Κατηγορίες Φαρμάκων — Κλινικοί Πίνακες

Σύγκριση εντός κλάσης: ένταση, εκλεκτικότητα, σχετικός κίνδυνος

⚠️

Curated · Επιμελημένο

Επιμελημένος κλινικός πίνακας — ΔΕΝ προέρχεται από το SPC (ΠΧΠ). Οι κατηγοριοποιήσεις (ένταση στατίνης, COX-εκλεκτικότητα, καρδιοεκλεκτικότητα β-αναστολέα, γενιά προγεσταγόνου/κίνδυνος ΦΘΕ) βασίζονται στις κατευθυντήριες οδηγίες που αναφέρονται σε κάθε κατηγορία.

Τελευταία αναθεώρηση: 2026-06-18 · Δεν προέρχεται από το SPC (ΠΧΠ).

🟥

Στατίνες — Ένταση & Λιποφιλία

High / Moderate / Low intensity ανά δόση + λιπόφιλη vs υδρόφιλη

πηγή (curated): ACC/AHA 2018 Cholesterol Guideline (Grundy et al., Circulation 2019), Table — Intensity of statin therapy· ESC/EAS 2019 Dyslipidaemia Guidelines. Λιποφιλία: Schachter, Fundam Clin Pharmacol 2005. · σύνδεσμος

High-intensity = μείωση LDL-C ≥50%. Moderate = 30–50%. Low = <30%. Λιπόφιλες στατίνες διαπερνούν εξωηπατικούς ιστούς (πιθανώς ↑μυαλγία) — σε δυσανεξία/μυοπάθεια σκέψου switch σε υδρόφιλη (rosuvastatin/pravastatin).

Ουσία	Υψηλή ένταση	Μέτρια ένταση	Χαμηλή ένταση	Λιποφιλία
Ατορβαστατίνη C10AA05	40–80 mg	10–20 mg	—	🧈 Λιπόφιλη
Ροσουβαστατίνη C10AA07	20–40 mg	5–10 mg	—	💧 Υδρόφιλη
Σιμβαστατίνη C10AA01	—	20–40 mg	10 mg	🧈 Λιπόφιλη
Πραβαστατίνη C10AA03	—	40–80 mg	10–20 mg	💧 Υδρόφιλη
Φλουβαστατίνη C10AA04	—	80 mg (XL)	20–40 mg	🧈 Λιπόφιλη
Πιταβαστατίνη C10AA08	—	1–4 mg	—	🧈 Λιπόφιλη
Λοβαστατίνη C10AA02	—	40 mg	20 mg	🧈 Λιπόφιλη

high: Υψηλή ένταση (LDL-C ↓ ≥50%)low: Χαμηλή ένταση (LDL-C ↓ <30%)moderate: Μέτρια ένταση (LDL-C ↓ 30–50%)

💊

ΜΣΑΦ — COX-εκλεκτικότητα & Κίνδυνος (CV vs ΓΕ)

COX-1 / COX-2 εκλεκτικότητα + σχετικός καρδιαγγειακός & γαστρεντερικός κίνδυνος

πηγή (curated): COX-2 selectivity: FitzGerald & Patrono, NEJM 2001· Warner et al., PNAS 1999 (whole-blood COX-1/COX-2 ratios). CV/GI risk: Coxib & traditional NSAID Trialists' (CNT) Collaboration meta-analysis, Lancet 2013· EMA/PRAC reviews diclofenac 2013 & high-dose ibuprofen 2015. Naproxen: χαμηλότερος CV κίνδυνος. · σύνδεσμος

Η σχετική κατάταξη κινδύνου είναι πληθυσμιακή (συγκριτικός κίνδυνος εντός κλάσης), όχι απόλυτη ανά ασθενή. Σε καρδιοπαθή: προτίμησε naproxen, απόφυγε diclofenac/ etoricoxib & υψηλή δόση ibuprofen. Σε ΓΕ κίνδυνο: COX-2 (celecoxib/etoricoxib) ± PPI. Coxibs = χαμηλός ΓΕ / υψηλότερος CV.

Ουσία	COX εκλεκτικότητα	Καρδιαγγειακός κίνδυνος	Γαστρεντερικός κίνδυνος
Ναπροξένη M01AE02	Μη εκλεκτικό (COX-1/COX-2)	🟢 Χαμηλός	🔴 Υψηλός
Ιβουπροφαίνη M01AE01	Μη εκλεκτικό (COX-1/COX-2)	🟠 Μέτριος (υψηλός σε ≥2400 mg/24h)	🟠 Μέτριος
Κετοπροφαίνη M01AE03	Μη εκλεκτικό (κλίση COX-1)	🟠 Μέτριος	🔴 Υψηλός
Δικλοφενάκη M01AB05	COX-2-προτιμητικό	🔴 Υψηλός (αντίστοιχος coxib)	🟠 Μέτριος
Ακεκλοφενάκη M01AB16	COX-2-προτιμητικό	🔴 Υψηλός (όπως diclofenac)	🟠 Μέτριος
Μελοξικάμη M01AC06	COX-2-προτιμητικό (δοσοεξαρτώμενο)	🟠 Μέτριος	🟠 Μέτριος (χαμηλότερος σε 7,5 mg)
Πιροξικάμη M01AC01	Μη εκλεκτικό (κλίση COX-1)	🟠 Μέτριος	🔴 Υψηλός (περιορισμένη χρήση EMA)
Ινδομεθακίνη M01AB01	Μη εκλεκτικό (ισχυρό COX-1)	🟠 Μέτριος	🔴 Υψηλός
Σελεκοξίμπη M01AH01	COX-2-εκλεκτικό (coxib)	🟠 Μέτριος (δοσοεξαρτώμενος)	🟢 Χαμηλός
Ετορικοξίμπη M01AH05	COX-2-εκλεκτικό (coxib)	🔴 Υψηλός (αντενδ. σε μη ελεγχ. ΑΥ/καρδιοπάθεια)	🟢 Χαμηλός

high: Υψηλόςlow: Χαμηλόςmoderate: Μέτριος

🫀

β-Αναστολείς — Καρδιοεκλεκτικότητα

Καρδιοεκλεκτικός vs μη εκλεκτικός + ISA / αγγειοδιασταλτική δράση

πηγή (curated): Lopez-Sendon et al., ESC Expert Consensus on β-blockers, Eur Heart J 2004· Goodman & Gilman's Pharmacological Basis of Therapeutics, 13th ed (Ch. β-adrenergic antagonists)· BNF classification of β-blockers. · σύνδεσμος

Η «καρδιοεκλεκτικότητα» (β1) είναι σχετική και χάνεται σε υψηλές δόσεις — προσοχή ακόμη και με εκλεκτικούς σε σοβαρό άσθμα. Καρδιοεκλεκτικοί προτιμώνται σε ΧΑΠ/διαβήτη/περιφερική αρτηριοπάθεια. Carvedilol & labetalol έχουν επιπλέον α1-αποκλεισμό (αγγειοδιαστολή). Nebivolol: β1 + NO-αγγειοδιαστολή.

Ουσία	Εκλεκτικότητα	ISA	Αγγειοδιαστολή
Βισοπρολόλη C07AB07	Καρδιοεκλεκτικός (β1)	Όχι	Όχι
Μετοπρολόλη C07AB02	Καρδιοεκλεκτικός (β1)	Όχι	Όχι
Ατενολόλη C07AB03	Καρδιοεκλεκτικός (β1)	Όχι	Όχι
Νεμπιβολόλη C07AB12	Καρδιοεκλεκτικός (β1) — ο πιο εκλεκτικός	Όχι	✔ Ναι (μέσω NO)
Καρβεδιλόλη C07AG02	Μη εκλεκτικός + α1-αποκλεισμός	Όχι	✔ Ναι (α1-αποκλεισμός)
Λαβηταλόλη C07AG01	Μη εκλεκτικός + α1-αποκλεισμός	Όχι	✔ Ναι (α1-αποκλεισμός)
Προπρανολόλη C07AA05	Μη εκλεκτικός (β1+β2)	Όχι	Όχι
Σοταλόλη C07AA07	Μη εκλεκτικός (β1+β2) — + αντιαρρυθμικό class III	Όχι	Όχι

alpha-beta: Συνδυασμένος α/β αποκλεισμόςcardioselective: Καρδιοεκλεκτικός (β1)non-selective: Μη εκλεκτικός (β1+β2)

♀️

Προγεσταγόνα (COC) — Γενιά & Κίνδυνος ΦΘΕ

Γενιά προγεσταγόνου + σχετικός κίνδυνος φλεβικής θρομβοεμβολής

πηγή (curated): EMA/PRAC review of CHCs & VTE risk (2013–2014, final recommendations)· FSRH (Faculty of Sexual & Reproductive Healthcare) UK Guidance: CHC 2019· WHO MEC. Σχετικός κίνδυνος αναφέρεται έναντι levonorgestrel-COC. · σύνδεσμος

Ο κίνδυνος ΦΘΕ ισχύει για COMBINED (με αιθινυλοιστραδιόλη) σκευάσματα. Απόλυτος κίνδυνος παραμένει χαμηλός, υψηλότερος όμως από μη-χρήστριες και από levonorgestrel/norethisterone. Desogestrel/gestodene/drospirenone = ~1,5–2× ο κίνδυνος του levonorgestrel. Σκέτο desogestrel (POP) δεν φέρει αυξημένο κίνδυνο ΦΘΕ. Cyproterone+EE: από τους υψηλότερους.

Ουσία	Γενιά	Σχετικός κίνδυνος ΦΘΕ (vs LNG)
Νορεθιστερόνη G03AC01 · G03DC02	1η γενιά	🟢 Χαμηλότερος (αναφορά)
Λεβονοργεστρέλη G03AC03 · G03AD01	2η γενιά	🟢 Χαμηλότερος (ομάδα αναφοράς)
Δεσογεστρέλη G03AC09	3η γενιά	🟠 Υψηλότερος (~1,5–2×) — σε COC με EE
Γεστοδένη (+ αιθινυλοιστραδιόλη) G03AA10 · G03AB06	3η γενιά	🟠 Υψηλότερος (~1,5–2×)
Δροσπιρενόνη G03AC10	4η γενιά	🟠 Υψηλότερος (~1,5–2×)
Διενογέστη G03DB08	4η γενιά	🟠 Υψηλότερος (περιορισμένα δεδομένα — με EE)
Κυπροτερόνη (+ EE) G03HA01	αντιανδρογόνο	🔴 Από τους υψηλότερους (μόνο για ένδειξη ακμής/υπερανδρογ.)

higher: Υψηλότερος κίνδυνος ΦΘΕhighest: Από τους υψηλότερουςlowest: Χαμηλότερος κίνδυνος ΦΘΕ (αναφορά)

Οι παραπάνω πίνακες είναι επιμελημένη κλινική κατηγοριοποίηση και ΔΕΝ αντικαθιστούν την επίσημη Περίληψη Χαρακτηριστικών Προϊόντος (SPC/ΠΧΠ). Πατήστε σε κάθε ουσία για τα δεδομένα SPC.