν τέτοιες επιδράσεις. Πολλά από αυτά τα φάρμακα μπορεί επίσης να είναι αποτελεσματικά κατά της ναυτίας, του εμέτου και του κνησμού.
Φάρμακα που συνδέονται αλλά δεν ενεργοποιούν τους ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΝΤΟΠΑΜΙΝΗΣ, μπλοκάροντας έτσι τις δράσεις της ντοπαμίνης ή εξωγενών αγωνιστών. Πολλά φάρμακα που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία ψυχωσικών διαταραχών (ΑΝΤΙΨΥΧΩΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ) είναι ντοπαμινεργικοί ανταγωνιστές, αν και οι θεραπευτικές τους επιδράσεις μπορεί να οφείλονται σε μακροχρόνιες προσαρμογές του εγκεφάλου παρά στις οξείες επιδράσεις του αποκλεισμού των υποδοχέων ντοπαμίνης. Οι ντοπαμινεργικοί ανταγωνιστές έχουν χρησιμοποιηθεί για διάφορους άλλους κλινικούς σκοπούς, συμπεριλαμβανομένων των ΑΝΤΙΕΜΕΤΙΚΩΝ, στη θεραπεία του συνδρόμου Tourette και για τον λόξυγκα. Ο αποκλεισμός των υποδοχέων ντοπαμίνης σχετίζεται με ΝΕΥΡΟΛΗΠΤΙΚΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ.